Με το σκεπτικό τα εκθέματα να «συνομιλούν» με τον αρχαιολογικό χώρο, αναδεικνύοντας συγχρόνως την ιδέα της κοινότητας, που χαρακτήριζε τους αρχαίους Αιτωλούς, η μουσειολογική μελέτη του Νέου Αρχαιολογικού Μουσείου Θέρμου εγκρίθηκε στις βασικές αρχές της από το Συμβούλιο Μουσείων.

Έτσι, το ολοκαίνουργιο κτίριο, που παραδόθηκε στο Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού το 2010, βρίσκεται πλέον πολύ κοντά στην εκπλήρωση του κύριου στόχου του, που είναι η στέγαση των σπουδαίων ευρημάτων της περιοχής. Το παλιό Μουσείο, εξάλλου, που χτίστηκε το 1909, δεν μπορεί πλέον να ανταποκριθεί στις ανάγκες των ευρημάτων και των επισκεπτών. Σαν καλά τακτοποιημένη αποθήκη και με προβλήματα στο δάπεδο -έχει υποστεί καθιζήσεις-, το παλιό κτίριο ασφυκτιά από τον όγκο των αντικειμένων.

Το Θέρμο ήταν η σημαντικότερη πόλη της αρχαίας Αιτωλίας, διοικητικό και θρησκευτικό κέντρο της Αιτωλικής Συμπολιτείας. Ο αρχαιολογικός χώρος, μόλις δύο χιλιόμετρα από τη σημερινή κωμόπολη, είναι κατάμεστος από μνημεία που υποδηλώνουν την πλούσια ιστορία της περιοχής, όπως οι αρχαϊκοί ναοί του Θερμίου Απόλλωνα, του "Λυσείου" Απόλλωνα και της "Λαφρίας" Αρτέμιδας, το βουλευτήριο, τα μέγαρα, οι στοές, η κρήνη και τα προϊστορικά ελλειψοειδή και τετράπλευρα κτίρια.

Σε απόσταση 200 μ. από τον χώρο αυτό βρίσκεται το Νέο Αρχαιολογικό Μουσείο, έτοιμο πλέον να δεχτεί τα ευρήματα από τις πρώτες ανασκαφές του Γεώργιου Σωτηριάδη (1897-1908) και του Κωνσταντίνου Ρωμαίου (1912-1932), αλλά και από νεότερες. Το μουσείο, έργο προϋπολογισμού περίπου 3,2 εκατομμυρίων ευρώ, τα οποία εκταμιεύτηκαν από το Γ΄ ΚΠΣ, είναι ένα σύγχρονο κεραμοσκεπές κτίριο 1.400 τ.μ. Από αυτά, τα 340 τ.μ. θα αποτελούν τον ενιαίο εκθεσιακό χώρο, ένα τμήμα όχι ιδιαίτερα μεγάλο, αν λάβει κανείς υπόψη την πληθώρα των εκθεμάτων. Ωστόσο η προσπάθεια απέδωσε.

Οι αρμόδιοι φορείς του Υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού σε συνεργασία με τους μελετητές κατάφεραν -με πολύ προσπάθεια και αυστηρότητα, όπως είπαν χαρακτηριστικά οι εκπρόσωποί τους- να διαλέξουν εκθέματα μέσα από τον τεράστιο όγκο των αντικειμένων και να πείσουν τελικά το Συμβούλιο για τις βασικές αρχές της μουσειολογικής μελέτης. Μιας μελέτης που δίνει έμφαση σε τρεις σταθμούς: στον αρχαιολογικό χώρο, το μουσείο και τη διαδραστική ενημέρωση, που θα πραγματοποιείται στην «αίθουσα των πολλαπλών χρήσεων» του μουσείου.

Το Θέρμο βρίσκεται σε ένα χώρο ιδιαίτερου φυσικού κάλλους (κοντά στην Τριχωνίδα και τον Εύηνο) και δίπλα σε μέρη με έντονη θρησκευτικότητα, όπως το Μέγα Δένδρο, γενέτειρα του Κοσμά Αιτωλού. Εκμεταλλευόμενο την προνομιακή αυτή θέση, το Μουσείο έχει μια εξαιρετική ευκαιρία. Να προσφέρει πολλαπλά οφέλη στους επισκέπτες, αλλά και στην περιοχή, που αναπτύσσεται τουριστικά.

Η έκθεση θα αποτελείται από διάφορες θεματικές ενότητες. Η πρώτη θα πληροφορεί για την ιστορία των ανασκαφών, παρουσιάζοντας σημαντικά ευρήματα, όπως η χάλκινη αμφίγραφη στήλη, με τη μοναδική τεκμηρίωση για το Ιερό του Απόλλωνα.

Εξαιρετικά εκθέματα θα πλαισιώνουν και τις υπόλοιπες ενότητες -όπως το τρόπαιο που έφτιαξαν οι κάτοικοι της περιοχής για να υμνούν τη νίκη τους κατά των Γαλατών το 279 π.Χ.-, επιδιώκοντας να δώσουν όσο το δυνατόν περισσότερα στοιχεία για την πορεία των Αιτωλών κατά τη διάρκεια των αιώνων.

Από τον 6ο αι. π.Χ. έως τις αρχές του 4ου αι. π.Χ., οι Αιτωλοί ήταν οργανωμένοι φυλετικά, με ανεξάρτητες ομάδες, που κατοικούσαν στους γύρω οικισμούς. Οι πόλεις-κράτη που άρχισαν να δημιουργούνται από τον 4ο αι. π.Χ. διαμόρφωσαν το Κοινό των Αιτωλών, μια ισχυρή συμμαχία, η οποία κυριάρχησε στην ιστορική ζωή της Ελλάδας κατά τον 3ο και 2ο αι. π.Χ.