Κάλεσμα υπέρ της ομοσπονδιοποίησης της Ευρώπης από δέκα κορυφαίους ευρωπαίους πολιτικούς.
Δέκα ευρωπαίοι υπουργοί Εξωτερικών* που συμμετέχουν σε μία «ομάδα εργασίας για το μέλλον της Ευρώπης» επιδιώκουν να δώσουν εκ νέου ώθηση στο όραμα για την ομοσπονδιακή συγκρότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά το πρότυπο των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής. Μάλιστα, αντανακλώντας το φιλόδοξο χαρακτήρα του εγχειρήματός τους, η αυστριακή Die Press στο φύλλο της 20ης Ιουνίου το περιγράφει ως «Σχέδιο για το μετασχηματισμό σ’ ένα ευρωπαϊκό κράτος».

Οι δέκα υπουργοί, την πρωτοβουλία των οποίων συντονίζει ο Γερμανός Γκίντο Βεστερβέλε, την Τρίτη 19 Ιουνίου παρουσίασαν μία αρχική μορφή της έκθεσής τους προς τους ευρωπαίους αξιωματούχους (Πρόεδρο της Κομισιόν, Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και Πρόεδρο του Eurogroup), οι οποίοι αναμένεται να αντιμετωπίσουν κατ' αρχήν θετικά την πλειονότητα των προτάσεων.

Στο σχήμα των ευρωπαίων υπουργών, στο οποίο προς ώρας δε συμπεριλαμβάνεται εκπρόσωπος της Γαλλίας, πρυτανεύει η ιδέα αποδυνάμωσης των εθνικών κυβερνήσεων και μεταφοράς ισχύος προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Παράλληλα υπάρχει η πρόνοια θεσμικής αναβάθμισης της θέσης που σήμερα κατέχει ο Ζοζέ Μανουέλ Μπαρόζο, με στόχο την καθολική εκλογή του που θα του δίνει τη δυνατότητα να σχηματίζει μία κυβερνητική ομάδα της οποίας θα προΐσταται, καθιστάμενος ο πλέον ισχυρός άνδρας στην Ευρώπη.

Στο πλαίσιο των θεσμικών ανακατατάξεων που προκρίνουν οι «Δέκα», προβλέπεται και η αντικατάσταση των ευρωπαϊκων συμβουλίων των Υπουργών και των επικεφαλής των κρατών από ένα «επιμελητήριο των κρατών» στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Οι εθνικές αρμοδιότητες που αφορούν στα ζητήματα διαχείρισης των συνόρων, της άμυνας και των δημόσιων οικονομικών, επιδιώκεται να μεταφερθούν στο ομοσπονδιακό επίπεδο, ούτως ώστε η διαδικασία συμμετοχής στο ευρώ «να καταστεί μη αναστρέψιμη».

Η αλήθεια είναι ότι στη σημερινή συγκυρία της βαθειάς κρίσης, η εικόνα της Ευρώπης έχει «θολώσει» αρκετά. Η διαδικασία της ενοποίησης που απέκτησε ιδιαίτερη δυναμική με την υιοθέτηση του ευρώ αλλά γνωρίζει ισχυρά χτυπήματα απονομιμοποίησης από την περίοδο της διπλής απόρριψης του «Ευρωσυντάγματος» στη Γαλλία και την Ολλανδία κι έπειτα, έχει απολέσει μεγάλο μέρος της ελκυστικότητάς της.

Σε μία περίοδο που η ιδέα της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης δοκιμάζεται σκληρά από το χάσμα μεταξύ του καταχρεωμένου Νότου και του Βορρά που ακόμα διατηρεί τα επίπεδα ευημερίας του, η πρόταση των «Δέκα» για την επανεκκίνηση των διαδικασιών ομοσπονδοποίησης μοιάζει ευγενικά φιλόδοξη αλλά ρεαλιστικά δύσκολη στην υλοποίησή της.

Σε κάθε περίπτωση, η Ευρώπη χρειάζεται θεσμική ανακαίνιση• προς ποια κατεύθυνση θα συντελεσθεί αυτή είναι ακόμη ζήτημα υπό διακύβευση.

*Πρόκειται για τους Υπουργούς εξωτερικών της Γερμανίας, της Αυστρίας, του Βελγίου, της Δανίας, της Ιταλίας, του Λουξεμβούργου, της Ολλανδίας, της Πολωνίας, της Πορτογαλίας και Ισπανίας.