Κερδίστε προσκλήσεις για «Τα 13 λεπτά που δεν άλλαξαν την ιστορία»

Κερδίστε προσκλήσεις για «Τα 13 λεπτά που δεν άλλαξαν την ιστορία»

Η ταινία του Oliver Hirschbiegel για τον Georg Elser, τον άνθρωπο που οργάνωσε και πραγματοποίησε τη απόπειρα δολοφονίας του Χίτλερ τον Νοέμβριο του ’39, προβάλλεται σε avant-premiere τη Δευτέρα 18 Απριλίου

Οι δέκα (10) πρώτοι που θα στείλουν μήνυμα στο [email protected] με τις λέξεις «Προσκλήσεις – 13 λεπτά» θα κερδίσουν από μία διπλή πρόσκληση για την avant-premiere της ταινίας τη Δευτέρα 18 Απριλίου στις 20:15 στον κινηματογράφο Δαναός. Οι τυχεροί θα ειδοποιηθούν μέσω μέιλ.

Ο Georg Elser θα μπορούσε να έχει αλλάξει τον κόσμο και να σώσει εκατομμύρια ζωές. Φτάνει να είχε στη διάθεση του 13 παραπάνω λεπτά. Μέσα σε αυτά τα 13 λεπτά η βόμβα που συναρμολόγησε ο ίδιος θα σκότωνε τον Αδόλφο Χίτλερ και τα πρωτοπαλίκαρα του. Αλλά αυτό δεν ήταν γραφτό να συμβεί καθώς στις 8 Νοεμβρίου του 1939 ο Χίτλερ έφυγε από το σημείο, όπου είχε σχεδιαστεί η δολοφονία του, νωρίτερα από το αναμενόμενο, οδηγώντας τον Elser στην απόλυτη καταστροφή. Τι ήταν αυτό που είδε και το οποίο οι Γερμανοί δεν είδαν ή δεν ήθελαν να δουν; Ποιος ήταν αυτός ο άντρας που είπε ευθαρσώς στους βασανιστές του ότι θέλησε να αποτρέψει την αιματοχυσία του παγκόσμιου πολέμου που ακολούθησε;

«Τα 13 λεπτά που δεν άλλαξαν την ιστορία» (Elser) διηγούνται την καθηλωτική αληθινή ιστορία του ανθρώπου που αναγνώρισε νωρίτερα από τους υπόλοιπους τον κίνδυνο που προμηνυόταν εξαιτίας του Χίτλερ, και ανέλαβε δράση όταν όλοι οι άλλοι, συμπεριλαμβανομένων των Γερμανών αξιωματούχων, εκτελούσαν πειθήνια διαταγές ή αποσιωπούσαν την κατάσταση. Η νέα ταινία του Oliver Hirschbiegel (Η Πτώση), που έκανε παγκόσμια πρεμιέρα στο  Φεστιβάλ Βερολίνου, είναι ένα συγκλονιστικό δράμα για τη χαμένη ευκαιρία να αλλάξει η μοίρα εκατομμυρίων ανθρώπων.

Η ιστορία της ταινίας

Όλα άρχισαν πριν από δέκα χρόνια. Ο παραγωγός Boris Ausserer είδε το Der Attentäter, το docudrama τoυ Rainer Erler για τον Georg Elser του 1969. «Το βρήκα πολύ εντυπωσιακό και καθώς είμαι μισός Γάλλος μου έκανε εντύπωση πόσο ελάχιστα γνωστός είναι ο Elser» σχολιάζει ο παραγωγός. «Στη Γαλλία ένας τέτοιος άνθρωπος δεν θα είχε μείνει άγνωστος, αλλά θα τον είχαν τιμήσει αναλόγως!». Ο Ausserer αναγνώρισε στο θέμα της ταινίας μια σπουδαία ταινία και το 2008 πρότεινε το θέμα στους σεναριογράφους, Léonie-Claire και Fred Breinersdorfer.

Οι σεναριογράφοι ανταποκρίθηκαν. «Η αντίσταση κατά των Ναζί με ενδιέφερε από πάντα» εξηγεί ο Fred Breinersdorfer. «Οι γονείς μου έχασαν δυστυχώς τη ζωή τους από τους Εθνικοσοσιαλιστές. Γι’ αυτό βρίσκω τον Georg Elser συναρπαστικό: Τι είδε αυτός ο μάστορας από την επαρχία, που οι γονείς μου δεν είδαν ή για την ακρίβεια δεν ήθελαν να δουν;» Η συνσεναριογράφος, η κόρη του Léonie-Claire, προσθέτει: «Για τη δική μου γενιά είναι ακόμα πιο ακατανόητο, πώς οι Ναζί μπόρεσαν να είναι τόσο ανεξέλεγκτοι. Γιατί οι Γερμανοί έστρεψαν το βλέμμα αλλού και μάλιστα συμμετείχαν;».

Στα ίχνη του Elser

Η ομάδα οδηγήθηκε στην αρχή στο σπίτι του Elser στο Swabia Jura, όπου βρήκε μεγάλη υποστήριξη από τον Joachim Ziller, τον διευθυντή του Μνημείου Georg-Elser. Ο σεναριογράφος περιγράφει την πρώτη επαφή: «Ήταν ενθουσιασμένος με το project μας, γιατί νόμιζε ότι είχε έρθει η ώρα να γίνει μια ρεαλιστική και ιστορικά σωστή ταινία για τον Elser. Είχαμε πολλές συζητήσεις. Μας έδωσε υλικό και μας έφερε σε επαφή με μαρτυρίες της εποχής». Αυτό έκανε σαφές πολύ σύντομα ότι πολλοί δεν ήταν πρόθυμοι να συζητήσουν το θέμα. «Με συγκίνησε πολύ η δήλωση μιας ογδοντάχρονης συγγενή του Elser που μια ζωή την προσέβαλαν και είχε φτάσει στο σημείο να ντρέπεται. Αλλά τώρα, είχε πια βαρεθεί και μπορούσε να πει ότι ήταν περήφανη! Χάρη στην ταινία μας, ξανασκέφτηκε την ιστορία και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ο Georg Elser ήταν ένας καταπληκτικός τύπος τελικά».

Η έρευνα έδωσε στους σεναριογράφους μια εντελώς καινούρια οπτική στην προσωπικότητα του παρ’ ολίγο δολοφόνου του Χίτλερ. «Έχουμε φωτογραφίες της Γκεστάπο από τη φυλάκιση του, όπου φαίνονται τα σημάδια των βασανιστηρίων. Μια θλιβερή εικόνα. Από τους συγγενείς όμως έχουμε μια τελείως διαφορετική εικονογραφία» λέει ο Fred Breinersdorfer. «Τον έχουν περιγράψει ως περιθωριακό μάστορα, κάποιον που είναι αντιδραστικός και πικρόχολος με τα πάντα και τελικά φτιάχνει μια βόμβα. Αλλά ο Elser ήταν ένας μουσικός, ένας γυναικάς, που του άρεσε η ζωή και η ελευθερία, που μετατράπηκε σε αντιστασιακό εξαιτίας της εξάπλωσης του ναζισμού. Αργότερα, όταν ετοιμαζόταν να επιτεθεί, απομονώθηκε, για να προστατέψει την οικογένεια του, την ερωμένη και τους φίλους του. Κατά τη διάρκεια της ανάκρισης, χρησιμοποίησε την ίδια τακτική με την Γκεστάπο, αρνούμενος οποιαδήποτε επαφή ακόμα και με τις πιο μακρινές του γνωριμίες, για να μη βάλει κανέναν σε κίνδυνο. Είναι ανησυχητικό που αυτή η στρεβλή εικόνα έγινε αδιαμαρτύρητα αποδεκτή μετά τον πόλεμο».

Ο Elser και η Elsa

Μια έκφραση της αγάπης του για την ελευθερία είναι η τόλμη, το πάθος και η συνέπεια που επιδείκνυε ο Georg Elser στη σχέση του με την ερωμένη του Elsa, μια παντρεμένη γυναίκα. Για κάποιο διάστημα μάλιστα έμενε στο ίδιο σπίτι με το παντρεμένο ζευγάρι. «Στα αρχεία της ανάκρισης, ο Elser απέφυγε το θέμα με επιδεξιότητα» εξηγεί ο σεναριογράφος. «Την αποκαλούσε συνεχώς σπιτονοικοκυρά του, κάποια με την οποία δεν είχε καμία σχέση».

Κατά τη διάρκεια της έρευνας προέκυψε η υποψία ότι η Elsa μπορεί να είχε γεννήσει δύο παιδιά από τον εραστή της. «Η κόρη της Elsa μου είπε ότι είχε δύο μικρότερα αδέλφια» λέει η Léonie-Claire Breinersdorfer. «Το μικρότερο πέθανε ένα χρόνο μετά τη γέννηση του και ήταν σίγουρα του Elser. Αλλά όλη η οικογένεια είχε δεδομένο ότι ο Elser ήταν ο πατέρας και του μεγαλύτερου από τα δύο, που επίσης πέθανε σε μικρή ηλικία». Η συνάντηση με την κόρη της Elsa ενέπνευσε τον σεναριογράφο: «Στην αρχή δεν ήθελε να μιλήσει με κανέναν, αλλά αφού της έγραψα ένα γράμμα, με κάλεσε στο σπίτι της. Ήταν μια καταπληκτική επίσκεψη. Μιλούσαμε για έξι ώρες και μου είπε πολλά πράγματα που έριξαν διαφορετικό φως στην Elsa. Και μετά από αυτό ξαναγράψαμε τον ρόλο της Elsa από την αρχή».

Για τον παραγωγό  Boris Ausserer, η ερωτική ιστορία ανάμεσα στην Elsa και τον Elser είναι ένα δώρο: «Συχνά, μια αχρείαστη ερωτική ιστορία μπαίνει με το ζόρι σε μία ταινία, παρ’ όλο που δεν συνέβη ποτέ. Αλλά εδώ, όχι μόνο είναι αλήθεια, αλλά ξεκαθαρίζει πράγματα για τον χαρακτήρα του Elser. Ότι τόλμησε να έχει μια σχέση κάτω από την ίδια στέγη με τον σύζυγο, δείχνει την ορμή του για ελευθερία, αλλά και την εσωτερική του ανεξαρτησία». Ο παραγωγός προσθέτει: «Και ότι ο Georg Elser άφησε την Elsa, κατά πάσα πιθανότητα χωρίς να της πει κάτι για τα σχέδια του, για να μην τη θέσει σε κίνδυνο, αυτό δείχνει για ακόμα μια φορά ότι η εσωτερική σύγκρουση πρέπει να του έδωσε ώθηση».

Ο Elser και η μετάσταση του Εθνικοσοσιαλισμού

Μια από τις μεγαλύτερες έγνοιες των δύο σεναριογράφων ήταν να δείξουν πώς ο φασισμός απλώθηκε στο χωριό και ακόμα παραπέρα. «Βασικά, βλέπουμε πώς το ναζιστικό σύστημα μπαίνει σιγά σιγά στον κόσμο του χωριού και κάνει μετάσταση εκεί και αλλάζει τους ανθρώπους. Απ’ όσο ξέρω, αυτό δεν τον έχουν ξαναδείξει στη μεγάλη οθόνη. Είναι ορατό στην ταινία μας σε πολλές μικρές λεπτομέρειες. Για παράδειγμα το ορόσημο της πόλης Königsbronn, που ξαφνικά φέρει το σύνθημα «Δεν θέλουμε τους Εβραίους», ή ο χαρακτήρας του Finkbeiner, που στην αρχή τσακωνόταν και έπαιρνε το μέρος των κομμουνιστών και μετά από μερικά χρόνια εμφανίζεται με τη στολή των Ναζί. Βλέπεις πώς τα παιδιά προσβάλλουν τους πιστούς χριστιανούς και κανείς δεν παρεμβαίνει. Αυτούς που κοιτάνε επίμονα στην αγορά, όπου μια γυναίκα γίνεται θέμα εξαιτίας του Εβραίου αγοριού της. Οι αλλαγές στο χωριό, όχι μόνο μέσα από τις σημαίες, αλλά και μέσα από τις αφίσες του ναζιστικού κιτς στα μαγαζιά. Στο αγροτικό φεστιβάλ, που γίνεται πάρτι» εξηγεί ο σεναριογράφος. Η κόρη του τονίζει: «Δείχνουμε επίσης πώς οι άνθρωποι απλώς παίρνουν αυτές τις άρρωστες αλλαγές ως δεδομένες. Ακόμα κι όταν ένας γνωστός που ποτέ δεν έκανε κάτι κακό συλλαμβάνεται ως κομμουνιστής και τον στέλνουν στο στρατόπεδο συγκέντρωσης, το περιστατικό αγνοείται με τη λογική ότι κανείς δεν φταίει και ότι όλοι οι υπόλοιποι είναι σωστοί. Μια συλλογική χρεωκοπία του ηθικού σθένους».

Μόνο αυτός που δεν συλλαμβάνεται και απλώς τον ανέχονται, σύμφωνα με τον σεναριογράφο, δεν κλείνει τα μάτια, κινείται στο περιθώριο και καταλήγει να γίνει δολοφόνος: ο Georg Elser, ένα ριζοσπαστικό ελεύθερο πνεύμα. «Δεν πηγαίνει με τους πολλούς, αλλά κρατάει τη δική του στάση» τονίζει ο Boris Ausserer. Η κόρη του σεναριογράφου τονίζει ότι ο Elser είναι ένα πρότυπο, ειδικά για τους νέους. «Ο Elser δεν ήταν άγιος, η ζωή του ήταν γεμάτη σκοτεινά σημεία. Ήταν κάποιος σαν εμάς. Αποδεικνύει ότι ακόμα και κάποιος που δεν είναι μορφωμένος μπορεί να βγάλει τα σωστά συμπεράσματα από την τρέχουσα πολιτική κατάσταση και να κάνει τη διαφορά». Ο πατέρας της συμπληρώνει: «Η σχολαστικότητα που επιδείκνυε στη δουλειά του τον οδήγησε να παρακολουθεί τα πράγματα από κοντά και να τα αναλύει. Δεν είχε προσωπικό συμφέρον. Η πράξη του ήταν μόνο για να εμποδίσει μια ακόμα μεγαλύτερη αιματοχυσία. Ήθελε να εξολοθρεύσει την αρχηγεία των Ναζί».

Οι «ανταγωνιστές» του Elser

Δύο άντρες ήταν οι κύριοι υπεύθυνοι των ανακρίσεων μετά τη σύλληψη του Elser τον Νοέμβριο του 1939: ο Arthur Nebe, αρχηγός της αστυνομίας και άθλιος καιροσκόπος και ο Heinrich Muller, αρχηγός της Γκεστάπο, διαβόητος για την κτηνωδία του. Η περιγραφή αυτών των δύο είχε προβληματίσει τον σεναριογράφο. «Και οι δύο είχαν αναμειχθεί στον συστηματικό σχεδιασμό σχεδόν όλων των εγκλημάτων του ναζιστικού καθεστώτος. Το κοινό πρέπει να καταλάβει ότι ο Elser δεν είχε να κάνει απλώς με αστυνομικούς, ή με κοινούς βασανιστές, αλλά με μαζικούς δολοφόνους. Συζητήσαμε πολλές παραλλαγές για να αποδοθεί αυτό σωστά, αλλά και με ανεκτό τρόπο. Τελικά, αποφασίσαμε να τους δείξουμε από την αρχή της ταινίας να συζητάνε με απάθεια το θέμα της ευθανασίας και μάλιστα με γραφειοκρατικούς όρους».

Η ταυτότητα της ταινίας:

Σκηνοθεσία: Oliver Hirschbiegel
Παραγωγοί: Boris Ausserer, Oliver Schündler, Fred Breinersdorfer
Σενάριο: Fred Breinersdorfer, Leonie-Claire Breinersdorfer

Παίζουν: Christian Friedel, Katharina Schuttler, Burghart Klaussner, Johann von Bulow, Felix Eitner, David Zimmerschied, Rudiger Klink, Simon Licht, Cornelia Kondgen, Martin Maria Abram, Michael Kranz, Gerti Drassi, Lissy Pernthaler

Διεύθυνση Φωτογραφίας: Judith Kaufmann, bvk
Μοντάζ: Alexander Dittner

«Τα 13 λεπτά που δεν άλλαξαν την ιστορία», από 21 Απριλίου στους κινηματογράφους από τη Feelgood

 

Εγγραφείτε στο newsletter μας

Ενημερωθείτε πρώτοι για τα τελευταία νέα, αποκλειστικά ρεπορταζ και ειδήσεις απο όλο τον κόσμο