Πέθανε ο νομπελίστας συγγραφέας Ίμρε Κερτές

Πέθανε ο νομπελίστας συγγραφέας Ίμρε Κερτές

Ο ουγγροεβραίος συγγραφέας του  εντυπωσιακού «Το μυθιστόρημα ενός ανθρώπου δίχως πεπρωμένο» έφυγε σε ηλικία 87 ετών

Ο  Ίμρε Κερτές ανήκει στη γενιά εκείνη των Εβραίων που ανδρώθηκαν στην Ευρώπη του ναζισμού και γνώρισαν τον εγκλεισμό σε στρατόπεδα συγκέντρωσης. Γι’ αυτούς, όσους επέζησαν δηλαδή, ο κόσμος «σχίστηκε» στα δύο. Τίποτα δεν ήταν όπως πριν και, κυρίως, η πίστη τους στον Θεό.

Το πώς διαχειρίστηκε ο καθένας την κατάσταση μπορούμε μόνο να το υποψιαστούμε. Σε αυτό τον πιο σημαντικό ρόλο παίζουν οι λογοτεχνικές «μαρτυρίες» ανθρώπων όπως ο Ίμρε Κερτές, ο Πρίμο Λέβι και κάμποσοι ακόμα. Όχι τόσο για τις περιγραφές των γεγονότων που είναι λίγο ως πολύ γνωστά, όσο για το ερώτημα το οποίο θέτουν: Μπορεί κανείς να ζει μετά από το Άουσβιτς;

Το πρώτο έργο του Κέρτες «Το μυθιστόρημα ενός ανθρώπου δίχως πεπρωμένο» (εκδ. Καστανιώτη) θα μπορούσε να εκληφθεί και ως αυτοβιογραφικό. Σε αυτό ο νεαρός ήρωάς του, ένα δεκατετράχρονος ουγγροεβραίος, οδηγείται στο Άουσβιτς και στο Μπούχενβαλντ. Όταν απελευθερώνεται τελικά μετά από το τέλος του πολέμου και επιστρέφει στην οικογένειά του διαπιστώνει πως δεν μπορεί να μεταφέρει την εμπειρία του από τον εγκλεισμό του ακόμα και στα πιο αγαπητά του πρόσωπα. Ένα αόρατο χέρι τον εμποδίζει να εκφραστεί.

Η αφήγηση καθηλώνει. Ο νεαρός ήρωας μοιάζει σαν να μην έχει την παραμικρή συναίσθηση του κινδύνου που διατρέχει. Αντί να επιδεικνύει φόβο ή αγανάκτηση, δείχνει ανακουφισμένος από την ύπαρξη κανόνων που του υπαγορεύουν κάθε βήμα του και περιγράφει με απόλυτη «αντικειμενικότητα» τα τεκταινόμενα. Το αποτέλεσμα είναι παράδοξο και αποκαλυπτικό.

Ο Ίμρε Κέρτες ο ίδιος γνώρισε τον εγκλεισμό στην ίδια ηλικία με τον ήρωά του το 1944. Τότε τα γερμανικά στρατεύματα κατέλαβαν την Ουγγαρία για να αποτρέψουν την κυβέρνησή της να αποσκιρτήσει από τον Άξονα και οι νόμοι που περιόριζαν τις ελευθερίες και τα δικαιώματα των Εβραίων αντικαταστάθηκαν από μαζικούς εκτοπισμούς σε στρατόπεδα συγκέντρωσης.

Όταν απελευθερώθηκε και επέστρεψε στη Βουδαπέστη και στις σπουδές του βρήκε την άλλοτε κραταιά πόλη σε εντελώς διαφορετική κατάσταση από αυτή που θυμόταν. Δούλεψε ως μεταφραστής και δημοσιογράφος και μόλις τη δεκαετία του ’70 αποφάσισε να δώσει λογοτεχνική μορφή στις αναζητήσεις του.

Το πρώτο βιβλίο του «Το μυθιστόρημα ενός ανθρώπου δίχως πεπρωμένο» (1975) πέρασε σχεδόν απαρατήρητο. Τα πρώτα βήματά του προς την καθιέρωση τα έκανε χρόνια αργότερα όταν μεταφράστηκε στα γερμανικά. Ακολούθησαν και άλλα  βιβλία όμως κανένα δεν έφτασε στο ύψος του πρώτου, ίσως γιατί το θέμα του αντιπροσώπευε μια βαθιά πληγή μέσα του που δεν μπορούσε να κλείσει.

Ο Ίμρε Κερτές έλαβε το Νόμπελ Λογοτεχνίας το 2002.

Στα ελληνικά κυκλοφορούν τα παρακάτω έργα του:

  • «Το μυθιστόρημα ενός ανθρώπου δίχως πεπρωμένο», Εκδόσεις Καστανιώτη
  • «Αστυνομική ιστορία», εκδόσεις Κέδρος
  • «Φάκελος Κ.», Εκδόσεις Καστανιώτη
  • «Εκκαθάριση», Εκδόσεις Καστανιώτη
  • «Καντίς για ένα αγέννητο παιδί», Εκδόσεις Καστανιώτη
  • «Εγώ, ένας άλλος», Εκδόσεις Καστανιώτη

Εγγραφείτε στο newsletter μας

Ενημερωθείτε πρώτοι για τα τελευταία νέα, αποκλειστικά ρεπορταζ και ειδήσεις απο όλο τον κόσμο