Με το ντοκιμαντέρ "My sweet canary" για τη ζωή της Ρόζας Εσκενάζυ ανοίγει η "αυλαία" του 13ου Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ.

«Ήταν ένα βράδυ του 2004, που ανακάλυψα στην Ιερουσαλήμ ένα μικρό καπηλειό, όπου κάθε εβδομάδα μια ομάδα νέων έπαιζε ρεμπέτικα τραγούδια. Εκεί ανακάλυψα τη Ρόζα Εσκενάζυ. Μόλις πριν από πέντε χρόνια. Ρώτησα, έμαθα και αποφάσισα να γυρίσω μια ταινία για το ρεμπέτικο. Κάτι σαν οδοιπορικό στο ρεμπέτικο και τη Ρόζα. Τον βιογραφικό άξονα της Ρόζας και της ζωή της από την Κωνσταντινούπολη ως την Αθήνα, τον Πειραιά, την Αμερική και τέλος το Στόμιο, την κωμόπολη του Κορινθιακού κόλπου, όπου βρέθηκε τελικά ο τάφος της», έλεγε ο 32χρονος σκηνοθέτης της ταινίας Roy Sher (Ρόι Σερ) από τη Χάιφα του Ισραήλ.

Ο σκηνοθέτης, όπως και το σύνολο σχεδόν των συντελεστών της ταινίας, βρέθηκαν στη Θεσσαλονίκη, πριν από ενάμιση χρόνο για την ολοκλήρωση των γυρισμάτων της ταινίας «My sweet canary».

Είναι αυτή η ταινία που επιστρέφει, σήμερα, στη Θεσσαλονίκη για την παγκόσμια πρώτη προβολή της ως εναρκτήρια του 13ου Φεστιβάλ Nτοκιμαντέρ, που ξεκινά στις 8.30 το βράδυ, στον κινηματογράφο "Ολύμπιον" της πόλης.

Η «αυλαία» του φεστιβάλ θα ανοίξει απόψε με τη νεοσύστατη φωνητική ομάδα Golfo, η οποία θα υποδεχτεί τους θεατές με τραγούδια από την Ελλάδα και τον ευρύτερο χώρο των Βαλκανίων και θα ακολουθήσει η προβολή της εναρκτήριας ταινίας, στην οποία: Η αγορά και τα καπηλειά της Κωνσταντινούπολης, ο Βόσπορος, τα σοκάκια της Άνω Πόλης και της αγοράς Μοδιάνο της Θεσσαλονίκης, ατμοσφαιρικά ρεμπετάδικα συνθέτουν το σκηνικό για το κινηματογραφικό οδοιπορικό στη ζωή της Σεφαραδίτικης καταγωγής Ρόζας Εσκενάζυ-Σκηνάζη, ή Ζαρντινίδη, όπως είναι καταγραμμένη η "μυθική" τα πρώτα χρόνια του προηγούμενου αιώνα, ερμηνεύτρια ρεμπέτικων, σμυρναίικων και δημοτικών τραγουδιών.

«Η ταινία δεν είναι μυθοπλασία. Οι ηθοποιοί της είναι σύγχρονοι ερμηνευτές του ρεμπέτικου και των σεφαραδίτικων τραγουδιών. Δεν υποδύεται κανείς ούτε τη Ρόζα, ούτε μουσικούς της εποχής. Είναι απλώς ένα οδοιπορικό, μια έρευνα για το ρεμπέτικο και σεφαραδίτικο τραγούδι, με αφορμή την πολυτάραχη ζωή της Ρόζας. Η Ρόζα Εσκενάζυ πλανάται ως ''μνήμη'' στα στενά της αγοράς και στους ήχους των σύγχρονων ερμηνευτών», τονίζει ο νεαρός, αλλά πολυβραβευμένος ήδη σε διεθνή φεστιβάλ, σκηνοθέτης της, ο οποίος βρίσκεται από χθες το βράδυ στη Θεσσαλονίκη για την αποψινή προβολή.

Στην ταινία συνυπάρχουν, με ερέθισμα και πυρήνα τη Ρόζα Εσκενάζυ, τρεις μουσικοί του ρεμπέτικου. Ο Tomer Katz (Τόμερ Κατζ), Ισραηλινός ερμηνευτής ουτιού και μπουζουκιού, η Martha Lewis (Μάρθα Λιούις), Ελληνοκύπρια τραγουδίστρια και συνθέτις, η οποία ζει στη Βρετανία, και η Τουρκάλα Mehtap Demir (Μεχτάπ Ντεμίρ), που παίζει κεμανέ (παραδοσιακό βιολί) και είναι επίσης ερμηνεύτρια τουρκικής λαϊκής μουσικής.

Εμπνεόμενοι από τη ζωή και τη μουσική της Ρόζας Εσκενάζυ, οι τρεις μουσικοί ξεκίνησαν ένα προσωπικό μουσικό ταξίδι, μέσα από τη ζωή της Ρόζας, προς την Αθήνα, όπου θα δώσουν παράσταση, με βάση τα μεγάλα τραγούδια της.

Η Ρόζα Εσκενάζυ ή Σάρα Σκενάζη γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη το 1890. Επτά χρόνια αργότερα μετακόμισε στη Θεσσαλονίκη με την οικογένειά της, ενώ το 1910 πρωτοεμφανίζεται ως χορεύτρια στον Πειραιά. Ως το 1930 έχει ήδη ηχογραφήσει 500 ρεμπέτικα και δημοτικά τραγούδια, ενώ το 1937 το τραγούδι της "Πρέζα όταν πιείς" γίνεται αφορμή για επιβολή της μεταξικής λογοκρισίας. Από το 1940 ταξιδεύει στα Βαλκάνια τη Μέση Ανατολή, και τις ΗΠΑ. Το 1980 πεθαίνει, στην Αθήνα, σε ηλικία 90 ετών.

Η 90λεπτη ταινία, με τον τίτλο «My sweet canary» (από το γνωστό- ερμηνευμένο και από τη Ρόζα Εσκενάζυ- τραγούδι "Καναρίνι μου γλυκό", σε μετάφραση και διασκευή του τούρκικου με τον τίτλο "Μπόυλ-μπόυλ"), είναι η εναρκτήρια ταινία του 13ου Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ.

Συνολικά, στη διάρκεια της 10ημερης διοργάνωσης (ολοκληρώνεται την επόμενη Κυριακή 20 Μαρτίου) θα προβληθούν 225 συνολικά ταινίες .

Στη διάρκεια του Φεστιβάλ έχουν προγραμματισθεί προβολές-αφιερώµατα στις προκαταλήψεις εις βάρος ατόμων µε αναπηρίες (µε αφορµή τα Special Olympics), στις ταινίες της Μέσης Ανατολής και στους σκηνοθέτες ταινιών ντοκιμαντέρ Σεργκέι Λουσνίτσα από την Ουγγαρία κι Ελένα Πρεστίκοβα από την Τσεχία, καθώς και στην Ελληνίδα Κυριακή Μάλαµα.

Καινοτομία της φετινής διοργάνωσης- και μάλιστα παγκόσμια σύμφωνα με τους διοργανωτές- αποτελεί η απευθείας "μετάδοση" του Φεστιβάλ και των προβαλλόμενων σ΄αυτό ταινιών από την αίθουσα του κινηματογράφου "Ολύμπιον", σε τέσσερις διαφορετικές πόλεις: την Κέρκυρα, το Ρέθυμνο, την Πάτρα και τη Λευκωσία.

Η μετάδοση θα γίνεται χάρη σ΄ ένα σύστημα οπτικών ινών (σε συνεργασία µε το Εργαστήριο Οπτικοακουστικής και Τηλεοπτικών Συστημάτων της Πολυτεχνικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης) και θα περιλαμβάνει, εκτός από τις ταινίες και τις "ζωντανές" συζητήσεις των σκηνοθετών µε το κοινό, τα masterclass κ.ά.

Οι ταινίες του Φεστιβάλ θα «ταξιδέψουν», μετά το τέλος της διοργάνωσης, σε 18 πόλεις της Ελλάδας για πρόσθετες προβολές.