Την αναδρομική έκθεση "Χειρ Αγγέλου", του ζωγράφου εικόνων, Αγγέλου Ακοτάντου, παρουσιάζει στο Μουσείο Μπενάκη (στην αίθουσα περιοδικών εκθέσεων του κεντρικού κτιρίου Κουμπάρη 1) με σκοπό να αναδείξει έναν επώνυμο ζωγράφο των ύστερων βυζαντινών χρόνων και να φωτίσει το έργο του.

Ο Ακοτάντος που έζησε στη βενετοκρατούμενη Κρήτη στο πρώτο μισό του 15ου αιώνα φέρεται-σύμφωνα με τον Αγγελο Δεληβοριά- ''ως ο πρώτος βυζαντινός ζωγράφος που υπογράφει τα έργα του , που έχει απόλυτη συνείδηση της υπόστασης του και της σημασίας του έργου που επιτελεί".

Η αξία του δεν έγκειται μόνο στον μεγάλο αριθμό εικόνων με την υπογραφή ''Χειρ Αγγέλου'' που έχει σωθεί, αλλά και στο γεγονός ότι έχει διασωθεί η ιδιόχειρη διαθήκη και άλλα αρχειακά έγγραφα μέσα από τα οποία προβάλλει η προσωπικότητα του ζωγράφου Άγγελου Ακοτάντου που είχε σημαίνουσα θέση στην κοινωνία του βενετοκρατούμενου Χάνδακα (σημερινό Ηράκλειο).

Περισσότερες από 30 εικόνες με την υπογραφή ''Χειρ Αγγέλου'' έχουν σωθεί, ενώ άλλες 20 εικόνες μπορούν να αποδοθούν στον ίδιο ζωγράφο.

Η έκθεση συγκεντρώνει για πρώτη φορά το σύνολο των εικόνων του Αγγέλου Ακοτάντου και διαιρείται σε τρεις ενότητες (Γύρω στο 1400: Κωνσταντινούπολη και Κρήτη, Ο ζωγράφος Άγγελος Ακοτάντος, Μετά τον Άγγελο).

«Η περίπτωση του ζωγράφου Αγγέλου μάς επιτρέπει να σκιαγραφήσουμε το πορτραίτο του καλλιτέχνη στην Ύστερη βυζαντινή κοινωνία και να διαπιστώσουμε την αλλαγή στη θέση του ζωγράφου, μέσα από την οποία προετοιμάζεται ο Αναγεννησιακός καλλιτέχνης-δημιουργός» ανέφερε σε σημερινή συνέντευξη Τύπου, η επιμελήτρια της έκθεσης, καθηγήτρια Βυζαντινής Τέχνης στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας και επιστημονικός συνεργάτις του Μουσείου Μπενάκη, Μαρία Βασιλάκη.

Ο ζωγράφος Άγγελος υπήρξε ο πιο σπουδαίος ζωγράφος μιας ιδιαίτερα ενδιαφέρουσας εποχής. Είναι η εποχή που το κέντρο της καλλιτεχνικής παραγωγής μετατοπίζεται, λόγω των δυσχερών ιστορικών συγκυριών, από την πρωτεύουσα του Βυζαντινού κράτους, την Κωνσταντινούπολη, στην πρωτεύουσα της βενετοκρατούμενης Κρήτης, τον Χάνδακα. Οι πηγές παραδίδουν τα ονόματα ενός μεγάλου αριθμού Κωνσταντινουπολιτών ζωγράφων, οι οποίοι μεταφέρουν στο Χάνδακα την έδρα της καλλιτεχνικής τους δραστηριότητας.

Εκτός από το έργο του ζωγράφου Αγγέλου, παρουσιάζονται δείγματα της τέχνης που δημιουργείται γύρω στο 1400.

Παράλληλα, εκτίθενται εικόνες που τεκμηριώνουν το πόσο σπουδαίος ζωγράφος υπήρξε ο Άγγελος για τους σύγχρονους αλλά και τους μεταγενέστερους ζωγράφους.

«Η περίοδος της καλλιτεχνικής δράσης του ζωγράφου Αγγέλου Ακοτάντου τοποθετείται ανάμεσα στο 1425 και το 1450 (το έτος που πεθαίνει). Οι εικόνες του χαρακτηρίζονται από υψηλή καλλιτεχνική ποιότητα, στην οποία συνυπάρχουν οι αναζητήσεις της ζωγραφικής της Κωνσταντινούπολης με την εκλεκτική υιοθέτηση στοιχείων της δυτικής ζωγραφικής» σημείωσε η Μαρία Βασιλάκη.

«Δεν θα ήταν υπερβολή να πούμε πως ο ζωγράφος Άγγελος ήταν ο Δομήνικος Θεοτοκόπουλος του 15ου αιώνα. Έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον το γεγονός πως ο Δομήνικος Θεοτοκόπουλος φαίνεται να επηρεάστηκε από το έργο του Αγγέλου. Ακόμα και ο τύπος της υπογραφής Χειρ Δομηνίκου του Θεοτοκόπουλου μοιάζει να αντιγράφει τον τύπο Χειρ Αγγέλου του Ακοτάντου» συνέχισε.

«Είχαμε πολλά χρόνια να δούμε βυζαντινή ζωγραφική τέτοιας ποιότητας» ανέφερε για την έκθεση ο διευθυντής του Μουσείου Μπενάκη Άγγελος Δεληβοριάς. Ενώ για τον Άγγελο Ακοτάντο, επισήμανε ότι «πρόκειται για έναν σπουδαίο ζωγράφο, οποίος με τα έργα του , επιτρέπει στο κοινό να συνειδητοποιήσει τι χάσαμε από το γεγονός ότι δεν πραγματοποιήθηκε η αναγέννηση και στην Ελλάδα».

Πρόσθεσε δε, πως αισθάνεται «μία ενισχυμένη δόση υπερηφάνειας καθώς το Μουσείο Μπενάκη πάρα την περίοδο της ύφεσης την οποία διανύουμε δεν το έχει βάλει κάτω αλλά θα συνεχίσει εις το πείσμα των καιρών να κάνει αυτό που θεωρεί ότι πρέπει να γίνεται».

Η έκθεση περιλαμβάνει 49 έργα: 47 εικόνες, ένα εικονογραφημένο χειρόγραφο από το Μουσείο του Λούβρου και τη διαθήκη του ζωγράφου από τα Κρατικά Αρχεία της Βενετίας.

Τα έργα προέρχονται από Δημόσια Μουσεία της Ελλάδας αλλά και του εξωτερικού, από Μονές, Ναούς, την Ιερά Αρχιεπισκοπή Κρήτης, από ιδιωτικές συλλογές των Αθηνών και της Κέρκυρας και από το Μουσείο Μπενάκη.

Παράλληλα με την έκθεση διοργανώνονται ξεναγήσεις για το κοινό, ένας κύκλος διαλέξεων που επιχειρεί να φωτίσει την καλλιτεχνική παραγωγή στη βενετοκρατούμενη Κρήτη, συζήτηση με θέμα ««Η ζωγραφική του Αγγέλου μέσα από τα μάτια των σύγχρονων ζωγράφων», διεθνές συμπόσιο με τίτλο ««1400-1450: η καλλιτεχνική παραγωγή στην Κωνσταντινούπολη, τη Βενετία και τη βενετοκρατούμενη Κρήτη» και μουσική εκδήλωση την τελευταία μέρα της έκθεσης.