Η αυστηρή χορτοφαγία, ή αλλιώς veganism, που αποκλείει την κατανάλωση κρέατος και γαλακτοκομικών προϊόντων, είναι ήδη στη μόδα. Από το 2008, μόνο στην Αγγλία, σημειώθηκε αύξηση 350% των αυτοαποκαλούμενων χορτοφάγων (vegans). Πώς ακριβώς ξεκίνησε δεν γνωρίζουμε, όμως σίγουρα οφείλεται σε ανησυχίες για τη μεταχείριση των ζώων και το περιβάλλον, όπως και σε θρησκευτικούς λόγους.

Πολλοί, όμως, ψάχνουν μια πιο υγιεινή διατροφή. Έρευνες δείχνουν ότι η αυστηρή χορτοφαγία μπορεί να είναι ευεργετική για τον οργανισμό, αν σχεδιαστεί σωστά. Όσοι ακολουθούσαν για το μεγαλύτερο μέρος της ζωής τους δίαιτα πλούσια σε κρέας και γαλακτοκομικά, η χορτοφαγία θα φέρει θεαματικές αλλαγές στο σώμα τους.

Οι πρώτες εβδομάδες

Το πρώτο πράγμα που θα διαπιστώσει όποιος ξεκινάει μια χορτοφαγική δίαιτα είναι μια έκρηξη ενέργειας καθώς απομακρύνει από τη διατροφή του το κατεργασμένο κρέας χάριν των φρούτων, λαχανικών και ξηρών καρπών. Αυτές οι τροφές θα σας τονώσουν με βιταμίνες, μέταλλα και ίνες, διατηρώντας σταθερά τα επίπεδα ενέργειας.

Καθώς περνούν οι μέρες χωρίς ζωικά προϊόντα, είναι πιθανόν να υπάρξουν αλλαγές στη λειτουργία του εντέρου, είτε προς μία πιο υγιή συμπεριφορά είτε προς περισσότερες χαλαρές κενώσεις, φούσκωμα και αέρια. Αυτό οφείλεται στην πρόσληψη τροφών με αυξημένη περιεκτικότητα σε ίνες και την ταυτόχρονη αύξηση σε υδατάνθρακες που ζυμώνονται στο έντερο και μπορούν να δημιουργήσουν το σύνδρομο του ευερέθιστου εντέρου.

Βέβαια, αυτό μπορεί τελικά να υποχωρήσει και να οδηγήσει σε κάποιες θετικές αλλαγές στην ποικιλία των βακτηρίων του ορθού, κάτι που όμως εξαρτάται από την ίδια τη δίαιτα: είναι καλά σχεδιασμένη και ισορροπημένη ή αποτελείται από επεξεργασμένες τροφές και υδατάνθρακες; Αν και δεν έχει αποδειχτεί ακόμα, οι επιστήμονες πιστεύουν ότι η μεγάλη ποικιλία βακτηρίων στο έντερο θα μπορούσε να ωφελήσει ολόκληρο το σύστημα, με τον ίδιο τρόπο που και τα οικοσυστήματα γίνονται πιο δυνατά χάρη στη βιοποικιλότητα.

Τρεις με έξι μήνες αργότερα

Μετά από μερικούς μήνες αυστηρής χορτοφαγικής δίαιτας, θα διαπιστώσουν όσοι πάσχουν από ακμή ότι αυτή μειώνεται. Όμως, θα μειωθούν και τα επίπεδα της βιταμίνης D, αφού η κύρια πηγή είναι το κρέας, το ψάρι και τα γαλακτοκομικά προϊόντα, και συνήθως δεν παρατηρείται αμέσως παρά μόνο όταν θα είναι πια αργά. Η βιταμίνη D είναι απαραίτητη για την υγεία των οστών, δοντιών, και μυών, ενώ η έλλειψή της συνδέεται με καρκίνο, καρδιοπάθειες, ημικρανίες και κατάθλιψη.

Αυτό συμβαίνει γιατί τα αποθέματα της βιταμίνης D μπορούν να διατηρηθούν στο σώμα για περίπου δύο μήνες. Το πόσο θα αντέξουν στο σώμα σας εξαρτάται από την εποχή του έτους που θα αποφασίσετε να γίνετε vegans, μια και ο ανθρώπινος οργανισμός μπορεί να παράγει βιταμίνη D με την έκθεση στον ήλιο. Γι’ αυτό πρέπει να παίρνετε αρκετά ισχυρά συμπληρώματα διατροφής, ιδίως τον χειμώνα.

Μέσα σε λίγους μήνες, μια ισορροπημένη χορτοφαγική δίαιτα που είναι φτωχή σε άλατα και επεξεργασμένες τροφές μπορεί να έχει εντυπωσιακά οφέλη στην υγεία της καρδιάς, προλαμβάνοντας καρδιακές νόσους, εγκεφαλικά, και μειώνοντας ακόμα και τον κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη. Καθώς μειώνονται τα ποσοστά σιδήρου, ψευδαργύρου και ασβεστίου εξαιτίας της χορτοφαγικής δίαιτας, κάποιοι χρειάζονται συμπληρώματα διατροφής για να καλύψουν τις ελλείψεις.

Έξι μήνες έως και μερικά χρόνια

Πλησιάζοντας τον ένα χρόνο στη ζωή ενός χορτοφάγου, θα έχουν εξαντληθεί τα αποθέματα της βιταμίνης Β12. Η Β12 είναι απαραίτητη για τη σωστή λειτουργία των αιμοφόρων και νευρικών κυττάρων και βρίσκεται μόνο στα ζωικά προϊόντα. Έλλειψη της βιταμίνης αυτής οδηγεί σε δυσφορία, κόπωση, αδύνατη μνήμη, και μούδιασμα των άκρων.

Η ανεπάρκεια της Β12 μπορεί να αποτραπεί με την κατανάλωση τριών δυνατών γευμάτων την ημέρα ή με την πρόσληψη συμπληρωμάτων, αλλά πιο σημαντική είναι η διατήρησή της αφού κάθε ανεπάρκεια θα μπορούσε να αντιστρέψει τα οφέλη της χορτοφαγικής δίαιτας και να οδηγήσει σε καρδιοπάθειες, εγκεφαλικά, και μόνιμες βλάβες στα νεύρα και τον εγκέφαλο.

Λίγα χρόνια μετά και τα κόκαλά μας θα αρχίσουν να βλέπουν τη διαφορά. Ο σκελετός μας είναι μια αποθήκη μετάλλων και μέχρι την ηλικία των 30 μπορούμε να συσσωρεύουμε μέταλλα από τη διατροφή μας, όμως αργότερα, τα κόκαλά μας δεν μπορούν να απορροφήσουν άλλα μέταλλα και γι’ αυτό είναι απαραίτητη η πρόσληψη ασβεστίου όσο είμαστε ακόμα νέοι.

Μετά την ηλικία των 30, τα σώματά μας χρησιμοποιούν το ασβέστιο που έχει αποθηκευτεί στον σκελετό, και αν δεν αναπληρώσουμε το ασβέστιο στο αίμα μέσω της διατροφής, το κενό καλύπτεται από τα οστά, τα οποία τελικά γίνονται εύθραυστα.

Λαχανικά πλούσια σε ασβέστιο, όπως το κάλε και το μπρόκολο, μπορούν να προστατέψουν τα οστά, όμως πολλοί vegans εμφανίζουν έλλειψη ασβεστίου κι έτσι εμφανίζουν κατά 30% υψηλότερα ποσοστά καταγμάτων σε σύγκριση με τους απλούς χορτοφάγους και όσους έχουν και κρέας στη διατροφή τους. Το ασβέστιο που προσλαμβάνεται από τα φυτά είναι πιο δύσκολα απορροφήσιμο και γι’ αυτό η πρόσληψή του από τα συμπληρώματα διατροφής είναι απαραίτητη.

Όταν κοιτάζουμε τη ζωή ενός vegan, η ισορροπία είναι το κλειδί. Η καλά ισορροπημένη του δίαιτα μπορεί να έχει σημαντικά οφέλη στην υγεία. Όμως, πολλά από αυτά τα οφέλη μπορεί να αλλάξουν στις περιπτώσεις της μη ισορροπημένης διατροφής, αλλά τα σούπερ μάρκετ και τα καταστήματα τροφίμων μας διευκολύνουν κι έτσι, γενικά, η όρεξη για κατανάλωση κρέατος μειώνεται. Με την κατάλληλη προετοιμασία, η αυστηρή χορτοφαγική δίαιτα μπορεί να είναι ευεργετική για τον οργανισμό μας.

Πηγή: QUARTZ / Sophie Medlin