«Τι είναι τούτος ο πόνος;» Τούτη η ερώτηση, γεμάτη ανησυχία, που του απεύθυνε ο ιστορικός ηγέτης της Κούβας Φιδέλ Κάστρο, αποτελεί το αφετηριακό σημείο για την περιπέτεια του προέδρου της Βενεζουέλας Ούγο Τσάβες, που τον οδήγησε πρώτα στις εξετάσεις για τη διαπίστωση καρκίνου τον Ιούνιο του 2011, κατόπιν σε μία σειρά χειρουργικών επεμβάσεων και χημειοθεραπειών και στην σταδιακή επιδείνωση της κατάστασης του νοτιοαμερικανού ηγέτη.

«Δεν ήξαιρα πώς να ξεφύγω από το αετίσιο βλέμμα του Φιδέλ, που ξεκίνησε να με βομβαρδίζει με ερωτήσεις, ‘τι συμβαίνει, τι είναι τούτος ο πόνος’, όπως ένας στοργικός πατέρας τον γιό του και άρχισε να φωνάζει γιατρούς, να ζητεί ιατρικές συμβουλές και τέλος, πήρε την όλη κατάσταση στα χέρια του», είχε διηγηθεί ο ίδιος ο Τσάβες την 1η Ιουλίου 2011, μία ημέρα μετά την ανακοίνωση της ασθένειάς του.

Στα τέλη μίας περιοδείας του στη Βραζιλία και τον Ισημερινό, ο Τσάβες έφθασε στην Αβάνα, υποστηριζόμενος από ένα μπαστούνι για να εξετάσει τον πόνο στο γόνατό του. Όμως έπειτα από λεπτομερείς ιατρικές εξετάσεις, αποφασίσθηκε να υποβληθεί σε δύο επείγουσες επεβάσεις, η πρώτη για ένα απόστημα στη λεκάνη κι η δεύτερη για την αφαίρεση ενός όγκου «μεγέθους μπάλας του μπέιζμπολ», σύμφωνα με τον ίδιον τον Τσάβες.

Ο Φιδέλ Κάστρο, που θεωρείται από τον Τσάβες ως ο πολιτικός του μέντορας, μετατράπηκε κατά τον ίδιον και σε «προσωπικό του γιατρό», που τον συνόδευε σε όλες τις συνεδρίες της χημειοθεραπείας στις υποβλήθηκε στην Αβάνα.

Ο πρώην πρόεδρος της Βραζιλίας Λουΐζ Ινάσιου ‘Λούλα’ ντα Σίλβα και η διάδοχός του Βίλμα Ρούσεφ τον παρότρυναν να συνεχίσει τη θεραπεία του στο πιο φημισμένο και εξειδικευμένο συρο-λιβανικό νοσοκομείο του Σάου Πάουλου, όμως ο Τσάβες εμπιστευόταν την υγεία του μόνο στα χέρια των γιατρών στην Αβάνα.

«Στην Κούβα του εξασφάλιζαν εξάλλου δύο πρωταρχικής σημασίας στοιχεία για την κυβέρνηση της Βενεζουέλας: ασφάλεια και μία πολιτική διαχείριση των πληροφοριών», υπογραμμίζει στο Γαλλικό Πρακτορείο ο κοινωνιολόγος Ινάσιο Άβαλος.