Οι αποστάσεις που τηρεί ο αμερικανός πρόεδρος, Μπαράκ Ομπάμα, από τις επιθετικές τάσεις του Ισραήλ και του πρωθυπουργού του Μπέντζαμιν Νετανιάχου κατά του Ιράν έχουν δημιουργήσει ένα νέο κλίμα... ψύχους στη σχέση των δύο ανδρών, προσθέτοντας άλλο ένα επεισόδιο στο σίριαλ της ανέκαθεν τεταμμένης τους επικοινωνίας. Τελευταία αφορμή αποτελεί το Ιράν του Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ, με τον Νετανιάχου να θέλει επίθεση «εδώ και τώρα», εξαιτίας της περιβόητης ανάπτυξης του πυρηνικού προγράμματος της Τεχεράνης την οποία θεωρεί απειλή για την χώρα του.

Από την πλευρά του, ο Ομπάμα προσπαθεί να κερδίσει χρόνο, δίνοντας έμφαση στις κυρώσεις (χρηματοοικονομικές και ενεργειακές) και στο διπλωματικό κομμάτι, χαμηλώνοντας τις φωνές των «γερακιών» του πολέμου. Η συγκεκριμένη διάσταση απόψεων αποτυπώθηκε και στην πρόσφατη συνάντηση των δύο ανδρών όπου συμφώνησαν ότι... διαφωνούν, παρά τις κλασικές ατάκες περί «άρρηκτων δεσμών» και «κοινών στόχων».

Ενδεικτικό του γεγονότος ότι ο Ομπάμα θέλει να «αγοράσει» χρόνο, ότι οι ΗΠΑ πρότειναν στον ισραηλινό πρωθυπουργό Μπέντζαμιν Νετανιάχου τον εφοδιασμό του Ισραήλ με υπερσύγχρονες διατρητικές βόμβες anti bunker και αεροσκάφη ανεφοδιασμού μεγάλων αποστάσεων, εάν δεσμευθεί ότι δεν θα επιτεθεί εναντίον του Ιράν εντός του 2012, σύμφωνα με την ισραηλινή εφημερίδα Μaariv.

Ο αμερικανός πρόεδρος, εκτός από τις ισραηλινές πιέσεις έχει να αντιμετωπίσει και τις ρεπουμπλικανικές, οι οποίες γίνονται όλο και πιο ασφυκτικές ενόψει τον προεδρικών εκλογών του φθινοπώρου.

Οι Ρεπουμπλικάνοι διακηρύττουν ότι τυχόν εκλογή τους θα πατήσει αυτομάτως τη σκανδάλη κατά του Ιράν, συνεχίζοντας φυσικά στα βήματα προέδρου Μπους, όσον αφορά τη «βιομηχανία του πολέμου». Ο Μπαράκ Ομπάμα πάντως δεν συμπαθεί και σε διαπροσωπικό επίπεδο τον Μπέντζαμιν Νετανιάχου. Σύμφωνα με γαλλική ιστοσελίδα, ο Νικολά Σαρκοζί είχε αναφέρει σε συνομιλία του με τον Ομπάμα στα περιθώρια της G20 τον περασμένο Νοέμβριο, ότι δεν αντέχει τον Νετανιάχου διότι «είναι ψεύτης».

«Κουράστηκες μαζί του. Τι να πω κι εγώ;» του απάντησε χαρακτηριστικά ο αμερικανός πρόεδρος. Ο ισραηλινός πρωθυπουργός τρέφει τα ίδια αισθήματα «αλληλοεκτίμησης» για τον Ομπάμα.

Τα «σύννεφα» στις σχέσεις των δύο πλευρών δεν εμφανίζονται για πρώτη φορά, αφού τον Μάιο του 2011 το ζήτημα των συνόρων ενός παλαιστινιακού κράτους προκάλεσε τριβές ανάμεσα σε Ομπάμα και Νετανιάχου. Ο Ομπάμα υποστήριξε την προοπτική της επιστροφής στα σύνορα του 1967, που θα σήμαινε μεγάλες εδαφικές παραχωρήσεις του Ισραήλ, προκαλώντας την αντίδραση του Νετανιάχου.

«Οι πληροφορίες για διαφωνία έχουν μεγεθυνθεί δυσανάλογα. Είναι αλήθεια ότι έχουμε κάποιες διαφορές απόψεων, αλλά αυτές είναι μεταξύ φίλων» ήταν δύο από τις ισραηλινές «πυροσβεστικές» φράσεις που έδειχναν ότι υπάρχει όντως... φωτιά.

Τον Μάρτιο του 2010, μάλιστα, Ισραηλινοί ισχυρίστηκαν ότι ο Ομπάμα διέκοψε συνομιλίες με τον Νετανιάχου στον Λευκό Οίκο για να γευματίσει με την σύζυγό του Μισέλ και τις κόρες τους, αφήνοντάς τον να περιμένει για αρκετή ώρα. Ένα είναι το σίγουρο: Ο Μπέντζαμιν Νετανιάχου θα ήθελε να συνομιλεί -και να συμμαχεί- με έναν Μπους (πρεσβύτερο ή νεότερο), με τον οποίο ακολουθούν και τους ίδιους ιδεολογικούς δρόμους. Εξάλλου είχε συνηθίσει σε ευνοϊκότερη αντιμετώπιση από τον προκάτοχο του Ομπάμα, Τζορτζ Μπους, ο οποίος δεν του έλεγε συχνά «όχι», σε αντίθεση με τον Ομπάμα.

Βαγγέλης Βιτζηλαίος