Tο πιο δημοφιλές εργαλείο κοινωνικής δικτύωσης στον κόσμο, το Facebook, δεν διευρύνεται καθημερινά μόνο ως προς τον αριθμό των χρηστών του, μα επεκτείνεται και σε ό,τι αφορά τις εγκαταστάσεις του. Για την ακρίβεια βέβαια, αυτά τα δύο ίσως και να πηγαίνουν μαζί. «Κολοσσιαίο» εγχείρημα

Η εταιρεία που βρίσκεται πίσω από το διάσημο brand, προτίθεται να δημιουργήσει έναν και μόνο χώρο δεκάδων χιλιάδων τετραγωνικών μέτρων (420.000 τετραγωνικών ποδιών), στην κορυφή του οποίου θα υπάρχει ένας κήπος. Το νέο κτήριο θα συνδέεται με το υφιστάμενο κεντρικό στρατηγείο του Facebook, με μία σήραγγα.

Σήμερα, τα «κεντρικά» της εταιρείας βρίσκονται εκεί που άλλοτε στεγαζόταν η πολύ γνωστή Sun Microsystems, σ’ έναν χώρο που αναμορφώθηκε ώστε από τη σαφή ιεραρχική δομή που τον χαρακτήριζε, να υπήρχε πέρασμα σ’ έναν «ανοιχτού τύπου» σχεδιασμό.

Το έργο της υλοποίησης του δαπανηρού project του φιλόδοξου «Facebook East» έχει αναλάβει ο δειθνούς φήμης και παγκόσμιας εμβέλειας αρχιτέκτονας, Frank Gehry, με σκοπό,όπως τονίζει ο επικεφαλής του περιβαλλοντικού σχεδιασμού του Facebook, Everett Katigbak, να φτιαχτεί μία μονόχωρη «περίπου» αποθήκη, που θα στεγάζει κοντά στους 2.800 μηχανικούς της εταιρείας.

Η «ασφαλής» επιλογή


Σύμφωνα με τη συνεργάτιδα των New York Times σε θέματα αρκιτεκτονικής, βιωσιμότητας και αστικού σχεδιασμού, Allison Arieff, η επιλογή του Gehry αντανακλά το μερικό μετασχηματισμό της φυσιογνωμίας της εταιρείας. Πλέον, υποστηρίζει η Arieff, το Facebook, οριστικοποιεί και σχεδιαστικά - αρχιτεκτονικά, τη μετατροπή του από μία αιρετική καινοτόμο εταιρεία σε τμήμα του τεχνολογικού κατεστημένου.

Βάσει αυτής της άποψης, ο «πολύς» Frank Gehry θα αποτελούσε επιλογή «ανατροπής και αλλαγής των κανόνων του (αρχιτεκτονικού) παιχνιδιού» πριν από είκοσι χρόνια· πλέον δεν συνιστά παρά μία εξαιρετικά ποιοτική αλλά (αρχιτεκτονικά) συμβατική προοπτική.


Το πέρασμα από την αιρετικότητα… στην εδραίωση


Η αλήθεια είναι, όπως υποστηρίζεται, ότι ένας λιγότερο εδραιωμένος αρχιτέκτονας, πιο κοντά στη λογική της «ελαφριάς και ευκίνητης» φιλοσοφίας της εταιρείας, η οποία αναμφίβολα διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση της αντίστοιχης κουλτούρας της εποχής μας, θα αποτελούσε και συμβολικά πιο ανανεωτική επιλογή. Ίσως πάλι η «ασφάλεια» που όντως προκαλεί η φήμη και η αναγνώριση του Gehry να είναι και μία απόπειρα «απάντησης» στο κατρακύλισμα της χρηματιστηριακής τιμής της μετοχής του Facebook μία εβδομάδα πριν την επίσημη ανακοίνωση ανάθεσης του έργου στο διάσημο αρχιτέκτονα. Άλλωστε ένα «βαρύ» όνομα ανεβάζει, και συμβολικά και πρακτικά, τις μετοχές.

Σύμφωνα με την Arieff, αυτή είναι ενδεχομένως η μοίρα όλων των εταιρειών έντασης γνώσης (start-ups), που ναι μεν μπορεί να σχεδιάστηκαν σ’ ένα γκαράζ, αλλά αφότου εδραιώθηκαν, εγκαταστάθηκαν σε συμβατικές και «καθώς πρέπει» κτηριακές δομές γραφείων. Ίσως αυτό να σηματοδοτεί και η οκτάχρονη διαδρομή τoυ Facebook από ένα φοιτητικό δωμάτιο στο Harvard στο πολυπόθητο 1 Hacker Way της Silicon Valley.

Εν τούτοις είναι αλήθεια, σε ό,τι αφορά το Facebook, πως η καινοτομία ως προς την ηθική και την αισθητική διαχείρισης του χώρου, αποτυπώνεται στο εσωτερικό του, όπου κανείς δεν διαθέτει ένα ατομικό γραφείο, ακόμη και ο ίδιος ο Mark Zuckerberg.

Αντίθετα, επίτηδες, ο εσωτερικός χώρος παραμένει «αδιαμόρφωτος», με τον κάθε εργαζόμενο να διαθέτει ένα ιδιαίτερα προσαρμόσιμο και απραμετροποιήσιμο χώρο τετραγωνικών, ο οποίος «γεμίζει» με ρυθμιζόμενο γραφείο και καρέκλα.

Έτσι εκτιμάται ότι αποφορτίζονται οι εργαζόμενοι, πως προάγεται η εφευρετικότητα, μέσα από τη συμμετοχή σε «ανοιχτές ομάδες», αλλά και ενισχύεται η συνεργατικότητα, μέσα από τη διασταύρωση στον (ανοιχτό) χώρο διάφορων ομάδων εργασίας.

Έτσι ή αλλιώς, το νέο κτήριο υπολογίζεται να παραδοθεί στις αρχές του 2013, με στόχο να επιτρέψει στους μηχανικούς του Facebook να ξεδιπλώσουν τις αρετές και να οδηγήσουν τη δημιουργικότητά τους στο όριο. Αν αυτό θα αποτελέσει ένα επιχειρηματικά επιτυχημένο εγχείρημα, θα φανεί στο χρόνο. Αν πάλι το Facebook ήδη περνά στην εποχή της συντηρητικοποίησής του, κάτι που «επιβάλλει» τρόπον τινά η εδραιώσή του, είναι αρκετά πιο αμφιλεγόμενο ζήτημα και δεν χωρά μία και μόνη απάντηση. Κάποιες ενδείξεις πάντως, ίσως να συντείνουν προς αυτό…


Π.Σ