Να αρχίσουμε από αυτά που δεν λέγονται. Ο αείμνηστος Χρήστος Λαμπράκης είχε, εκτός από ευγενείς προθέσεις, το πάθος να ηγεμονεύσει στα πολιτιστικά πράγματα της χώρας. Ιδιαίτερα στην κλασική μουσική. Από αυτό το πάθος γεννήθηκε ο Σύλλογος Οι Φίλοι της Μουσικής, το Μέγαρο Μουσικής Αθηνών και, εν συνεχεία, η Καμεράτα και ο Μουσικός και Εκπαιδευτικός Οργανισμός Ελλάδος που έχει την ευθύνη της εύρυθμης λειτουργίας της. Όμως, οι ηγεμονίες, όταν καταρρέουν, αφήνουν πίσω τους δυσεπίλυτα προβλήματα. Κυρίως, επειδή οι δυνάμεις που οδηγούν στην καταστροφή δρουν στο εσωτερικό τους πρωτίστως.

Η Καμεράτα που σήμερα εκπέμπει sos και καλεί τον πρωθυπουργό να δώσει λύση στα προβλήματά της αποτελεί εμπράγματη απόδειξη του παραπάνω αξιώματος. Από την ίδρυσή της το 1991, χρονιά έναρξης της λειτουργίας του Μεγάρου, έδωσε σημαντικά δείγματα δουλειάς, τα οποία συνοδεύονταν με μια πρωτοφανή για τα ελληνικά δεδομένα υποστήριξη. Το ίδιο διάστημα η Κρατική Ορχήστρα Αθηνών και η Εθνική Λυρική Σκηνή έβλεπαν τα προβλήματα να συσσωρεύονται –ανάμεσά τους και το θέμα της στέγης- και τα μίντια να τους γυρνούν την πλάτη.

Τα (εμφανή) προβλήματα για την Καμεράτα άρχισαν πριν καλά καλά γίνει είκοσι ετών. Το εναρκτήριο λάκτισμα έδωσε ο θάνατος του Χρήστου Λαμπράκη που συνέπεσε με την επίσημη είσοδο της χώρας σε φάση οικονομικής κρίσης. 2009 το έτος. 

Πέντε χρόνια αργότερα, το 2014, τα πράγματα είχαν φτάσει σε οριακό σημείο. Η ορχήστρα είχε να αντιμετωπίσει συσσωρευμένα χρέη, μείωση της κρατικής επιχορήγησης, αδυναμία καταβολής δεδουλευμένων, απεργίες διοικητικών και μουσικών. Όλα αυτά, ενώ οι εμφανίσεις στο εξωτερικό πύκνωναν, οι βραβεύσεις διαδέχονταν η μία την άλλη και η δισκογραφική παρουσία της ορχήστρας με το διεθνές όνομά της, Armonia Atenea, ενισχύονταν.

Τι έκαναν επ’ αυτού οι «κηδεμόνες» της Καμεράτας, ο Μουσικός και Εκπαιδευτικός Οργανισμός Ελλάδος και το 6μελές Διοικητικό Συμβούλιό του, το οποίο διορίζει ο εκάστοτε Υπουργός Πολιτισμού, τρία από τα μέλη του οποίου υποδεικνύονται από τον Σύλλογο Οι Φίλοι της Μουσικής; Εκτός φυσικά από παράνομες –όπως κρίθηκε από τη Δικαιοσύνη- απολύσεις;

Το ερώτημα μένει να απαντηθεί, πρώτα από τους ορκωτούς λογιστές που διερευνούν τα οικονομικά πεπραγμένα –χρήσεις 2013 έως 2016- ή, εναλλακτικά, από τον εισαγγελέα. Του οποίου η εμπλοκή θα καταστεί κατά πάσαν πιθανότητα αναγκαία αφού, όπως δηλώνουν οι ορκωτοί λογιστές της SOL, όπου και να γυρίσουν, βρίσκουν τοίχο. Σύμφωνα με τα όσα έχουν γίνει γνωστά, δεν υπάρχουν ούτε τα βιβλία (σε φυσική μορφή ή ηλεκτρονικά), ούτε τα στοιχεία και λοιπά παραστατικά που είναι αναγκαία για τη διενέργεια του ελέγχου και επίσης ότι δεν έχουν καταχωρισθεί στο λογιστικό της πρόγραμμα οι πράξεις της περιόδου από 30.06.2014 έως 31.12.2016. Οι ορκωτοί λογιστές διαπιστώνουν επίσης ότι το αρχείο που παρέδωσε ο πρώην πρόεδρος του Δ.Σ. Θ. Στάθης έχει σοβαρές ελλείψεις που δεν καθιστούν εφικτό τον έλεγχο.

Αξίζει να σημειωθεί ότι το Διοικητικό Συμβούλιο παραιτήθηκε το 2015 και έκτοτε δεν έχει διοριστεί καινούργιο με συνέπεια η Ορχήστρα να παραμένει ακέφαλη, ενώ ο Σύλλογος Οι Φίλοι της Μουσικής στον οποίο η Καμεράτα «ανήκει κατά κυριότητα ως υλικό και άϋλο περιουσιακό στοιχείο (μουσικά όργανα, αρχείο, εξοπλισμός, brand name, σήματα)» σφυρίζει αδιάφορα και επιρρίπτει ευθύνες δεξιά και αριστερά. Στο Υπουργείο Πολιτισμού δηλαδή αλλά και στην εταιρεία ορκωτών λογιστών. Μάλιστα ο πρόεδρος του Συλλόγου Παναγιώτης Δημαράς, υπεραμυνόμενος των χειρισμών του προέδρου του Δ.Σ. του Μουσικού και Εκπαιδευτικού Οργανισμού Ελλάδος και τέως υπουργού Θεόδωρου Στάθη, ισχυρίζεται –κόντρα στις μαρτυρίες των απολυμένων μουσικών και διοικητικών της ορχήστρας- επιμένει ότι ο κύριος Στάθης έχει παραδώσει όλα τα στοιχεία που διέθετε.

Που μας αφήνουν όλα αυτά; Ένα από τα σημαντικότερα μουσικά σύνολα της Ελλάδας κινδυνεύει να βάλει λουκέτο αφού οι οκτώ εναπομείναντες μουσικοί –ναι, μόλις οκτώ- είναι απλήρωτοι και, εκτός αυτού, ανασφάλιστοι. Επίσης, εκκρεμεί η επαναπρόσληψη των απολυθέντων που δικαιώθηκαν δικαστικά –ο αριθμός τους είναι πιθανόν να αυξηθεί το επόμενο διάστημα. Τέλος, ο διορισμός Δ.Σ., που θα μπορούσε να δώσει μια κάποια λύση στα τρέχοντα προβλήματα, είναι αδύνατος πριν από την ολοκλήρωση του ελέγχου, αφού κανείς δεν μπορεί να ξέρει σε τι ύψος φτάνουν τα χρέη της Καμεράτας –ή του Μουσικού και Εκπαιδευτικού Οργανισμού Ελλάδος, ανάλογα με το πώς το βλέπει κανείς.

Και τώρα τι γίνεται; Η μοναδική λύση που διακρίνεται στον ορίζοντα είναι η εκκαθάριση –γι’ αυτό άλλωστε μπήκαν οι Ορκωτοί- και ένταξη της Καμεράτας στον Οργανισμό του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών, φυσικό χώρο της ορχήστρας, χωρίς τα χρέη της, με επιπλέον χρηματοδότηση. Σε αυτή την κατεύθυνση φαίνεται να οδηγούνται το υπουργείο και το Μέγαρο. Όμως, για να ευωδοθεί αυτή η λύση θα πρέπει να απαντηθούν τρία κρίσιμα ερωτήματα: Ποιο είναι το ύψος των χρεών, τις πταίει και ποιος θα πληρώσει; 

Αν υποθέσουμε λοιπόν πως την απάντηση στο πρώτο κάποιοι την γνωρίζουν –μιλάμε για εκατομμύρια, αν αληθεύουν οι φήμες-, τότε ο δρόμος για τη διαλεύκανση της υπόθεσης θα είναι μακρύς και γεμάτος… παραφωνίες και έντεχνες καθυστερήσεις.