Αμερικανοί επιστήμονες κατάφεραν για πρώτη φορά να «δουν» κινούμενες εικόνες μέσα στον εγκέφαλο του ανθρώπου, αναπαράγοντας εικόνες από βίντεο που παρακολουθούσαν οι εθελοντές. Αν και σχετικά θολές, οι ανακατασκευασμένες εικόνες που προβάλλονταν στην οθόνη ηλεκτρονικού υπολογιστή και είχαν δημιουργηθεί μέσω καταγραφής της εγκεφαλικής δραστηριότητας, είχαν αξιοσημείωτη ομοιότητα με τις εικόνες των βίντεο που έβλεπα οι εθελοντές. Πρόκειται, στην ουσία, για το πιο πετυχημένο μέχρι σήμερα πείραμα «μετάφρασης» των εγκεφαλικών σημάτων, τα οποία αντιστοιχούν σε κινούμενες εικόνες.

Οι ερευνητές του Πανεπιστημίου Μπέρκλεϊ στην Καλιφόρνια με επικεφαλής τον καθηγητή Νευροεπιστήμης Δρ Τζακ Γκάλαντ, που δημοσίευσαν τη σχετική μελέτη στο επιστημονικό έντυπο Current Biology, διευκρινίζουν ότι ακόμα απέχουμε πολύ απ’ το να «διαβάσουμε» τον ανθρώπινο νου, όμως η τεχνολογία ανοίγει πλέον το δρόμο «οπτικοποίησης» της μνήμης και των ονείρων.

«Ανοίγουμε πια ένα παράθυρο στις ‘ταινίες’ του μυαλού μας. Κάναμε ένα σημαντικό βήμα για την αναπαραγωγή των εσωτερικών μας εικόνων», εξηγεί ο Δρ Γκάλαντ.

Οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν λειτουργική μαγνητική απεικόνιση του εγκεφάλου (fMRI), την ώρα που οι εθελοντές παρακολουθούσαν τρέιλερ κινηματογραφικών ταινιών, και μπόρεσαν να αναδημιουργήσουν στον ηλεκτρονικό υπολογιστή νοητικές εικόνες παρόμοιες με αυτές που παίζονταν στα βιντεο.

Αναλύοντας τους τρόπους που το οπτικό κέντρο του εγκεφάλου αντιδρά σε αυτά που βλέπει στην οθόνη, οι ερευνητές δημιούργησαν ένα πρόγραμμα λογισμικού, το οποίο μαντεύει με μεγάλη ακρίβεια τι βλέπει ο άνθρωπος και το ανακατασκευάζει (προσομοιώνει) στον ηλεκτρονικό υπολογιστή. Είναι σαν να προβάλλεται ξανά σε μια οθόνη η νοητική ταινία που αντιστοιχεί στην πραγματική.

Το λογισμικό αξιοποιεί μια ψηφιακή βιβλιοθήκη από βίντεο του YouTube και άλλα, τα οποία αναμιγνύει, προκειμένου να αναδημιουργήσει, όσο γίνεται πιο πιστά, την ταινία που βλέπει ο θεατής. Προκύπτει, έτσι, τελικά ένα θολό αλλά συνεχόμενο βίντεο που αποτελεί την αναπαράσταση της πραγματικής ταινίας, όπως έχει καταγραφεί στο νου.

Η μελλοντική διεύρυνση του μεγέθους της βιβλιοθήκης των διαθέσιμων βίντεο αναμένεται να αυξήσει και την ποιότητα της αναπαραγόμενης νοητικής ταινίας.

Αν και σε πρώτη φάση η συγκεκριμένη τεχνολογία μπορεί να επεξεργαστεί μόνο βίντεο που οι άνθρωποι ήδη έχουν δει, στο μέλλον ίσως καταστεί δυνατό να βελτιωθεί το λογισμικό έτσι ώστε να μπορεί να αναπαράγει όνειρα και αναμνήσεις, με το σκεπτικό ότι και αυτά αντιστοιχούν σε νοητικές «ταινίες» που έχει καταγράψει ο εγκέφαλος, όπως όταν βλέπει μια πραγματική ταινία.

Πάντως οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι θα χρειαστούν ακόμα δεκαετίες μέχρι ένα μηχάνημα να φθάσει στο σημείο να διαβάσει τις σκέψεις των ανθρώπων. Στο μέλλον η τεχνολογία αυτή θα μπορούσε να βοηθήσει άτομα που δεν μπορούν να επικοινωνήσουν με το περιβάλλον τους, λόγω εγκεφαλικού επεισοδίου ή κώματος.