Tζούλιαν Μπαρνς: Η δύναμη της αγάπης και της μνήμης

Tζούλιαν Μπαρνς: Η δύναμη της αγάπης και της μνήμης

Ένα έργο για την αγάπη, τη μνήμη και το πένθος, ένα τρίπτυχο για το ύψος, την επιφάνεια και το βάθος είναι το βιβλίο του Τζούλιαν Μπαρνς «Τα τρία επίπεδα της ζωής», που κυκλοφορεί σε μετάφραση Θωμά Σκάσση από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Η πρώτη ενότητα του βιβλίου, υπό τον τίτλο «Το αμάρτημα του ύψους», έχει ως κεντρικό της πρωταγωνιστή τον γάλλο φωτογράφο και αεροναύτη Φελίξ Τουρνασόν (1820-1910), γνωστό και ως Ναντάρ, που απαθανάτισε τον Μποντλέρ και υπήρξε η πηγή έμπνευσης για το μυθιστόρημα του Ιουλίου Βερν «Πέντε εβδομάδες με αερόστατο» (1863).

Στη δεύτερη ενότητα, που τιτλοφορείται «Στην επιφάνεια», τον πρωταγωνιστικό ρόλο αναλαμβάνουν ο άγγλος στρατιωτικός, ταξιδευτής και αεροπλόος Φρεντ Μπάρναμπι (1842-1855) και η διάσημη γαλλίδα ηθοποιός Σάρα Μπερνάρ (1844-1923). Στην πρώτη ενότητα, που έχει περισσότερο δοκιμιακό χαρακτήρα, ο Μπαρνς εξιστορεί τα κατορθώματα αλλά και τις τεράστιες δυσκολίες της εποχής του αερόστατου, με τους πρωτοπόρους των ουρανών, ενώ στη δεύτερη, όπου επικρατεί το μυθιστορηματικό στοιχείο, το θέμα είναι ο φανταστικός έρωτας ανάμεσα σε δύο ιστορικά πρόσωπα. Και στις δύο ενότητες ο Μπαρνς θα εξυμνήσει την τόλμη και τη γενναιοφροσύνη των αεροπλόων, μιλώντας εκ παραλλήλου για μιαν ουτοπική αγάπη, την αγάπη του Μπάρναμπι για μια Σάρα Μπερνάρ η οποία θα σβήσει μπροστά από τα μάτια του τυλιγμένη στην αχλή του ονείρου. 

Φτάνοντας στην τρίτη ενότητα, που έχει τίτλο «Η απώλεια του βάθους», ο συγγραφέας θα γίνει απροκάλυπτα βιογραφικός, βάζοντας στο κέντρο της αφήγησης τον θάνατο της γυναίκας του Πατ Κάβανα. Η Κάβανα γεννήθηκε στη Νότια Αφρική το 1940 και εγκαταστάθηκε το 1964 στο Λονδίνο. Εκεί εργάστηκε πρώτα ως διαφημίστρια και κατόπιν ως λογοτεχνική ατζέντισσα: ένα επάγγελμα που θα ασκήσει επί μια τεσσαρακονταετία και μέχρι το τέλος της ζωής της, το οποίο θα επέλθει το 2008. Βαδίζοντας σήμερα στα 68 του, ο Μπαρνς μοιάζει να μην έχει ξεπεράσει τον θάνατο της γυναίκας του. Το τρίτο μέρος του βιβλίου του είναι μια ελεγεία για τη μορφή μιας συντρόφου η οποία καθόρισε τα πάντα στην περίπτωσή του: από την καθημερινότητα μέχρι τη μυθιστορηματική του τέχνη. 

Ο Μπαρνς θα αποφύγει τον οποιονδήποτε υψηλό τόνο, αλλά αυτό δεν θα τον εμποδίσει να γράψει για τη γυναίκα του από τα βάθη της καρδιάς του. Πώς μένει και ποια σχήματα παίρνει στη μνήμη μας με την πάροδο του χρόνου το πρόσωπο που χάθηκε; Τι μπορεί να επινοήσει κανείς για να κρατηθεί ζωντανός μετά από μια τόσο ισχυρή απώλεια; Πώς περνά εκείνος ο οποίος πενθεί από την απελπισία και την απόγνωση (ακόμα και από την επίμονη σκέψη της αυτοκτονίας) σε μια πιο ανεκτή κατάσταση; Κι ακόμα, θα έρθει κάποτε όντως η λύτρωση από τη μνήμη του άλλου ή τα μνημονικά φαντάσματα θα εγκατασταθούν μονίμως στην ύπαρξή μας, έστω κι αν στο μεταξύ θα έχουμε καταφέρει να αποφύγουμε τα χειρότερα; 

Ο Μπαρνς δεν πρόκειται, βεβαίως, να απαντήσει σε κανένα από αυτά τα ερωτήματα, που συνιστούν απλώς το πλαίσιο για να καταλάβουμε γιατί έγραψε τις δύο πρώτες ενότητες του βιβλίου του. Με τις περιπέτειες των αεροπλόων θέλησε να αποτίσει φόρο τιμής σε μια στάση ζωής η οποία δοκιμάζει να ατενίσει τον κόσμο από ψηλά, χωρίς να αποκλείει ούτε στιγμή την αναμέτρηση με την καταστροφή και με τον θάνατο, που αποτελούν το πιθανότερο τίμημα για μια επιλογή σαν κι αυτήν. Με τον αποτυχημένο πάλι έρωτα της Μπερνάρ και του Μπάρναμπι ο συγγραφέας θα προσπαθήσει να αποτυπώσει αυτό που δεν στερήθηκε ποτέ ο ίδιος όσο ήταν εν ζωή η γυναίκα του: την ικανότητα της αγάπης να προσφέρει τη χαρά και την ευτυχία.

Πηγή: ΑΠΕ - ΜΠΕ

Εγγραφείτε στο newsletter μας

Ενημερωθείτε πρώτοι για τα τελευταία νέα, αποκλειστικά ρεπορταζ και ειδήσεις απο όλο τον κόσμο