Έπεσε η «αυλαία» για τον μεγάλο σκηνοθέτη Μιχάλη Κακογιάννη, ο οποίος έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 89 ετών, έχοντας αφήσει πίσω του τεράστιο πολιτιστικό κεφάλαιο για την Ελλάδα. Η  μεγάλη μορφή του ελληνικού κινηματογράφου, έφυγε από τη ζωή πρωϊνές ώρες μετά από δεκαήμερη νοσηλεία στον «Ευαγγελισμό».  Θα ταφεί δημοσία δαπάνη την Πέμπτη 28 Ιουλίου στον περίβολο του Ιδρύματος «Μιχάλης Κακογιάννης». Η νεκρώσιμη ακολουθία θα ψαλεί στον Ιερό Ναό Αγ. Διονυσίου Αρεοπαγίτου στις 16:00.

Πρωτοπόρος του μεταπολεμικού ελληνικού σινεμά και στη συνέχεια σκηνοθέτης διεθνών επιτυχιών, ο πατέρας της «Στέλλας» και του «Ζορμπά», αρνήθηκε το Χόλιγουντ για τον κινηματογράφο και το θέατρο της ποιότητας. Ένα πλούσιο καλλιτεχνικό έργο και ένα κοινωφελές ίδρυμα για τη μελέτη και διάδοση των δύο τεχνών είναι η παρακαταθήκη, που ο Μιχάλης Κακογιάννης υπηρέτησε με λατρεία και πάθος.


Η ζωή και η πορεία του μεγάλου σκηνοθέτη

Ο Μιχάλης Κακογιάννης, γιος της Αγγελικής και του Παναγιώτη Κακογιάννη, γεννήθηκε στη Λεμεσό της Κύπρου, στις 11 Ιουνίου του 1922, και σπούδασε Νομική, Δραματικές Τέχνες και σκηνοθεσία στο Λονδίνο. Σχεδόν ολόκληρο το διάστημα που βρισκόταν στο Λονδίνο, εργάστηκε στην ελληνική υπηρεσία του BBC, στην αρχή ως μεταφραστής και εκφωνητής, και αργότερα, σε ηλικία μόλις 22 χρόνων, ανέλαβε τη διεύθυνση της «Κυπριακής Ώρας».

Το 1947, ξεκίνησε την καριέρα του στο Θέατρο της Αγγλίας ως ηθοποιός, γρήγορα όμως τον κέρδισε η σκηνοθεσία και το 1953 ήρθε στην Ελλάδα. Το 1954, με την κινηματογραφική ταινία «Κυριακάτικο Ξύπνημα», ο Μιχάλης Κακογιάννης έκανε την αρχή της διεθνούς σκηνοθετικής του καριέρας.



Η «Στέλλα», το «Κορίτσι με τα μαύρα», το «Τελευταίο ψέμα» η τριλογία του: «Ηλέκτρα», «Τρωάδες» και «Ιφιγένεια» και ο «Ζορμπάς» είναι μερικές μόνο από τις ταινίες του που διαγωνίστηκαν και προβλήθηκαν στα εγκυρότερα φεστιβάλ παγκοσμίως και απέσπασαν πολλά βραβεία και τιμητικές διακρίσεις. Στις ταινίες του συνεργάστηκε με μεγάλους Έλληνες ηθοποιούς, αλλά και με γνωστούς και καταξιωμένους ηθοποιούς της Αμερικής και της Ευρώπης.   



Πέρα από τη σκηνοθεσία στον κινηματογράφο, σε εγχώριες αλλά και διεθνείς συμπαραγωγές, ο Μιχάλης Κακογιάννης έχει επίσης σκηνοθετήσει πολλές θεατρικές παραστάσεις και παραστάσεις όπερας στην Ελλάδα, τις Η.Π.Α., τη Γαλλία και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Έχει, επίσης, γράψει και έχουν εκδοθεί σενάρια και μεταφράσεις κινηματογραφικών και θεατρικών έργων, ενώ έχει γράψει και στίχους γνωστών ελληνικών τραγουδιών.

Έργο του Μιχάλη Κακογιάννη είναι και ο νυχτερινός φωτισμός των μνημείων της Ακροπόλεως, τον οποίο εκείνος πρώτος οραματίσθηκε και για την επίτευξη του οποίου ίδρυσε το σύλλογο «Οι Φίλοι της Αθήνας», εξασφαλίζοντας τις υπηρεσίες του διάσημου Γάλλου φωτιστή Pierre Bideau  και αναλαμβάνοντας τη χρηματοδότηση όλων των απαραίτητων μελετών.

Το 2004, ο Μιχάλης Κακογιάννης συνέστησε το κοινωφελές ίδρυμα με την επωνυμία «Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης» με σκοπό τη μελέτη, υποστήριξη και διάδοση των τεχνών του θεάτρου και του κινηματογράφου, καθώς και την καταγραφή και διαφύλαξη των δημιουργημάτων των τεχνών αυτών. Ο διεθνής δημιουργός συνέστησε το κοινωφελές «Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης» στα τέλη του 2003, επιθυμώντας να δημιουργήσει έναν φορέα πολιτισμού που θα διαθέτει σύγχρονα μέσα, καινοτόμες ιδέες, αλλά και καλλιτεχνική άποψη αντιπροσωπευτική της σχέσης του ίδιου με την Τέχνη. Το Ίδρυμα «Μιχάλης Κακογιάννης» έθεσε και πέτυχε τον πρώτο του στόχο, τη δημιουργία του Πολιτιστικού του Κέντρου, ενός σύγχρονου κτιρίου στην οδό Πειραιώς, συνολικού εμβαδού 6.810 τ.μ, στέγη για τις δραστηριότητές του. Στα σχέδια του Ιδρύματος είναι να προσφέρει υποτροφίες σε νέους με ταλέντο, διευρύνοντας έτσι τους καλλιτεχνικούς τους ορίζοντες και παράλληλα ενισχύοντας το καλλιτεχνικό δυναμικό της χώρας. Ο Μιχάλης Κακογιάννης πίστευε πολύ στους νέους, στο ταλέντο τους, τις προοπτικές τους και τη δύναμή τους, και το Ίδρυμα ήταν η έμπρακτη απόδειξη αυτής της αγάπης.

Για την προσφορά και το έργο του, ο Μιχάλης Κακογιάννης έχει τιμηθεί με πολλές διακρίσεις στην Ελλάδα, την Κύπρο και το εξωτερικό. Έχει τιμηθεί με τον Ταξιάρχη του Χρυσού Φοίνικα (Ελλάδα), τον Ταξιάρχη των Γραμμάτων και Τεχνών (Γαλλία), τον Μεγαλόσταυρο του Τάγματος του Μακαρίου του Γ’ (Κύπρος) και το Special Grand Prix of the Americas (Μόντρεαλ). Έχει βραβευτεί από την Ακαδημία Αθηνών για την προσφορά του στο έθνος, από το Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης για το συνολικό έργο του, για έργο ζωής στα Ιεροσόλυμα, για έργο ζωής από το American Hellenic Institute στην Ουάσιγκτον και στο Κάιρο. Έχει ανακηρυχθεί Επίτιμος Δημότης στη Λεμεσό, στο Montpellier (Γαλλία) και στο Ντάλας (Τέξας, Η.Π.Α.) και έχει αναγορευθεί Διδάκτωρ Τεχνών στο Columbia College (Σικάγο, Η.Π.Α.), Επίτιμος Διδάκτωρ στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, στο Πανεπιστήμιο Κύπρου καθώς και στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης.

Έλληνες καλλιτέχνες μιλούν για τον Μιχάλη Κακογιάννη

Τη συγκίνησή τους εξέφρασαν Έλληνες καλλιτέχνες, για τον θάνατο του Μιχάλη Κακογιάννη, μιλώντας στο Αθηναϊκό Πρακτορείο.

Ειρήνη Παπά: «Έφυγε και μας περιμένει στο θέατρο το αιώνιο».

Γιάννης Σμαραγδής (σκηνοθέτης):  «Ο Μιχάλης Κακογιάννης ήταν μια πολύ μεγάλη προσωπικότητα που τόσο ο ελληνικός κινηματογράφος όσο κυρίως η χώρα μας του οφείλει πολλά γιατί με την τέχνη του κινηματογράφου που είναι η τέχνη που φτιάχνει τους μύθους στον 20ο αιώνα με τη σπουδαία ταινία του "Αλέξης Ζορμπάς" κατάφερε να αλλάξει το πρόσωπο της Ελλάδας και να κάνει τη χώρα μας διεθνή προορισμό. Άλλαξε το πρόσωπο της Ελλάδας, άλλαξε το πρόσωπο του ελληνικού κινηματογράφου».

Ο Μιχάλης Κακογιάννης μαζί με τον Νίκο Κούνδουρο είναι οι δύο μεγάλοι πυλώνες του ελληνικού κινηματογράφου. Ο ένας πυλώνας έπεσε, ας είναι ελαφρύ το χώμα που θα τον σκεπάσει , όμως το έργο του θα μείνει αιώνιο.

Γιώργος Μιχαλακόπουλος: «Είναι μια τεράστια απώλεια στον χώρο του κινηματογράφου και του θεάτρου. Είναι ένας δημιουργός που έβγαλε το καλό πρόσωπο της Ελλάδας προς τα έξω. Ένας ευαίσθητος άνθρωπος που νοιαζόταν το σύνολο. Κατά την ταπεινή μου άποψη είναι μια τεράστια απώλεια για τον χώρο της τέχνης».

Νικήτας Τσακίρογλου: «Ο Μιχάλης Κακογιάννης υπήρξε ένας μεγάλος σκηνοθέτης ιδιαίτερα του κινηματογράφου που μας χάρισε μεγάλες επιτυχίες και στο σύγχρονο κινηματογράφο με την Λαμπέτη και τον Χορν και την Μελίνα Μερκούρη στη «Στέλλα» αλλά ασχολήθηκε και με την αρχαία τραγωδία στην «Ιφιγένεια εν Αυλίδη» που είχε πολύ μεγάλη επιτυχία. Δεν είχα την τύχη να συνεργαστώ μαζί του στον κινηματογράφο, συνεργάστηκα στο θέατρο σε μία παράσταση με την Κάτια Δανδουλάκη και τη Χρυσούλα Διαβάτη στο «Ναν» όπου εκεί γνώρισα από κοντά τον καλλιτέχνη. Η απώλεια είναι μεγάλη. Είναι μια προσωπικότητα που θα θυμόμαστε πάντα». Για το Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης: «Άφησε ένα έργο πίσω του, ένα χώρο όπου δοκιμάζονται καλλιτεχνικές παραστάσεις και στο χώρο του θεάτρου και το χώρο του τραγουδιού όπου την επισκεπτόμαστε τακτικά εμείς οι καλλιτέχνες και παρακολουθούμε ενδιαφέροντα θεάματα».

Λευτέρης Βογιατζής: «Υπήρχε ανάμεσά μας μία αμοιβαία εκτίμηση. Είναι πολύ σπουδαία για τον ελληνικό κινηματογράφο η τριλογία του «Το κυριακάτικο Ξύπνημα», «Το κορίτσι με τα μαύρα» και το «Τελευταίο ψέμα», νομίζω ότι είναι ίσως οι ωραιότερες ελληνικές ταινίες που γυρίστηκαν. Δεν ήξερα ότι ήταν άρρωστος , πολύ λυπάμαι για το χαμό του, δεν το ήξερα».

Η πολιτική ηγεσία για το θάνατο του μεγάλου σκηνοθέτη

"Άνθρωποι, όπως ο Μιχάλης Κακογιάννης, μας υπενθυμίζουν την δημιουργικότητα και την αποφασιστικότητα του Ελληνισμού, την ικανότητά του να δίνει νικηφόρες μάχες σε κάθε γωνιά της γης και να βγαίνει πάντα πιο δυνατός", αναφέρει ο πρωθυπουργός Γιώργος Παπανδρέου σε δήλωση για το θάνατο του μεγάλου σκηνοθέτη.

Ο κ. Παπανδρέου εξαίρει το δημιουργό, που "με το ανήσυχο πνεύμα του και το ανατρεπτικό έργο του, έφερε την πρωτοπορία στην τέχνη και ανέδειξε -σε καιρούς δύσκολους- τις απεριόριστες δυνατότητες του Ελληνισμού, στην Ελλάδα, στην γενέτειρά του την Κύπρο, σε όλα τα μήκη και πλάτη του πλανήτη, όπου καρποφόρησε το ελληνικό πνεύμα".

"Περήφανο Έλληνα", "πρωτοπόρο του ελληνικού κινηματογράφου", καθώς και "πολυτάλαντο και πολυβραβευμένο δημιουργό", που "λειτουργούσε ως κήρυκας του Ελληνισμού, παντού στον κόσμο", χαρακτηρίζει ο πρόεδρος της ΝΔ Αντώνης Σαμαράς τον Μιχάλη Κακογιάννη.

"Τα έργα του, προϊόν πάθους για την ποιοτική δημιουργία, ανέδειξαν την Ελλάδα πέρα από τα σύνορά μας και επιβραβεύτηκαν διεθνώς" επισημαίνει ο κ. Σαμαράς σε δήλωσή του, προσθέτοντας ότι "η απώλειά του είναι μεγάλη και η μνήμη του θα παραμείνει αιώνια".