Συνέντευξη στον Καθηγητή Λογικής Κωνσταντίνο Δημητρακόπουλο

Συνέντευξη στον Καθηγητή Λογικής Κωνσταντίνο Δημητρακόπουλο

Συνέντευξη στον Καθηγητή Λογικής του ΕΚΠΑ και Προέδρου της Ελληνικής Φιλοσοφικής Εταιρείας κ. Κωνσταντίνο Δημητρακόπουλο.

Ερώτηση
Οργανώθηκε φέτος κ. καθηγητά, σε συνεργασία με την Παγκόσμια Ομοσπονδία Φιλοσοφικών Εταιρειών, την Ελληνική Φιλοσοφική Εταιρεία και την Κυπριακή Φιλοσοφική Εταιρεία, το Παγκόσμιο Συνέδριο για τα 2.400 χρόνια από την γέννηση του Αριστοτέλη, με θέμα “Η φιλοσοφία του Αριστοτέλη” από της 9-15 Ιουλίου,, στου οποίου το newpost.gr , ήταν χορηγός επικοινωνίας. Ποιος ειναι ο απολογισμός του συνεδρίου; Πόσοι σύνεδροι ήρθαν και από ποιες χώρες είχαμε την μεγαλύτερη εισροή;



Παρά το γεγονός ότι, λόγω της κατάστασης που αντιμετώπισε η χώρα μας το καλοκαίρι του 2015, το οργανωτικό έργο ξεκίνησε μόλις τον Οκτώβριο του 2015, το συνέδριο υπήρξε ιδιαίτερα επιτυχές, αφού το παρακολούθησαν πάνω από 550 σύνεδροι, που προέρχονταν από 50 χώρες από όλες τις ηπείρους. Αν εξαιρέσουμε τους Έλληνες συνέδρους, περίπου το ¼ των συνέδρων προήλθαν από ασιατικές χώρες, όπως η Κίνα και η Ινδία. Ο μεγαλύτερος αριθμός συνέδρων, περίπου 30, ήταν Ρώσοι, ενώ μεγάλη ήταν και η συμμετοχή συνέδρων από το Ιράν. Είναι αξιοσημείωτο ότι είχαμε συμμετοχές από πολύ μακρινές χώρες, όπως η Αυστραλία, η Αργεντινή και η Ουρουγουάη, γεγονός που υποδηλώνει τη σημασία του Αριστοτελικού έργου για ολόκληρη την ανθρωπότητα. Ιδιαίτερη επιτυχία είχαν οι συνεδρίες που πραγματοποιήθηκαν σε χώρους αρχαιολογικού-ιστορικού ενδιαφέροντος, δηλαδή οι συνεδρίες που πραγματοποιήθηκαν στην Πνύκα την Δευτέρα, 11/7/2016, και στο Λύκειο του Αριστοτέλη την Πέμπτη, 14/7/2016. Σημαντική επιτυχία σημείωσε επίσης η θεατρική παράσταση του έργου «Αριστοτέλης», συγγραφέας του οποίου είναι ο κ. Θ. Πελεγρίνης, πρώην Πρύτανης του Πανεπιστημίου Αθηνών και Υφυπουργός Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων (η παράσταση αυτή πραγματοποιήθηκε στην AULA της Φιλοσοφικής Σχολής την Τετάρτη, 13/7/2016, με πρωταγωνιστή τον ίδιο το συγγραφέα και σκηνοθεσία του κ. Ν. Παροίκου).

Ερώτηση
Ποια νομίζετε ότι είναι σήμερα η θέση του Αριστοτέλη στη σύγχρονη παγκόσμια φιλοσοφία και στον σύγχρονο κόσμο; 


Το φιλοσοφικό έργο του Αριστοτέλη είναι τόσο σημαντικό, που παραμένει εξαιρετικά ενδιαφέρον και επίκαιρο στην εποχή μας. Όπως γνωρίζετε, ο Αριστοτέλης υπήρξε ένας από τους κορυφαίους διανοητές όλων των εποχών, που ασχολήθηκαν με τη διεξοδική μελέτη εννοιών όπως η δημοκρατία, η ελευθερία και η δικαιοσύνη. Παρά το γεγονός ότι η εποχή μας χαρακτηρίζεται, ίσως σε ακραίο βαθμό, από τεχνοκρατικό πνεύμα και ωφελιμιστικό προσανατολισμό, ερωτήματα όπως «Πόσο δημοκρατική/δίκαια είναι η κοινωνία μας;» εγείρονται όλο και συχνότερα, απαιτώντας πειστικές απαντήσεις. Στην εποχή μας, κατά την οποία ο παγκόσμιος πλούτος συγκεντρώνεται στα χέρια ενός εξαιρετικά μικρού αριθμού μεγιστάνων και ο αριθμός των φτωχών ή και εξαθλιωμένων ανθρώπων ανέρχεται σε δισεκατομμύρια, η ανάγκη προσδιορισμού της Αριστοτέλειας «μεσότητας», δηλαδή του μέτρου μεταξύ της υπερβολής και της έλλειψης, γίνεται όλο και πιο επιτακτική. Για το λόγο αυτό, οι διαλέξεις που προσείλκυσαν πολλά μέλη του κοινού ήταν αυτές που σχετίζονταν με τη μελέτη των αιτίων της κρίσης που αντιμετωπίζουμε τα τελευταία χρόνια, αλλά και πιθανούς τρόπους αντιμετώπισής της, υπό το πρίσμα των απόψεων που διατύπωσε ο Αριστοτέλης. Συγκεκριμένα, τέτοιες διαλέξεις παραδόθηκαν
1.    στην AULA της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, από τον κ. Θ. Τάσιο, ομότιμο καθηγητή του ΕΜΠ, του οποίου η διάλεξη αφορούσε το έργο του Αριστοτέλη «Ηθικά Νικομάχεια», τον κ. Ν. Θεοχαράκη, αναπληρωτή καθηγητή του Πανεπιστημίου Αθηνών, ο οποίος αναφέρθηκε στις απόψεις του Αριστοτέλη για την πολιτική και την οικονομία, και τον κ. Κ. Κατσιμάνη, επίκουρο καθηγητή του Πανεπιστημίου Αθηνών, ο οποίος έκανε μια ανάλυση της κρίσης που αντιμετωπίζει η Ευρώπη σήμερα,
2.    στην Πνύκα, από τον κ. Γ. Κατρούγκαλο, καθηγητή στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης και Υπουργό Απασχόλησης, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, του οποίου η διάλεξη αφορούσε την έννοια της δικαιοσύνης κατά τον  Αριστοτέλη, σε σχέση με την σημερινή παγκοσμιοποιημένη κοινωνία, και
3.    στο Λύκειο από τον κ. G. Seel, καθηγητή στο Πανεπιστήμιο της Βέρνης (Ελβετία), που μίλησε για τη σχέση της έννοιας της δημοκρατίας κατά τον Αριστοτέλη και της αντίστοιχης έννοιας κατά τους σύγχρονους πολιτικούς φιλοσόφους.

Ερώτηση
Το γεγονός ότι εορτάζονται φέτος σε όλο τον κόσμο τα 2.400 χρόνια από τη γέννηση του Αριστοτέλη , είναι ζωντανή απόδειξη ότι η σκέψη και το έργο του δεν πέθαναν μαζί του. Πως αξιολογείτε σήμερα με την απόσταση που μας δίδει ο χρόνος την επίδραση της σκέψης και του έργου του Αριστοτέλη;


Η επίδραση του έργου του μεγάλου Σταγιρίτη παραμένει ευρύτατη στην εποχή μας, όχι μόνο στη Φιλοσοφία, την Πολιτική και την Ηθική, αλλά και σε επιστημονικές περιοχές όπως η Λογική, η οποία, πατώντας στα γερά θεμέλια που κατασκεύασε γι’ αυτήν ο Αριστοτέλης, εξελίχθηκε εντυπωσιακά, ιδιαίτερα κατά τον δέκατο ένατο και τον εικοστό αιώνα, βρίσκοντας πληθώρα εφαρμογών στη Γλωσσολογία, την Θεωρητική Πληροφορική, τα Μαθηματικά και τη Φιλοσοφία. Εξαιρετικά σημαντικό θέμα για τις κοινωνίες μας αποτελεί, κατά την γνώμη μου, το ζήτημα της επιείκειας, που πρέπει να επιδεικνύεται κατά την απονομή της δικαιοσύνης. Ο Αριστοτέλης ασχολήθηκε με την έννοια αυτή στο έργο του, θεωρώντας ότι η επίδειξη επιείκειας είναι όχι μόνο επιθυμητή, αλλά και αναγκαία, με δεδομένη τη διάκριση μεταξύ του «γράμματος του νόμου» και του «πνεύματος του νόμου». Πολύ ενδιαφέρουσες διαλέξεις, σχετικά με την επανεξέταση της έννοιας της δικαιοσύνης κατά τον Αριστοτέλη, στο πλαίσιο των σύγχρονων κοινωνιών, παρέδωσαν η κ. D. Saha, αναπληρώτρια καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο της Βόρειας Βεγγάλης (Ινδία), και η κ. M. Jimenez, επίκουρη καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο Emory (Ατλάντα, ΗΠΑ). Ένα άλλο μέρος του έργου του Αριστοτέλη, που παραμένει εξαιρετικά σημαντικό και επίκαιρο, αφορά τις απόψεις του για την εκπαίδευση. Η εκπαίδευση που παρέχεται συνήθως στις σύγχρονες κοινωνίες προσανατολίζεται, όλο και περισσότερο, στην εξειδίκευση και τον ωφελιμισμό, αντί να έχει ως στόχο τη διαμόρφωση «σπουδαίων πολιτών». Σύμφωνα με τον Αριστοτέλη, η ανάπτυξη τόσο του θεωρητικού όσο και του πρακτικού τρόπου σκέψης θα έπρεπε να είναι ο βασικός σκοπός της εκπαίδευσης, αφού αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την «τελείωση» κάθε ανθρώπου, που επιτυγχάνεται με την επίτευξη της προσωπικής του «ευδαιμονίας», η οποία συνδέεται στενά με την εύρυθμη λειτουργία της κοινωνίας μέσα στην οποία ζει, την εξασφάλιση, δηλαδή, κλίματος ελευθερίας, δικαιοσύνης και οικονομικής σταθερότητας. Το χαρακτήρα που θα έπρεπε να έχει η σύγχρονη εκπαίδευση αφορούσε η εξαιρετική διάλεξη που δόθηκε στο συνέδριο από την κ. Β. Καραβάκου, αναπληρώτρια καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, που αφορούσε τη σχέση σύγχρονων θεωριών για την εκπαίδευση με τις απόψεις του Αριστοτέλη.     

Ερώτηση
Φαίνεται τα τελευταία χρονια στα μέσα ενημέρωσης, κυρίως μετά το 2013 με το Παγκόσμιο Συνέδριο Φιλοσοφίας στην Ελλάδα και τους συνολικά 4.500 συνέδρους, που ήταν το μεγαλύτερο όλων των εποχών και που το newpost.gr πάλι χορηγός επικοινωνίας,ότι πλέον υπάρχει μια τάση εξωστρέφειας της φιλοσοφικής επιστήμης και της προβολής της στο κοινό. Πιστεύετε ότι  αυτό αναδεικνύει την  ίδια την επιστήμη αλλά και την  προσπάθεια αναβάθμισης των σπουδών της Φιλοσοφικής Αθηνών; Ποιο είναι το επίπεδο των Ελλήνων διδακτόρων φιλοσοφίας σήμερα σε σχέση με αυτών του εξωτερικού;

Συμφωνώ μαζί σας ότι η ελληνική φιλοσοφική κοινότητα έχει επιδείξει μεγαλύτερη εξωστρέφεια τις τελευταίες δεκαετίες, σε σχέση με παλαιότερες εποχές. Αυτό υποδηλώνει όχι μόνο η σημαντική αύξηση διεθνών/παγκόσμιων συνεδρίων με αντικείμενο τη Φιλοσοφία που διοργανώνονται, αλλά και η κινητικότητα που επιδεικνύουν οι Έλληνες πανεπιστημιακοί, ερευνητές και φοιτητές όλων των επιπέδων (προπτυχιακοί, μεταπτυχιακοί και υποψήφιοι διδάκτορες), συμμετέχοντας σε σεμινάρια, συνέδρια και εντατικά σχολεία που πραγματοποιούνται στο εξωτερικό, αλλά και σε ευρωπαϊκά ή διμερή προγράμματα επιστημονικών ανταλλαγών. Όλα αυτά, σε συνδυασμό με τη δημιουργία ή/και τον εκσυγχρονισμό των προγραμμάτων μεταπτυχιακών και διδακτορικών σπουδών που λειτουργούν σε ελληνικά Πανεπιστήμια, έχουν πράγματι συμβάλει στην άνοδο του επιπέδου των Ελλήνων πανεπιστημιακών δασκάλων και ερευνητών στο χώρο της Φιλοσοφίας, σε σύγκριση με το επίπεδο των συναδέλφων τους στο εξωτερικό, παρά το γεγονός ότι τα ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στην Ελλάδα συνεχίζουν να υστερούν, ως προς τους πόρους και τις υποδομές, έναντι των περισσοτέρων αντίστοιχων ιδρυμάτων στο εξωτερικό.   

 

 

 

 

 

 


 

 

 

 

Εγγραφείτε στο newsletter μας

Ενημερωθείτε πρώτοι για τα τελευταία νέα, αποκλειστικά ρεπορταζ και ειδήσεις απο όλο τον κόσμο