To Aρχαιολογικό Μουσείο Αιανής στην Κοζάνη διαθέτει ακόμη και αρχαιολογική συλλογή για άτομα με προβλήματα όρασης. Οι τυφλοί επισκέπτες του εδώ και ενάμισι περίπου χρόνο μπορούν να «ψηλαφίσουν» τα αντίγραφα των αρχαιοτήτων που έχουν δημιουργήσει οι ιθύνοντες του Αρχαιολογικού Μουσείου αλλά και να πληροφορηθούν για την ιστορία τους «διαβάζοντας» με τα χέρια τις πληροφορίες που είναι γραμμένες με τη γραφή Μπράιγ.

 Αυτή είναι μία απλώς από τις πρωτοτυπίες του Μουσείου που έχει γίνει ευρύτερα γνωστό για τις εκπαιδευτικές του δράσεις, τις κοινωνικές και αθλητικές του διοργανώσεις και τις προσπάθειές του για την προώθηση του πολιτιστικού τουρισμού. Όλα τα παραπάνω, άλλωστε, ανέδειξαν την υποψηφιότητά του στον διαγωνισμό για το Ευρωπαϊκό Μουσείο της χρονιάς που θα πραγματοποιηθεί στις 18 και 19 Μαϊου στο Μπρέμερχαφεν της Γερμανίας.

 «Η επίσκεψη της Προέδρου της κριτικής επιτροπής Τάγια Βαν Γκάαλ, τον Σεπτέμβριο του 2010 στο Μουσείο ήταν ιδιαίτερα επιτυχημένη, καθώς η ίδια δήλωσε την έκπληξή της και τον ενθουσιασμό της για την οργάνωση του Μουσείου, ενώ ιδιαίτερη εντύπωση της προκάλεσε η μεγάλη αποδοχή που έχει το Μουσείο από την τοπική κοινωνία» αναφέρει η διευθύντρια του μουσείου, αρχαιολόγος Γεωργία Καραμήτρου, η οποία μίλησε για το θέμα και σε συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε σήμερα ο δήμαρχος Κοζάνης, Λάζαρος Μαλούτας.

 «Ήδη το Μουσείο της Αιανής βρίσκεται στα είκοσι επικρατέστερα και μόνον αυτό αποτελεί διάκριση» σημειώνει η κ. Καραμήτρου και υπογραμμίζει ότι το εκθεσιακό πρόγραμμα του μουσείου οργανώνεται σε τρεις παράλληλους άξονες:

    1. Στην ιστορική εξέλιξη της αρχαίας Αιανής, πρωτεύουσας της Ελιμιώτιδας, (ενός βασιλείου από τα ισχυρότερα της Άνω Μακεδονίας), και της ευρύτερης περιοχής από τα προϊστορικά μέχρι και τα ρωμαϊκά χρόνια.

    2. Στις ενότητες των ευρημάτων που ήρθαν στο φως στους διάφορους τομείς της συστηματικής ανασκαφής (πόλη, νεκροταφεία, χώρα) αλλά και τα σύνολα που προέρχονται από σωστικές ανασκαφές.

    3. Στην καθημερινή ζωή και τους θεσμούς στην αρχαιότητα, όπως προβάλλονται μέσα από τα αρχαιολογικά ευρήματα.

Αναφερόμενη στα εκπαιδευτικά προγράμματα που διοργανώνει το μουσείο επισημαίνει ότι καταρτίζονται 15 εκπαιδευτικά προγράμματα και σε αυτά, η προσέγγιση του ιστορικού παρελθόντος επιχειρείται μέσω των ευρημάτων της αρχαιολογικής έρευνας με τρόπο εύκολο, διασκεδαστικό και κατανοητό από τα παιδιά αλλά και τους μεγαλύτερους, οι οποίοι δεν έχουν τις ειδικές γνώσεις.

Παράλληλα, το Μουσείο ως πολιτιστικό ίδρυμα, υποστηρίζει εκδηλώσεις που χαρακτηρίζονται από πρωτοτυπία και μοναδικότητα, φιλοξενώντας συνέδρια, διαλέξεις, σεμινάρια επιστημονικού ενδιαφέροντος και οργανώνοντας μια ποικιλία θεατρικών, ποιητικών και μουσικών εκδηλώσεων, καθώς και καλλιτεχνικές εκθέσεις ζωγραφικής, γλυπτικής και φωτογραφίας. Ενδεικτικά η κ. Καραμήτρου αναφέρει τις ιππικές πορείες που ακολουθούν αρχαίες διαδρομές και τον δρόμο του Απολλοδώρου, μία αθλητική εκδήλωση που γίνεται κάθε καλοκαίρι με μεγάλη συμμετοχή.

Όλα τα παραπάνω θα παρουσιαστούν στο πλαίσιο του διεθνούς διαγωνισμού, οι διοργανωτές του οποίου έχουν αποδώσει ήδη βραβεία στο Μουσείο Λαϊκής τέχνης του Ναυπλίου το 1981 και στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού της Θεσσαλονίκης το 2005.