Στις 23 Μαρτίου κάθε χρόνο, γιορτάζεται σε όλο τον κόσμο η ημέρα της Μετεωρολογίας.

Η γιορτή δεν έχει τοπικό ή εθνικό χαρακτήρα, αλλά παγκόσμιο, διότι την ημέρα αυτή, στις 23 Μαρτίου του 1950, ιδρύθηκε ο Παγκόσμιος Οργανισμός Μετεωρολογίας (World Meteorological Organization), και έτσι αύριο εορτάζονται τα 61 χρόνια της ημέρας της Μετεωρολογίας.

Η Μετεωρολογία είναι μια επιστήμη που η γένεσή της πρέπει να αναζητηθεί χιλιάδες χρόνια πριν, γιατί επηρέαζε και επηρεάζει άμεσα τις καθημερινές δραστηριότητες και συνθήκες ζωής του ανθρώπου, ο οποίος τότε, περισσότερο από ποτέ, εξαρτούσε τη διαμονή και τη διατροφή του από τον καιρό. Για πρώτη φορά, οργανωμένη καταγραφή, περισσότερο ή λιγότερο κοινών παρατηρήσεων σχετικών με τον καιρό διαφόρων περιοχών γίνεται από τον πατέρα της Μετεωρολογίας, τον Αριστοτέλη, ενώ ως έμμεση πληροφορία παρέχονται και σε άλλα συγγράμματα.

Τους τελευταίους αιώνες, η εφεύρεση οργάνων μετεωρολογικής παρατήρησης δίνει μια σημαντική ώθηση στη μετεωρολογία, η οποία τον αιώνα που αφήσαμε πίσω μας, τον 20ο, γνωρίζει τη θεαματικότερη ανάπτυξή της, χάρη στις θεωρίες που διατυπώθηκαν και στις δυνατότητες της τεχνολογίας.

Η χρησιμότητα, πλέον αναγκαιότητα, της κατανόησης και πρόγνωσης του καιρού και του κλίματος είναι αισθητή στην καθημερινή ζωή, στους διάφορους τομείς της ανθρώπινης δραστηριότητας και αδιαμφισβήτητα προάγει το βιοτικό μας επίπεδο.

Στον Τομέα Μετεωρολογίας και Κλιματολογίας του Τμήματος Γεωλογίας του Α.Π.Θ., όλα τα μέλη του συμμετέχουν στην παγκόσμια γιορτή της 23ης Μαρτίου, από αγάπη προς τη Μετεωρολογία και Κλιματολογία και ευγνωμοσύνη προς τους ανθρώπους που συνέβαλαν και συμβάλλουν καθοριστικά στην εξέλιξή της, προς όφελος όλων.

Με την ευκαιρία της Παγκόσμιας Ημέρας της Μετεωρολογίας, τα μέλη του Τομέα Μετεωρολογίας και Κλιματολογίας προσκαλούν το κοινό, την Τετάρτη, 23 Μαρτίου και ώρα 12:00, στην Ημερίδα που θα πραγματοποιηθεί στο Αμφιθέατρο του Μετεωροσκοπείου «Βασίλειος Κυριαζόπουλος» η οποία περιλαμβάνει ομιλία του Επίκουρου Καθηγητή του Τομέα Μετεωρολογίας και Κλιματολογίας του Α.Π.Θ., Χαράλαμπου Φείδα, με θέμα: «Καιρός και Κλίμα, από το Διάστημα».

Μετά το τέλος της ομιλίας, τα μέλη του Τομέα θα είναι στη διάθεση του κοινού, για να απαντήσουν σε ερωτήσεις σχετικές με επίκαιρα μετεωρολογικά και κλιματολογικά θέματα αιχμής.

Περίληψη ομιλίας

Ο άνθρωπος από τα πρώτα βήματα του στη γη είχε την τάση να παρατηρεί τον ουρανό, φτάνοντας στο σημείο να αναπτύξει συστήματα ειδικά για την παρατήρηση των ουράνιων σωμάτων. Δεν είχε ποτέ όμως τη δυνατότητα παρατήρησης του πλανήτη στον οποίο ο ίδιος ζούσε. Από πολύ νωρίς διαπίστωσε ότι η δυνατότητα έγκαιρης πρόγνωσης των καιρικών φαινομένων που επηρέαζαν άμεσα τη ζωή του καθορίζονταν σε μεγάλο βαθμό από τη δυνατότητα παρατήρησης του καιρού σε αποστάσεις που ξεπερνούσαν το οπτικό του πεδίο. Στη σύγχρονη εποχή, την αναγκαιότητα αυτή κάλυψε η σύσταση παγκόσμιων δικτύων σταθμών καταγραφής των μετεωρολογικών παραμέτρων.

Καθώς όμως τα καιρικά φαινόμενα χαρακτηρίζονται από μεγάλη μεταβλητότητα στο χώρο και το χρόνο, η δυνατότητα παρακολούθησης του καιρού συχνά περιορίζεται από την πυκνότητα των επίγειων δικτύων των μετεωρολογικών σταθμών ιδιαίτερα σε αραιοκατοικημένες, δυσπρόσιτες και ωκεάνιες περιοχές. Λύση στο πρόβλημα αυτό αποτελεί η παρατήρηση του καιρού από το διάστημα η οποία δίνει τη δυνατότητα παρακολούθησης της εμφάνισης και της εξέλιξης των καιρικών συστημάτων αλλά και πολλών ατμοσφαιρικών παραμέτρων σε μεγάλες γεωγραφικές εκτάσεις και με μεγάλη χρονική και χωρική ανάλυση. Η αναγκαιότητα αυτή τέθηκε ως η πρώτη προτεραιότητα στους στόχους των πρώτων δορυφορικών αποστολών στα τέλη της δεκαετίας του 50. Η ραγδαία ανάπτυξη της διαστημικής τεχνολογίας σε συνδυασμό με την αντίστοιχη τεχνολογική ανάπτυξη των συστημάτων παρατήρησης από απόσταση συντέλεσαν στην καθιέρωση της δορυφορικής τηλεπισκόπησης της ατμόσφαιρας της γης ως βασικό στοιχείο για την έγκαιρη πρόγνωση του καιρού αλλά και την καταγραφή της κατάστασης του κλίματος, των κλιματικών μεταβολών καθώς και των επιπτώσεών τους.