«Ρίγη» τρόμου σε πολλούς κατοίκους της πολιτείας Ουάσιγκτον προκάλεσε το άκουσμα της είδησης περί διαρροής πολλών χιλιάδων επικίνδυνων ραδιενεργών αποβλήτων από έξι υπόγειες δεξαμενές στις ημι- παροπλισμένες πυρηνικές εγκαταστάσεις στο Χάνφορντ. Ένας χώρος, που καθ'ολη την περίοδο του Ψυχρού Πολέμου αποτέλεσε την «καρδιά» του ατομικού προγράμματος των ΗΠΑ αλλά και κύριος προμηθευτής του πυρηνικού οπλοστασίου της χώρας.

Τα νέα φαίνεται πως ενόχλησαν τον κυβερνήτη της Ουάσινγκτον Τζέι Ίνσλι αφού όπως υποστήριξε μπορεί οι αρμόδιες αρχές γνώριζαν ήδη ότι υπήρχε διαρροή από μία δεξαμενή ήδη από το 2005, όμως οι αποκαλύψεις δημιουργούν νέους πονοκεφάλους σε αυτόν και το επιτελείο του.

Και αυτό γιατί, κανείς δεν είναι σε θέση να πει εδώ και πόσο καιρό σημειώνεται διαρροή από τις υπόλοιπες πέντε δεξαμενές, καθώς το πρόβλημα αποκαλύφθηκε σε μια «ανάλυση δεδομένων», όπως είπε ο κυβερνήτης, επιρρίπτοντας ευθύνες στο αμερικανικό υπουργείο Περιβάλλοντος. «Αυτό εγείρει σοβαρά ερωτηματικά γύρω από την ακεραιότητα όλων των δεξαμενών με ραδιενεργά υγρά και λάσπη στο Χάνφορντ», δήλωσε χαρακτηριστικά.

Εξοπλίζοντας το πυρηνικό οπλοστάσιο των ΗΠΑ

Οι ανησυχίες περί επικίνδυνης περιβαλλοντικής καταστροφής γίνονται όλο και περισσότερες, αφού οι εγκαταστάσεις του Χάτφορντ  είναι κάτι παραπάνω από ένα εγκαταλελειμμένο πυρηνικό εργοστάσιο. Από το 1943 -όταν και ξεκίνησε την λειτουργία της η μονάδα- υπήρξε η «καρδία» του ατομικού προγράμματος των ΗΠΑ, αφού εκεί διεκπεραιώθηκε ένα σημαντικό μέρος του σχεδίου «Μανχάταν» το οποίο «γέννησε» τις πυρηνικές βόμβες.

Οι βομβαρδισμοί στη Χιροσίμα και το Ναγκασάκι ήταν η πρώτη επίδειξη της τρομακτικής ισχύος του νέου όπλου που είχαν στην κατοχή τους οι ΗΠΑ, και με τον Ψυχρό Πόλεμο να πλησιάζει η νεοσύστατη Ατομική Επιτροπή αποφασίζει να επεκτείνει τις εγκαταστάσεις, ώστε να εκμεταλλευτεί στρατιωτικά τις δυνατότητες της ατομικής ενέργειας.

Τις δεκαετίες που ακολούθησαν και ενώ βρισκόταν σε εξέλιξη ένας γιγαντιαίος εξοπλιστικός ανταγωνισμός με την ΕΣΣΔ, το Χάνφορντ μετατρέπεται σε ένα από τα πιο σημαντικά «πυρηνικά» κέντρα των ΗΠΑ,αφού  για περισσότερα από σαράντα χρόνια οι εννέα αντιδραστήρες παρήγαγαν περισσότερους από 57 τόνους πλουτωνίου για το οπλοστάσιο της χώρας.

Η επικίνδυνη «κληρονομία»

Το 1987 κλείνει ο τελευταίος πυρηνικός σταθμός και έκτοτε βρίσκεται σε εξέλιξη μία  γιγαντιαία και πολυδάπανη επιχείρηση για τον καθαρισμό και τη σταθεροποίηση της θεωρούμενης από τις αρχές ως «πιο μολυσμένης μονάδας του δυτικού ημισφαιρίου», αφού το Χάτφορντ άφησε «κληρονομία» στις 177 υπόγειες δεξαμενές αποθήκευσης του, περισσότερα από τα δύο τρίτα των πυρηνικών αποβλήτων που είναι καταγεγραμμένα στην αμερικανική επικράτεια.

Και μπορεί ο κυβερνήτης της πολιτείας να διαμηνύει ότι δεν υπάρχει άμεσος κίνδυνος για τη δημόσια υγεία, ωστόσο οι κάτοικοι έχουν κάθε λόγο να ανησυχούν αφού τα εκατοντάδες χιλιάδες λίτρα ραδιενεργού υλικού – κυρίως από την παραγωγή πλουτωνίου- θεωρούνται από τους ειδικούς ως πάρα πολύ επικίνδυνα, τα οποία μπορούν εύκολα να απορροφηθούν από το αμερικανικό έδαφος, με ότι αυτό συνεπάγεται με την υγεία των κατοίκων. Για την ακρίβεια, πέρα από το πλουτώνιο τα απόβλητα που έχουν διαρρεύσει από τις δεξαμενές του Χάνφορντ περιέχουν μερικά από τα πιο επικίνδυνα χημικές ουσίες που έχει γνωρίσει η η ανθρωπότητα, όπως εμπλουτισμένο ουράνιο, θόριο αλλά και νιτρικό οξύ.

«Ραδιενεργά» προβλήματα που αναζητούν λύσεις

Το χειρότερο όλων είναι το γεγονός σύμφωνα με τον κυβερνήτη της Ουάσιγκτον  παρόμοιες αναφορές για διαρροές έχουν αναφερθεί ήδη από το 2005, με το υπουργείο Περιβάλλοντος να καθησυχάζει στα λόγια, όχι όμως στις πράξεις. Για την ακρίβεια, οι τεχνικοί ακόμα ψάχνουν τρόπους για να λύσουν το πρόβλημα των διαρροών τη στιγμή που το γιγαντιαίο πρόγραμμα  καθαρισμού που βρίσκεται αποδεικνύεται εξαιρετικά πολυδάπανο αφού χρειάζεται 2 δισ. δολάρια το χρόνο μόνο για να συντηρηθεί.

Μέσα σε όλα αυτά οι αυτόματες περικοπές  85 δισ. δολαρίων που ενεργοποιήθηκαν την Παρασκευή έπειτα από τη μη επίτευξη της συμφωνίας μεταξύ Δημοκρατικών και Ρεπουμπλικάνων για τον προϋπολογισμό, θα έχουν άμεσο αντίκτυπο στη χρηματοδότηση του προγράμματος απειλώντας το με τέλμα.

Κάπως έτσι, τα απομεινάρια του Ψυχρού Πολέμου , μετατράπηκαν σε μία ατομική βόμβα που βάζει σε κίνδυνο την υγεία εκατομμυρίων Αμερικάνων...

Παναγιώτης Βελισσάρης - Λυμπερίδης