«Τα κύτταρα της μητέρας μας άλλαξαν την ιστορία της ιατρικής κι εμείς δεν έχουμε καν ιατροφαρμακευτική περίθαλψη». Σ’ αυτή την απλή φράση περικλείονται τα πολλαπλά ζητήματα που θέτει η Ρεμπέκα Σκλουτ στο βιβλίο της «Η αιώνια ζωή της Henrietta Lacks», το οποίο κυκλοφορεί στην Ελλάδα από τις εκδόσεις Zoobus Publications (μετάφραση: Νατάσσα Χασιώτη).

Σημειώνεται μάλιστα πως η συγγραφέας θα είναι αύριο στο Public (Σύνταγμα) και θα υπογράφει τα βιβλία της.

Για όσους δεν είστε γιατροί, ας ρίξουμε μια ματιά σε ένα από τα πιο καθοριστικά γεγονότα στην ιστορία της ιατρικής τον εικοστό αιώνα. Η Χενριέττα Λακς είχε την ατυχία να είναι μαύρη στις ΗΠΑ του 1950 και την ακόμη μεγαλύτερη ατυχία να προσβληθεί από μία ιδιαίτερα επιθετική μορφή καρκίνου στον τράχηλο της μήτρας που την οδήγησε στο θάνατο το 1951. Κατά τη διάρκεια μιας επέμβασης αφαιρέθηκε ένα κομμάτι από τον όγκο της, το οποίο –χωρίς τη συναίνεσή της- στάλθηκε στα εργαστήρια του νοσοκομείου Τζονς Χόπκινς. Εκεί, γιατροί και βιολόγοι πάλευαν για αυτό που θεωρούσαν ως την απόλυτη πρόκληση του τομέα τους: να κρατήσουν ζωντανά στο εργαστήριο ανθρώπινα κύτταρα.

Επειτα από χιλιάδες αποτυχημένες απόπειρες, τα κύτταρα της Χενριέττα Λακς (γνωστότερα πια ως HeLa, από τα δύο πρώτα γράμματα του ονοματεπώνυμου της Henrietta Lacks) επέζησαν! Κι όχι μόνο επέζησαν αλλά αναπαράγονταν συνεχώς, διπλασιαζόμενα σε όγκο κάθε μέρα που έμεναν εκτός κατάψυξης. Αυτή η εξέλιξη επέτρεψε στους επιστήμονες να κάνουν τεράστια πρόοδο στην αντιμετώπιση διαφόρων ασθενειών (ανάμεσά τους και η πολιομυελίτιδα), αλλά και σε πολλές εταιρείες που εμπορεύονταν βιολογικό υλικό να θησαυρίσουν από τη διανομή των HeLa.

Κάπου εκεί ξεκινά το βιβλίο της Ρεμπέκα Σκλουτ, η οποία έπειτα από δεκαετή έρευνα θέτει (αλλά και απαντά) πολλά ερωτήματα που αφορούν αυτό το ιατρικό θαύμα αλλά και τη ζωή της μαύρης κοινότητας των ΗΠΑ στα μέσα του εικοστού αιώνα.


Η Ρεμπέκα Σκλουτ δεν φοβήθηκε να εμπλακεί συναισθηματικά με την οικογένεια Λακς και ιδιαίτερα με την κόρη της Χενριέττα, Ντέμπρα. Δεν φοβήθηκε να συνομιλήσει με εγκληματίες και να κινηθεί σε χώρους όπου δύσκολα θα πήγαινε μια λευκή γυναίκα. Δεν φοβήθηκε να θίξει εταιρείες-κολοσσούς και να δείξει τα κακώς κείμενα του ιατρικο-φαρμακευτικού κατεστημένου στις ΗΠΑ.

Σε κάθε περίπτωση διατήρησε την ψύχραιμη δημοσιογραφική ματιά της, προσπάθησε (και τις περισσότερες φορές κατάφερε) να βρει κάθε πρωτογενή πηγή της έρευνάς της, ακόμη και μισό αιώνα ύστερα από τη γέννηση των Hela, και πάνω απ’ όλα –γιατί αυτό αφορά τον αναγνώστη- φίλτραρε τις πληροφορίες και τις γνώσεις της, ώστε να είναι κατανοητές από οποιονδήποτε χωρίς να χρειάζεται εγχειρίδιο βιολογίας…

Ετσι, με την πρώτη της απόπειρα, δημιούργησε ένα εκπληκτικό βιβλίο, το οποίο διαβάζεται απνευστί και θα κερδίσει μια μόνιμη θέση δίπλα στο κρεβάτι σας, το καθιστικό αλλά και το αντηλιακό σας!