Το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης και η Νομισματική Συλλογή της Alpha Bank συνεργάζονται για πρώτη φορά και διοργανώνουν από κοινού μία μεγάλη έκθεση με τίτλο «Χρήμα. Σύμβολα απτά στην Αρχαία Ελλάδα».

Το θέμα της έκθεσης σχετίζεται με τις ποικίλες αναφορές και ερμηνείες των συμβόλων που είναι χαραγμένα επάνω στα νομίσματα, από τα τέλη του 7ου αιώνα π.Χ. έως τη ρωμαϊκή περίοδο. Το νόμισμα αποτελεί, πρωτίστως, το βασικό μέσο συναλλαγής των ανθρώπων, με το οποίο καλύπτουν τις καθημερινές τους ανάγκες. Επίσης, είναι το μέσο με το οποίο το κράτος πραγματοποιεί πληρωμές και εκπληρώνει τις υποχρεώσεις του.

Τα αρχαία νομίσματα, ωστόσο, δεν είναι απλώς μέσα συναλλαγής· είναι και τα ίδια σύμβολα απτά, που κρατά κανείς στα χέρια του, τα «διαβάζει» και τα αντιλαμβάνεται. Απεικονίζουν παραστάσεις, οι οποίες προσφέρουν σημαντικές πληροφορίες, ιστορικές και άλλες, που συνδέονται με τον τόπο και την αρχή η οποία τα εξέδωσε.

Η έκθεση διαρθρώνεται σε οκτώ θεματικές ενότητες. Ξεκινώντας από τα πρώτα ανεικονικά νομίσματα, παρακολουθούμε την εξέλιξη του νέου μέσου συναλλαγής, του κέρματος, που καθιερώθηκε και εξαπλώθηκε τάχιστα στον αρχαίο κόσμο, φέροντας ακόμη και συγκεκριμένες ονομασίες ( π.χ. δαρεικοί, χελώνες, γλαύκες, κ.λπ). Παρατηρώντας την εικονογραφία, διαπιστώνουμε ότι οι όψεις των νομισμάτων μετατρέπονται σε πεδίο συμβολισμού καθώς, σταδιακά, αποτυπώνουν θρησκευτικά σύμβολα, εμπορικά αγαθά, έργα τέχνης, ιστορικά γεγονότα και αφηρημένες έννοιες, όπως ο πλούτος, η ευημερία, η νίκη, αλλά και προπαγανδιστικά μηνύματα της εκάστοτε εξουσίας και εκδότριας αρχής. Η περιήγηση ολοκληρώνεται με την ανάδειξη του ρόλου του νομίσματος στην κοινωνία και με μία σύντομη αναφορά στην αρχαιοελληνική τραπεζική δραστηριότητα.

85 νομίσματα από τη Συλλογή της Alpha Bank παρουσιάζονται μαζί με 160 αντικείμενα (πήλινα αγγεία και ειδώλια, μαρμάρινα και χάλκινα αγαλμάτια, ανάγλυφα, χρυσά κοσμήματα, μετρητικά σκεύη, νομίσματα από κλειστά σύνολα και επιγραφές) που προέρχονται από 32 Αρχαιολογικά Μουσεία και Συλλογές της Ελλάδος, της Ιταλίας, της Γαλλίας και του Ηνωμένου Βασιλείου.

Tην έκθεση συνοδεύει επιστημονικός κατάλογος, στην ελληνική και αγγλική γλώσσα, με λήμματα όλων των εκθεμάτων και πλούσιο φωτογραφικό υλικό.

Επιμελητές της έκθεσης είναι οι:
Καθηγητής Nίκος Σταμπολίδης, Διευθυντής Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης
Γιώργος Τασούλας, Αρχαιολόγος MPhil., Επιμελητής Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης
Δρ Δήμητρα Τσαγκάρη, Επιμελήτρια Νομισματικής Συλλογής Alpha Bank
Ιδέα-Συντονισμός: Νίκος Σταμπολίδης, Δήμητρα Τσαγκάρη

«Χρήμα. Σύμβολα απτά στην Αρχαία Ελλάδα», Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης, Νεοφύτου Δούκα 4, Αθήνα, τηλ. 210 7228321-3, cycladic.gr. Διάρκεια έκθεσης: Από 2 Νοεμβρίου 2017 έως 15 Απριλίου 2018.


Αργυρός στατήρ Αίγινας με παράσταση θαλάσσιας χελώνας
470/465 – 445/440 π.Χ.
© Αθήνα, Νομισματική Συλλογή Alpha Bank (φωτογρ. Π. Μαγουλάς) 


Μολύβδινο ομοίωμα χελώνας. Πιθανότατα χρησίμευε ως μέτρο βάρους
6ος (;) αι. π.Χ.
© Μουσείο αρχαίας Ελεύθερνας (φωτογραφικό αρχείο)          


Αργυρό τετράδραχμο Αθηνών με παράσταση γλαύκας
440 – 420 π.Χ.
© Αθήνα, Νομισματική Συλλογή Alpha Bank (φωτογρ. Π. Μαγουλάς)



Χάλκινο αναθηματικό ειδώλιο γλαύκας
5ος αι. π.Χ.
© Αθήνα, Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο (φωτογρ. Ε. Μίαρη)


Αργυρό τετράδραχμο Σμύρνης με γυναικεία κεφαλή που φορά τειχόμορφο στέμμα (Τύχη πόλεως)
μετά το 165 π.Χ.
© Αθήνα, Νομισματική Συλλογή Alpha Bank (φωτογρ. Π. Μαγουλάς)


Μαρμάρινη κεφαλή πυργοστεφούς Τύχης
τέλη 1ου αι. μ.Χ.
© Αρχαιολογικό Μουσείο Αρχαίας Κορίνθου (φωτογρ. αρχείο ΕφΑ Κορινθίας)


Αττικός ερυθρόμορφος αμφορέας του Ζωγράφου του Βερολίνου. Εικονίζεται αθλητής οπλιτοδρόμος σε στάση εκκίνησης.
περ. 470 π.Χ.
© Παρίσι, Μουσείο Λούβρου (φωτογρ. St. Maréchalle)