Οι «Ιδιοτροπίες της Μαριάννας» στο Θέατρο Πόρτα

Οι «Ιδιοτροπίες της Μαριάννας» στο Θέατρο Πόρτα

Το ρομαντικό αριστούργημα του Αλφρέ ντε Μυσσέ αναβαίνει σε μια προκλητική παράσταση από τον Θωμά Μοσχόπουλο

Ερωτικά τρίγωνα, φροϋδικά συμπλέγματα, ταξικές διαφορές και ηλικιακές συγκρούσεις με φόντο έναν κόσμο υπό κατάρρευση, αυτόν της Γαλλίας της μετά Βοναπάρτη εποχής.  Αυτό είναι λίγο πολύ το έργο του Αλφρέ ντε Μυσσέ, του τρομερού παιδιού του γαλλικού ρομαντισμού που το 1832, σε ηλικία μόλις 22 ετών, συνέθεσε τις «Ιδιοτροπίες της Μαριάννας», ένα από τα διαμάντια της γαλλικής δραματουργίας του 19ου αιώνα που άργησε να πάρει τη θέση που του αξίζει στην εκτίμηση κοινού και κριτικής. Το έργο μετέφερε για τον κινηματογράφο ο Ζαν Ρενουάρ το 1939 με τίτλο «Ο κανόνας του παιχνιδιού».

Δυο λόγια για την υπόθεση: Ένας νέος είναι απελπισμένα ερωτευμένος με μια απόμακρη και ακατάδεχτη νέα, ωραία παντρεμένη γυναίκα. Ο καλύτερός του φίλος αναλαμβάνει να μεσολαβήσει για χάρη του, με απρόβλεπτες συνέπειες και ανατροπές… Ή μήπως προβλεπόμενες; Ο ερωτευμένος νέος τι ακριβώς αγαπάει; Μια γυναίκα που δεν έχει δει ποτέ του; Τον ίδιο τον έρωτα; Ή κάτι ακόμα πιο σκοτεινό; Ο έκλυτος και ελευθεριάζων φίλος του που σαρκάζει ιερά και όσια, γιατί αναλαμβάνει μια τόσο «ιερή αποστολή»; Για να αποκαθηλώσει πλήρως ή να εξυψώσει την ίδια την ιδέα του έρωτα; Η νεαρή Μαριάννα τι είναι τελικά; Μια ιδιότροπη κακομαθημένη γυναίκα ή ένα πλάσμα που διεκδικεί το δικαίωμά της να αγαπάει και όχι μόνο να αγαπιέται, να νιώσει πραγματική και όχι σύμβολο;

Αν κάποιος αναρωτηθεί τι σχέση έχουν τα ήθη της εποχής του Μυσσέ με το σήμερα και ποιον  ενδιαφέρουν οι αναφορές σε τόσο «μακρινές» απεικονίσεις ζωής, μια ματιά στο πώς περιγράφει ο ίδιος ο συγγραφέας το ιστορικό-κοινωνιολογικό και ψυχολογικό πλαίσιο της εποχής του αρκεί. Πρόκειται για  την περίοδο που ακολουθεί την έκπτωση της Γαλλικής Επανάστασης και των ιδανικών της καθώς και την ήττα του λαϊκιστή Ναπολέοντα που αυτοστέφθηκε «Αυτοκράτορας» και συνεχιστής των ιδεωδών της Επανάστασης βουτώντας  στο αίμα ολόκληρη την Ευρώπη και τη χώρα του σε πλήρη ματαίωση.  Στα παρακάτω αποσπάσματα από  το βιβλίο του «Εξομολόγηση ενός τέκνου του Αιώνα», ο ίδιος ο Μυσσέ δίνει την πιο πειστική απάντηση γιατί  παραμένει πάντα επίκαιρος:

«Όπως όταν πλησιάζει μια καταιγίδα, φυσάει μέσα στα δάση ένας  αέρας τρομερός που κάνει τα δέντρα να ανατριχιάζουν κι  ύστερα ακολουθεί μια βαθιά σιωπή, έτσι ακριβώς ο Ναπολέων είχε συνταράξει ολόκληρο τον κόσμο στο πέρασμά του. Οι βασιλείς που ένιωσαν να ταλαντεύεται το στέμμα τους, όταν έφεραν  τα δυο τους χέρια στο κεφάλι τους το μόνο που έπιασαν  ήταν τα μαλλιά τους τα ορθωμένα από το φόβο. Ο Πάπας είχε διανύσει τριακόσιες λεύγες για να τον ευλογήσει στο όνομα του Θεού και να του φορέσει το διάδημά του κι εκείνος, του το άρπαξε  από τα χέρια. Έτσι ακριβώς είχαν ταρακουνηθεί  τα πάντα  στο ζοφερό δάσος της γηραιάς Ευρώπης κι έπειτα έπεσε  σιωπή.

…Μπροστά στον Ναπολέοντα το μεγαλείο  του θρόνου ολόκληρο είχε κάνει την κίνηση εκείνη που οδηγεί στην πλήρη κατάρρευση και δεν ήταν μόνο αυτό το  μεγαλείο που κατέρρευσε, αλλά μαζί του κατέρρευσε και η θρησκεία, η αριστοκρατία, η κάθε θεϊκή και ανθρώπινη εξουσία. Ήταν σαν μια συνολική άρνηση των πάντων σε γη και σε ουρανό, την οποία θα μπορούσες να την ονομάσεις απογοήτευση ή ακόμα και απελπισία, λες και  η ανθρωπότητα είχε πέσει σε  λήθαργο και εκείνοι που της έπαιρναν το σφυγμό την  θεώρησαν νεκρή. Όπως εκείνος ο στρατιώτης που τον ρώτησαν παλιά «σε τι πιστεύεις» ; κι εκείνος  απάντησε αμέσως: « στον εαυτό μου» έτσι και η νεολαία της Γαλλίας, ακούγοντας  την ίδια  ερώτηση απάντησε αμέσως  «Σε τίποτα απολύτως».

 …Έτσι οι πλούσιοι σκέφτονται: Μόνο ο πλούτος είναι αληθινός, όλα τα άλλα είναι ένα όνειρο. Ας χαρούμε κι ας πεθάνουμε. Όσοι έχουν μικρότερη περιουσία σκέφτονται: Η αλήθεια υπάρχει μόνο στη λήθη, όλα τα άλλα είναι ένα όνειρο, ας ξεχαστούμε κι ας πεθάνουμε. Και οι φτωχοί λένε: Η μόνη αλήθεια είναι η δυστυχία, όλα τ’ άλλα είναι ένα όνειρο, ας βλασφημήσουμε κι ας πεθάνουμε.

Είπανε λοιπόν στους φτωχούς: κάνεις υπομονή ως την ώρα της κρίσης μια και δικαιοσύνη δεν υπάρχει και περιμένεις την αιώνια ζωή για να απαιτήσεις την εκδίκησή σου- αιώνια  ζωή  όμως δεν υπάρχει. Εσύ συσσωρεύεις τα δάκρυά σου και τα δάκρυα των δικών σου, τις κραυγές των παιδιών σου και τα αναφιλητά της γυναίκας σου, για να τα εναποθέσεις στα πόδια του Θεού την ώρα του θανάτου σου. Μα Θεός δεν υπάρχει.

Αν όμως ο φτωχός, έχοντας καταλάβει κάποια στιγμή ότι οι παπάδες  τον ξεγελούν, ότι οι πλούσιοι τον κλέβουν, ότι όλοι οι άνθρωποι έχουν τα ίδια δικαιώματα, ότι ο πλούτος υπάρχει σε τούτον μόνο τον κόσμο και ότι η αθλιότητά του δεν είναι δείγμα ευσέβειας, αν ο φτωχός έχοντας πίστη πλέον μόνο στον εαυτό του, στα δυο του χέρια και σε τίποτε άλλο, πει μια ωραία μέρα: Πόλεμο στους πλούσιους! Έχω κι εγώ δικαίωμα στις απολαύσεις αυτού του κόσμου, αφού άλλος κόσμος δεν υπάρχει!  Δική μου ολόκληρη η γη, αφού ο ουρανός είναι άδειος, δική μου όπως και ολονών, αφού είμαστε όλοι ίσοι! Τότε, ω εσείς εξαίσιοι στοχαστές, εσείς που τον οδηγήσατε ως εκεί, τι θα του πείτε, εάν στο τέλος νικηθεί;

Όλη η αρρώστια του αιώνα αυτού προέρχεται από δύο αιτίες, ο λαός που πέρασε τόσα και τόσα κουβαλάει στην καρδιά του δύο πληγές: Ότι εκείνο που ήταν δεν είναι πια κι εκείνο που θα ‘ρθει  δεν  έχει φτάσει  ακόμη. Μη αναζητάτε αλλού το μυστικό των δεινών μας».

Η ταυτότητα της παράστασης:

Μετάφραση: Ξένια Καλογεροπούλου
Σκηνοθεσία: Θωμάς Μοσχόπουλος
Δραματουργική συνεργασία: Μαριλένα Παναγιωτοπούλου
Σκηνικά: Ευαγγελία Θεριανού
Κοστούμια: Κλαίρ Μπρέσγουελ
Φωτισμοί: Σοφία Αλεξιάδου
Μουσικός Συνεργάτης: Κορνήλιος Σελαμσής
Βοηθός σκηνοθέτη: Θάλεια Γρίβα
Β’ βοηθός σκηνοθέτη: Μαρία Χανδρά

Παίζουν: Ξένια Καλογεροπούλου, Ηλιάνα Μαυρομάτη, Ντένης Μακρής, Αλέξανδρος Χρυσανθόπουλος, Χρήστος Σαπουντζής, Παντελής Βασιλόπουλος, Γιώργος Παπαγεωργίου, Αλεξάνδρα Σακελλαροπούλου

«Οι ιδιοτροπίες της Μαριάννας», Θέατρο Πόρτα, Μεσογείων 59, Αθήνα, τηλ. 210 77 11 333. Ημέρες και ώρες παραστάσεων: Πέμπτη 21:15, Παρασκευή 21:15, Κυριακή 18:30, από 28 Ιανουαρίου, και Σάββατο 21:00 από 20 Φεβρουαρίου. Τιμές εισιτηρίων: Κανονικό 15€, φοιτητικό/AMEA / άνω των 65, πολυτέκνων 10€, ανέργων 8€. Προπώληση εισιτηρίων: www.viva.gr, τηλ. 11876, Public, Seven Spots, Ιανός, Reload, Media Markt

Εγγραφείτε στο newsletter μας

Ενημερωθείτε πρώτοι για τα τελευταία νέα, αποκλειστικά ρεπορταζ και ειδήσεις απο όλο τον κόσμο