Δέσποινα Μπεμπεδέλη: Ηθοποιός σημαίνει ΦΩΣ...

Δέσποινα Μπεμπεδέλη: Ηθοποιός σημαίνει ΦΩΣ...

Στο θέατρο ΒΕΑΚΗ η κυρία Δέσποινα Μπεμπεδέλη γίνεται η Φιλιώ Χαϊδεμένου. Αυτή η μεγάλη Μικρασιάτισσα που είδε τρεις αιώνες να περνούν αλλά και να παίρνουν τη ζωή της, από τη Σμύρνη στην καταστροφή και να την παραδίδουν μέσα από πολέμους, φουρτούνες, λύπες και χαρές, πάλλευκη στην Ιστορία. Έφυγε 108 ετών αφού ολοκλήρωσε αυτό που ήταν ταγμένη: το Μικρασιάτικο Μουσείο. Και σα σβήνουν τα φώτα του θεάτρου, η κυρία Μπεμπεδέλη που αποθεώνεται επί σκηνής, σκέφτεται πως αν με το παίξιμό της έστω και ένας νέος άνθρωπος έμαθε την πραγματική ιστορία για τη Μικρασιάτικη καταστροφή, αυτό είναι το κέρδος της….

Στο μικρό της σπίτι κάπου στο Παγκράτι, η κυρία Δέσποινα Μπεμπεδέλη, μιλά για τη Φιλιώ Χαϊδεμένου και αστράφτει. «Αυτός ο συναρπαστικός λόγος της με έκανε να πω «μπαρκάρω και έρχομαι να παίξω»! Το βιβλίο της,  είναι τόσο ζωντανό, ξέρετε αυτή η γυναίκα δεν αφηγείται σε πλάγιο λόγο, κάνει διάλογο, είναι ακριβώς σαν να παίζει θέατρο. Δεν την γνώρισα,  αλλά με συγκλόνισε το βιβλίο της. Έχει πολύ συγκεκριμένες φράσεις που άμα της λέει αυτή έχει γοητεία, άμα της πει άλλος,  είναι ασυναρτησίες. Τι γυναίκα! τρομερή,  θαρραλέα, ριψοκίνδυνη, δεν φοβόταν το θάνατο  αγαπούσε τη ζωή, ο θάνατος τη φοβόταν, το λέει και στο έργο, ‘ με μένα πάντα κάτι συνέβαινε και άλλαζαν όλα την τελευταία στιγμή. «Η Φιλιώ Χαϊδεμένου, έζησε 108 χρόνια. Χάρηκε δισέγγονα και προχθές στο έργο τι συμβολικό . ήρθε η δισέγγονος της  που είναι έγκυος στη Φιλίτσα. Μας άκουγε με ένα τρόπο…

- Πώς γίνατε ηθοποιός κυριά Μπεμπεδέλη, είχατε από το σπίτι αντιρρήσεις ή παρότρυνση;

Οι γονείς μου ήταν θεατρόφιλοι και θυμάμαι το πρώτο έργο που είδα  στο Εθνικό τη «Μαρία Στιούαρτ». Εμένα δεν μου άρεσε ο Χόμφρευ Μπόγκαρτ και τέτοια,  εκεί πήγαινε ο πατέρας,  εμείς με την μητέρα μου βλέπαμε Ιταλικό σινεμά,  Μανιάνι, Μαγκάνι, ιταλικό ρεαλισμό. Έπαιζα και στο σχολείο παραστάσεις, ποιήματα. Να σας πω καθηγήτρια γαλλικών ήθελα να γίνω. Αλλά ένας καθηγητής στο γυμνάσιο μου λέει γιατί δεν δοκιμάζεις; Ευτυχώς από το σπίτι, δεν έφεραν αντιρρήσεις και έτσι έδωσα εξετάσεις στη σχολή του Κατσέλη. Η πρώτη μου εμφάνιση είναι το 62 στο τραγούδι του νεκρού αδελφού του Μίκη Θεοδωράκη, που  το σκηνοθέτησε ο δάσκαλος μου. Ε μετά Θέατρο τέχνης, Εθνικό, πήρα ένα δρόμο...

- Στοιχεία του εαυτού σας συγγενή, με την Φιλιώ Χαϊδεμένου βλέπετε κυριά Μπεμπεδέλη; Ζείτε σε μια πατρίδα που υπέστη μια εισβολή, αργότερα μια οικονομική καταστροφή;

Ασφαλώς και έχω. Πρώτα-πρώτα παιδικές μνήμες. Και εγώ μεγάλωσα μέσα από τέτοιες ιστορίες. Οι παππούδες ήταν από την Κωνσταντινούπολη. Η φιλοξενία, η νοικοκυροσύνη, η καθαριότητα, ο όμορφος λόγος, οι ωραίες παρέες, με αλληλεγγύη και δοτικότητα, χωρίς υστεροβουλία, ήταν αγκαλιές μεγάλες. όταν η Φιλιώ λέει, είδα καβάλα στο άλογο το πάτερα μου με το μουστάκι του,  θυμήθηκα το παππού μου στη Μυτιλήνη καβάλα στο άλογο. Θέλω να πω  έχω εικόνες ολοζώντανες. Ναι έχω και εγώ τέτοια χούγια. Και μη ξεχνάτε γενέθλιος χώρα η Ελλάδα , πατρίδα μου η Κύπρος. Εκεί η οικογένειά μου, τα παιδιά μου, τα εγγόνια μου. Στην Κύπρο δεν είμαστε ξεκομμένοι από την Ελλάδα, Μακάρι ο θεός να μη δώσει όσα μπορείς να αντέξεις. Και εμείς δεν περάσαμε λίγα. Μετά το πραξικόπημα ρήμαξε το νησί οι άνδρες πήγαν στα εμιράτα και δούλεψαν. Και ξαφνικά το κούρεμα έκλεισε σπίτια. Αυτοκτόνησαν άνθρωποι. Αλλά συνεννοηθήκαμε πιο εύκολα πιο αποδοτικά. Πάντως το ΔΕΝ ξεχνώ υπάρχει.  Εγώ δεν πάω να δώσω το διαβατήριο μου στο τούρκο, για να πάω να δω το σπίτι μου απέναντι. Προτιμώ να μη πάω.  Πήγα μια φορά και δεν ξαναπατάω. Παίζαμε το «Μάνα κουράγιο» και μας κάλεσαν. Μας πήγαν βόλτα οι Τούρκοι να μας δείξουν το θέατρο. Που σε μένα, οι Τουρκοκύπριοι να δείξουν το θέατρο στη Κυρήνεια; Αστεία πράγματα…. 

- Άρα τα ξέρετε τα δικά μας. Πως κρίνετε τούτη τη δύσκολη κατάσταση;

Ήμασταν στη Κύπρο όταν βγήκε αυτή η κυβέρνηση. Μετά είδαμε το δημοψήφισμα, μπερδεμένα πράγματα. Ξέρετε, δεν βλέπω ευτυχία στον κόσμο από αυτή τη νέα κυβέρνηση.  Όταν ο κόσμος εκλέγει κάτι καινούργιο, προοδευτικό, νομίζει, για να ανασάνει, η απογοήτευση στο καινούργιο είναι πολύ χειρότερη. Το παλιό το ήξερες.  Θα δούμε πως θα κλείσει αυτός ο κύκλος. Ξέρετε η ιστορία το έχει δείξει κάποια ώρα θα κλείσει. Γυρίζει η Ιστορία. Βέβαια, οι μεγάλες αλλαγές γίνονται με εξεγέρσεις και επαναστάσεις. Με εξοργίζει πάντως να βλέπω ηλικιωμένους να τρώνε ξύλο.  Να τους βλέπεις στο δρόμο να διαδηλώνουν, και να τρώνε και ξύλο; Ξύλο θέλουν αυτοί που τους βαράνε. Το γήρας είναι τιμή. . Ο Παππούς και η γιαγιά είναι το σύμβολο,  ο ιστός της οικογένειας.

- Κυρία Μπεμπεδέλη δε ζείτε εδώ αλλά το θέατρο το βλέπετε, διαβάζετε για αυτό. Πως σας φαίνεται σήμερα στην Ελλάδα;

Αχ να χαρείτε. Σεβαστές φυσικά οι γνώμες, αλλά μην αγγίζετε τις αρχαίες τραγωδίες. Διαβάζω και ακούω και ψιλό απορώ έως πολύ θα έλεγα, με όσα συμβαίνουν. Αυτές οι ανατροπές οι αποδομήσεις, οι διασκευές, δεν μου πάνε. Σεβαστό του καθενός, αλλά εγώ την τραγωδία την θέλω όπως την έγραψε ο Αισχύλος, ο Σοφοκλής , ο Ευριπίδης. Φυσικά, η ελευθερία της έκφρασης στην τέχνη, είναι απόλυτα σεβαστή. Αλλά, ξέρετε οι τραγικοί, παράλληλα εκτός από συγγραφείς ήταν και σκηνοθέτες. Και ηθοποιοί.  Είναι σαν να μη ξέρεις να διαβάζεις το κείμενο. Αυτοί σε οδηγούν πως να παίξεις το έργο. Απλό, Να ξέρεις να διαβάσεις το κείμενο. Αλλιώς δεν τον διάβασες Καλά, με τις γιρλάντες και τα φουστανάκια. Θα σας πω κάτι. Όταν ένας τραγικός ήρωας συνδιαλέγεται με τον Δία δεν είναι καθημερινός άνθρωπος, δεν είναι το ίδιο σαν τον ορθόδοξο με το Θεό. Πολλοί Ευρωπαίοι δεν το κατάλαβαν αυτό, όπως δεν καταλαβαίνουν και το Χορό. Για αυτό και τον πετάνε έξω….

- Ανάμεσα στα θεατρικά η κυρία Μπεμπεδέλη, μας χαρίζει κι δύο μεγάλα έργα στην τηλεόραση που έγιναν επιτυχίες. Το Βίο Ανθόσπαρτο και το περί ανέμων και υδάτων. Εκεί σας γνώρισαν περισσότερο και τα νέα παιδιά, δεν είναι;...

Η δύναμη της τηλεόρασης βλέπετε. Που όσο σε ανεβάσει τόσο μπορεί να σε εξαφανίσει. Ήταν δύο πολύ καλά σήριαλ, με εξαιρετικούς συντελεστές, με θαυμάσιους συνεργάτες, περάσαμε πολύ όμορφα. νεότεροι. Δεν την απορρίπτω την τηλεόραση, αλλά  θέλω κάτι πολύ καλό για να παίξω. Δεν μπορώ και τα καθημερινά εγώ. 

… Κυρία Μπεμπεδελη λύστε μου μια απορία. Είναι αλήθεια ότι με τον άνδρα σας γνωριστήκατε στο θέατρο Τέχνης αλλά ο Κάρολος  Κουν δεν ήθελε έρωτες και δεσμούς μέσα στο θέατρό του;

Νομίζω πως ναι. Δεν ήθελε ο Κουν να ερωτεύονται οι ηθοποιοί του και η αλήθεια είναι ότι ήταν πολύ δύσκολο. Αλλά σαν έρθει ο έρωτας και σου χτυπήσει τη πόρτα, ρωτάει; Ο άνδρας μου ηθοποιός και αυτός, ήρθε νεαρός από την Κύπρο να δει, να μάθει και να γυρίσει να παίξει θέατρο.  ήτανε δύσκολο. Αλλά τίποτα δεν επηρέασε τη σχέση μας. Να προχθές γιορτάσαμε 50 χρόνια γάμου….

Τώρα όμως που ανοίγουμε το κεφάλαιο Κουν,  ήταν τέτοιος ο χώρος, τέτοια η λάμψη του, η  καλή και θετική επιρροή του, δε το καταλαβαίνεις αν δεν έχεις περάσει από εκεί. Ναι μπορεί στη δουλειά να ήταν τύραννος, να σε έκανε να λιποθυμήσεις, αλλά ήταν  η επιμονή του στην τελειότητα. Σε αυτό που εκείνος ήθελε να ακούσει. Μετά ήταν σαν  πουλάκι. Με τη αφέλεια, με την αδεξιότητα του, σαν παιδί. Όλοι οι μεγάλοι έχουν αντιφάσεις και αντιθέσεις, ήταν  ευγενής και βίαιος,  αγοραίος και αριστοκράτης. Τον είδαμε  με το σμόκιν στο Λονδίνο και τρελαθήκαμε. Όλες αυτές οι μορφές έχουν αντιθέσεις και είναι και οι δυο γνήσιες. Και αληθινές.

- Είστε θρήσκα;

Ο πατέρας μου ήταν ψάλτης. Έψελνα και εγώ μικρή.  Έχει ποτίσει η εκκλησία μέσα μου. Θρήσκα είμαι, Θρησκόληπτη δεν είμαι. Αλλά θα σας πω κάτι περίεργο.  Σαν να είμαι στο θέατρο, σαν σε παράσταση. Τρελαινόμουν για τις χειροτονίες. Άμα ειδικά ήτανε δεσπότη, δεν φαντάζεστε μεγάλη χειροτονία. Παράσταση κανονική, εξαπτέρυγα κουδουνάκια, μια μαγεία...

Μετά διαβάζοντας  αρχαίο θέατρο είδα το ημιχόριο, την πάροδο την δεξιά και αριστερά, όλα υπάρχουν παντού τελικά. Πέρασα και  ένα στάδιο κρίσης, είμαι σε μια ηλικία  που τα κεράκια μου είναι λίγα, τα αναμμένα, τα πολλά, έχουν σβήσει. Πότε φοβάμαι  το θάνατο, πότε όχι. Ξέρετε το γήρας, σας το είπα και πριν,  αποτελεί τιμή.  Δεν πρέπει να είναι; Θα ήθελα λοιπόν όταν, να φύγω ειρηνικά και τιμημένα.

Με τον σύζυγό της, απόκτησαν δυο παιδιά. Ο ένας δημοσιογράφος με λαμπρές σπουδές έξι χρόνων στη Σόφια και η κόρη ηθοποιός σε ένα πολυχώρο που έχουν στη Λευκωσία. Έχει και δυο εγγονές και σαν να λέει με μεγάλο καμάρι, πως στη μικρή τη Δέσποινα,  βλέπει ένα σπόρο. Να χθες τραγουδούσε, ήταν πολύ καλή, την είδαμε στην τηλεόραση….

- Τι δεν ανέχεστε στους ανθρώπους;

Οι αλαζόνες άνθρωποι δεν μου αρέσουν καθόλου. Αυτοί που το εγώ το βάζουν πρώτα. Αγαπώ τους ανθρώπους τους ειλικρινείς, των  χαμηλών τόνων, δεν έχω πολλούς φίλους δεν θέλω είναι και μπελάς και φασαρία οι πολλοί. Θέλω ανθρώπους να έχουμε το ίδιο λεξιλόγιο,  ακόμα και τα χούγια.

- Τι ήταν το θέατρο για σας; Πόσο σημαντικό ρόλο έπαιξε σε μια γεμάτη ζωή σαν τη δική σας;

Πολύ τυπικά, θα το πω.  από το θέατρο ζω. Δεν είναι όμως  η ζωή μου. Το λάτρεψα, το σεβάστηκα, γοητεύτηκα, τυραννήθηκα από τα έργα και τους ρόλους, αλλά αν κάτι συνέβαινε και ο λόγος ήταν πολύ σοβαρός θα το αποχωριζόμουν.  Σέβομαι και υποκλίνομαι σε όσους και όσες δεν έκαναν παιδιά για το θέατρο, αλλά εγώ την πληρότητα την αισθάνθηκα με όλα. Με τον άνδρα μου, τα παιδιά, τα εγγόνια μου. Και να ξέρετε για παραστάσεις και απαιτήσεις στους ρόλους,  τα παιδιά τα δυσκόλεψα πολύ και έχω τύψεις και ευτυχώς τα απομυθοποιούμε τώρα και γελάμε. Αυτή ήταν η μοίρα του, τούτο και το κισμέτ μου.

Βγαίνοντας από το σπίτι της ρίχνει καλαπόδια. Πως νοιώθεις σαν έχεις γνωρίσει μια μεγάλη ηθοποιό που συνάμα είναι και πάρα πολύ γλυκιά γυναίκα;  Δεν νοιώθεις ένα ήλιο στη καρδιά σου; Έτσι,  κυρία Μπεμπεδέλη. Σας ευχαριστώ!...

Εγγραφείτε στο newsletter μας

Ενημερωθείτε πρώτοι για τα τελευταία νέα, αποκλειστικά ρεπορταζ και ειδήσεις απο όλο τον κόσμο