Υπαρκτός κίνδυνος ν’ ανοίξουν, για μία ακόμη φορά, οι «ασκοί του Αιόλου» στη Mέση Ανατολή. Αν και προς το παρόν αποκλείστηκε το ενδεχόμενο στρατιωτικών αντιποίνων προς τη Δαμασκό, η Τουρκία κλιμακώνει την ένταση χρησιμοποιώντας «πολεμική» ορολογία και αλλάζοντας τους κανόνες εμπλοκής στη συνοριογραμμή με τη Συρία.

Διαβουλεύσεις στο ΝΑΤΟ


Νωρίτερα σήμερα ολοκληρώθηκαν οι διαβουλεύσεις μεταξύ των 28 Κρατών-Μελών του ΝΑΤΟ στο πλέον υψηλό επίπεδο της Συμμαχίας (Βόρειο Ατλαντικό Συμβούλιο) στις Βρυξέλλες. Το Συμβούλιο, το οποίο συγκλήθηκε κατόπιν επίκλησης  του Άρθρου 4 του Καταστατικού της Συμμαχίας εκ μέρους της Τουρκίας, βεβαίωσε εκ νέου την πλήρη υποστήριξή του προς την Άγκυρα. Εν τούτοις δε ζητήθηκε η ενεργοποίηση του Άρθρου 5, το οποίο προβλέπει την ανάληψη στρατιωτικής δράσης από τη Συμμαχία προς υπεράσπιση μέλους της που βρίσκεται σε απειλή.

 

Όπως δήλωσε με το πέρας των συνομιλιών ο Γ.Γ. του ΝΑΤΟ κ. Ράσμουσεν, «η ασφάλεια της Συμμαχίας είναι αδιαίρετη. Συμπαραστεκόμαστε στην Τουρκία σε ένδειξη πνεύματος ισχυρής αλληλεγγύης». Για το ΝΑΤΟ, η ενέργεια της Συρίας είναι «απαράδεκτη» και «καταδικάζεται με τον πλέον κατηγορηματικό και αυστηρό τρόπο».

 

Σύμφωνα με το Γ.Γ., η κατάρριψη του αεροσκάφους συνιστά «ένα ακόμη δείγμα της συριακής ασέβειας προς τους διεθνείς κανόνες, την ειρήνη, την ασφάλεια και την ανθρώπινη ζωή». Ο Δανός αξιωματούχος δεν παρέλειψε να τονίσει ότι η Συμμαχία κοιτά με πολύ προσοχή «τις εξελίξεις στα νοτιοανατολικά σύνορα του ΝΑΤΟ».


Τουρκική κλιμάκωση και προειδοποιήσεις


Παράλληλα ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, μιλώντας σήμερα απηύθυνε αυστηρή προειδοποίηση προς τη Δαμασκό. Σύμφωνα με τον Τούρκο Πρωθυπουργό, ενεργοποιείται η σκλήρυνση της Άγκυρας ως προς τη στρατιωτική αντιμετώπιση της Συρίας.

 

Από εδώ και στο εξής η Τουρκία τροποποιεί τους κανόνες εμπλοκής με τη γειτονική χώρα, με αποτέλεσμα κάθε προσέγγιση συριακού στρατιωτικού φορέα στη μεθόριο των δύο χωρών να εκτιμάται ως «δυνητική απειλή» και να «αντιμετωπίζεται ανάλογα».

 

Ο Ερντογάν επανέλαβε πως η χώρα του θεωρεί την κατάρριψη του Φάντομ αδικαιολόγητη, αφενός γιατί, όπως υπόστηρίζει, αυτή συνέβη σε διεθνή εναέριο χώρο, αφετέρου γιατί, όπως ισχυρίστηκε, σύμφωνα με υποκλεμμένες συνομιλίες Σύρων αξιωματούχων, η Δαμασκός γνώριζε την ταυτότητα του αεροσκάφους. Επιπλέον, η Άγκυρα υποστηρίζει πως σε καμία περίπτωση η Συρία δεν ακολούθησε τις προειδοποιητικές ενέργειες που περιλαμβάνει η διεθνής πρακτική.

 

Με αυτές τις ανακοινώσεις, η Τουρκία προχωρά ένα βήμα πέρα από τη ρητορική κλιμάκωση. Ο Τούρκος ηγέτης διεμήνυσε προς όλες τις πλευρές ότι η «ορθολογική»» αντιμετώπιση του συμβάντος από την Άγκυρα δεν πρέπει «να εκλαμβάνεται ως αδυναμία». Αντίθετα ξεκαθάρισε, σε ομιλία του στην τουρκική Εθνοσυνέλευση, ότι «τόσο δυνατή είναι η οργή μας όσο πολύτιμη είναι η φιλία μας».


Η Δαμασκός επιμένει στους ισχυρισμούς της


Η Συρία από την άλλη πλευρά επιμένει να απορρίπτει τις τουρκικές αιτιάσεις, δηλώνοντας κατηγορηματικά ότι και να συνέβαινε πάλι το ίδιο περιστατικό, θα ακολουθούσε την ίδια πρακτική. Η Δαμασκός ξεκαθαρίζει ότι ακόμη και αν επρόκειτο για μη εξοπλισμένο αεροσκάφος σε αναγνωριστική πτήση, το γεγονός ότι ένα μη ταυτοποιημένο ιπτάμενο αντικείμενο βρισκόταν εντός του συριακού εναέριου χώρου, πετώντας σε πολύ χαμηλό ύψος, επέβαλε την κατάρριψή του. Μάλιστα αξιωματούχοι του καθεστώτος είπαν ότι αντίστοιχη αντιμετώπιση θα υπήρχε ακόμη και αν επρόκειτο για αεροσκάφος συριακής ταυτότητας.


Η εμπλοκή του ΣΑ του ΟΗΕ και η στάση της Ρωσίας


Πάντως, η Άγκυρα, πέραν της κινητοποίησης που προκάλεσε στο ΝΑΤΟ, προνόησε να αποστείλει επιστολή ενημέρωσης στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, στην οποία τόνιζε ότι εκλαμβάνει ως «επιθετική κίνηση» τις ενέργειες της Συρίας. Η τουρκική διπλωματία αντιλαμβάνεται το γεγονός ως «σοβαρή απειλή» για την εθνική ασφάλεια.

 

Παρότι η Τουρκία δε ζήτησε την ανάληψη δράσης από τα Ηνωμένα Έθνη, ο αναπληρωτής Υπουργός Εξωτερικών Αλεξάντερ Γκρούσκο δήλωσε ότι η διαβίβαση του ζητήματος στο Συμβούλιο Ασφαλείας ελπίζει να μη σηματοδοτεί «κλιμάκωση γύρω από τη Συρία». Μέχρι στιγμής, και ενώ όλες οι δυτικές χώρες προσέφεραν τη στήριξή τους στην Άγκυρα, η Ρωσία καλεί σε κατευνασμό και επιμένει στην πρόκριση των διπλωματικών και πολιτικών διεργασιών έναντι όποιων πολεμικών προεργασιών.

 

Μάλιστα σε σημείωμα του ρωσικού κρατικού πρακτορείου Ria Novosti, αναδημοσιεύονται εκτιμήσεις ρωσικών ινστιτούτων μελετών που εκτιμούν ότι το καταρριφθέν αεροσκάφος πραγματοποιούσε κατασκοπευτικές δράσεις υπέρ του ΝΑΤΟ και κατά των συριακών συστημάτων στρατιωτικής πληροφόρησης. Σε μία ένδειξη έμμεσης στήριξης προς τη Συρία, η ηγεσία του πολεμικού ναυτικού της Μόσχας αρνήθηκε ότι πρόκειται να κλείσει η ρωσική ναυτική βάση στη συριακή πόλη Ταρτούς.

 

Ηρεμία πριν την καταιγίδα;


Παρά την εγκράτεια που μοιάζει να πρυτάνευσε σήμερα, η προειδοποίηση του ΝΑΤΟ περί αποφυγής επανάληψης ανάλογου περιστατικού από τη Συρία, η δήλωση του αναπληρωτή Πρωθυπουργού Μπουλέντ Αρίντς ότι η Άγκυρα θα απαντήσει με νομικά και νόμιμα μέσα στη Συρία εξετάζοντας ακόμα και το ενδεχόμενο διακοπής παροχής ηλεκτρικών προμηθειών στη Δαμασκό, καθώς και η απόφαση Ερντογάν αναφορικά με την τροποποίηση των κανόνων στρατιωτικής εμπλοκής με τη Συρία την ώρα που η μεθόριος των δύο χωρών αποτελεί καταφύγιο εφοδιασμού των αντικαθεστωτικών Σύρων, μοιάζουν με τακτικές κινήσεις που προκαλούν αναστάτωση στη μεσανατολική «σκακιέρα».

 

Αν ισχύει ότι της μεγάλης καταιγίδας προηγείται ηρεμία, ίσως πρέπει να προετοιμαζόμαστε για νέα «πυροδότηση της βραδυφλεγούς βόμβας» στη Μέση Ανατολή.

 

Π.Σ.