Αν οι διεθνείς χρηματιστηριακές και χρηματοπιστωτικές αγορές θεωρούνται ανησυχητικά κερδοσκοπικές και εγγενώς ασταθείς εξαιτίας της τρομερής ταχύτητας με την οποία οι ηλεκτρονικές εντολές αγοραπωλησιών διασχίζουν σήμερα τα σύνορα των κρατών, τι θα γίνει άραγε αύριο, αν υλοποιηθούν τα σχέδια μερικών φυσικών για οικονομικές συναλλαγές με την ταχύτητα του φωτός;

Οι «παίκτες» στις διεθνείς αγορές, με τη βοήθεια των ηλεκτρονικών υπολογιστών στις αίθουσες των συναλλαγών τους (dealing rooms), μπορούν σήμερα να εκμεταλλευτούν και την παραμικρή διαφορά αποδόσεων που διαπιστώνουν ότι υπάρχει ανάμεσα στα χρηματοοικονομικά προϊόντα απομακρυσμένων γεωγραφικά αγορών και έτσι αστραπιαία μετακινούν μαζικά κεφάλαια για να αξιοποιήσουν και να καρπωθούν το οριακά μεγαλύτερο κέρδος. Αυτή η διαδικασία έχει ονομαστεί από μερικούς αναλυτές και πολιτικούς «καπιταλισμός-καζίνο» και έχει επικριθεί για τον βραχυπρόθεσμο επενδυτικό-κερδοσκοπικό ορίζοντά της, με όλες τις πιθανές παρενέργειες που μπορεί να επιφέρει στις τοπικές οικονομίες, αλλά και στην ευστάθεια του διεθνούς χρηματοπιστωτικού συστήματος γενικά.

Τώρα, όπως έκανε γνωστό ο δρ Αλεξάντερ Γουίσνερ-Γκρος του πανεπιστημίου Χάρβαρντ, μιλώντας στην ετήσια συνδιάσκεψη της Αμερικανικής Φυσικής Εταιρίας, σύμφωνα με το BBC, ο επόμενος στόχος των χρηματοοικονομικών οργανισμών είναι να βρουν τρόπους για να εξαλείψουν τις όποιες καθυστερήσεις παρατηρούνται ακόμα ανάμεσα στην εντολή που δίνουν και στον χρόνο μεταφοράς της, με την μορφή ηλεκτρονικού σήματος, σε κάποια μακρινή γωνιά του πλανήτη. Με δεδομένο τον όγκο των διακινούμενων εντολών ανάμεσα σε δύο διεθνή χρηματοοικονομικά κέντρα, π.χ. τη Νέα Υόρκη και το Τόκιο, πιστεύουν ότι υπάρχουν περιθώρια σημαντικής επιτάχυνσης στην μεταφορά των εντολών τους. Και ο χρόνος, ως γνωστόν , μεταφράζεται πάντα σε χρήμα…

Στην πράξη, ο πρώτος στόχος είναι να γίνουν ακόμα πιο γρήγορα τα καλώδια οπτικών ινών, μέσω των οποίων μεταφέρονται οι εντολές των συναλλαγών. Ήδη όμως, όπως είπε ο Γουίσνερ-Γκρος, η σημερινή τεχνολογία πλησιάζει τα φυσικά όριά της, καθώς οι εντολές συναλλαγών ταξιδεύουν σχεδόν με το 90% της ανώτατης ταχύτητας που είναι θεωρητικά δυνατό να ταξιδέψει το φως μέσα στις οπτικές ίνες.

Ο αμερικανός φυσικός όμως υποστήριξε ότι (σύμφωνα με τις μελέτες του σχετικά με την παρατηρούμενη χρονική υστέρηση στο παγκόσμιο δίκτυο οπτικών ινών και πώς αυτές οι καθυστερήσεις κατανέμονται στον χώρο) είναι δυνατό κανείς να εντοπίσει πάνω στον πλανήτη μας συγκεκριμένα γεωγραφικά σημεία που είναι τα ιδανικά για να κάνει κανείς μια χρηματοοικονομική συναλλαγή. Κατά προτίμηση αυτά τα σημεία βρίσκονται κάπου ανάμεσα σε δύο μεγάλα χρηματοοικονομικά κέντρα, ώστε να μεγιστοποιήσει ο κερδοσκόπος την πιθανότητά του να αγοράσει φθηνότερα στο ένα και αμέσως μετά να πουλήσει ακριβότερα στο άλλο (οι διαφορές μπορεί να είναι οριακές, αλλά αν ό όγκος των συναλλαγών είναι μεγάλος και συνεχής, τότε τα κέρδη εύκολα αθροίζονται σε μεγάλα ποσά).

Με τον τρόπο αυτό, ο Γουίσνερ έχει εντοπίσει ένα αριθμό ιδανικών τοποθεσιών για συναλλαγές, μερικές των οποίων βρίσκονται στην μέση των ωκεανών! Εννοείται ότι κάτι τέτοιο μπορεί να εξάπτει την φαντασία μερικών τολμηρών κερδοσκόπων, όχι όμως των μεγάλων θεσμικών επενδυτών, που δεν τους αρέσει η ιδέα να…μετακομίσουν στο πουθενά, σε ένα πλωτό dealing room.

Ο ρεαλιστής Γουίσνερ ανέφερε ότι η δεύτερη καλύτερη λύση, αν μια εταιρεία δεν μετακομίσει στον…ωκεανό, είναι να χρησιμοποιήσει ένα επίγειο κέντρο συναλλαγών όσο γίνεται κοντύτερα στο ιδανικό σημείο της υδρογείου. Για παράδειγμα, αντί να κάνει τις συναλλαγές της από τα κεντρικά της γραφεία στη Νέα Υόρκη, να τις κάνει από τις βόρειες ακτές του Καναδά. Όποια εταιρεία, όπως είπε, πρώτη αποκτήσει αυτό το φυσικό πλεονέκτημα σε σχέση με το δίκτυο των οπτικών ινών παγκοσμίως, θα αποκτήσει και σημαντικό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα - μέχρι να την ακολουθήσουν μαζικά άλλες εταιρίες.

Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι σε μερικά χρόνια, απομονωμένα μέρη σε υψηλά γεωγραφικά πλάτη (κοντά στο Βόρειο Πόλο) ή εξωτικά νησάκια στην μέση των ωκεανών μπορεί να μετατραπούν σταδιακά σε σφύζοντα από ζωή διεθνή χρηματοοικονομικά κέντρα. Τι άλλο πια θα σκεφτεί ο καπιταλισμός στο όνομα του κέρδους;