Ο νέος φονικός κορονοϊός που εμφανίστηκε πέρυσι και προκαλεί το «αναπνευστικό σύνδρομο της Μέσης Ανατολής» (MERS), δεν φαίνεται -προς το παρόν τουλάχιστον- να έχει τις μολυσματικές δυνατότητες να μετατραπεί σε πανδημία που θα αποτελέσει παγκόσμια απειλή.

Αυτό είναι το συμπέρασμα μιας νέας εκτίμησης από τους επιστήμονες του Ινστιτούτου Παστέρ του Παρισιού, οι οποίοι ανέλυσαν 55 περιστατικά της νόσου και εκτιμούν ότι ο ιός αντιμετωπίζει δυσκολίες στο να εξαπλωθεί από άνθρωπο σε άνθρωπο. Όμως στο μέλλον αυτό μπορεί να αλλάξει, αν ο ιός πραγματοποιήσει τις κατάλληλες μεταλλάξεις, οπότε ο κίνδυνος πανδημίας θα είναι μεγάλος.

Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον καθηγητή Αρνό Φοντανέ, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο ιατρικό περιοδικό "Lancet", σύμφωνα με το BBC και το πρακτορείο Ρόιτερ, αναφέρουν ότι κατά μέσο όρο κάθε ασθενής με τον ιό -σύμφωνα με το χειρότερο σενάριο- μολύνει 0,69 άλλους, με άλλα λόγια τρεις φορείς του ιού θα κολλήσουν κατά προσέγγιση άλλα δύο άτομα. Όταν ο αριθμός αυτός (λέγεται R0), που δείχνει τον ρυθμό εξάπλωσης ενός ιού, είναι μικρότερος από «1», τότε ο ιός σταδιακά φθίνει.

Αν, αντίθετα, ο αριθμός είναι μεγαλύτερος του «1» (το όριο για επιδημία), τότε τα περιστατικά μόλυνσης πρόκειται να αυξηθούν δραματικά στο μέλλον. Το 2002, ο ιός SARS ξεκίνησε την εξάπλωσή του από τη νοτιοανατολική Κίνα με δείκτη 0,80. Όμως μέσα σε μερικούς μόνο μήνες μεταλλάχτηκε έτσι ώστε ο δείκτης R0 αυξήθηκε σε 2,2 έως 3,7 (ένδειξη πανδημίας πλέον), οπότε ο ιός κατάφερε να εξαπλωθεί παγκοσμίως, σκοτώνοντας τελικά περίπου το ένα δέκατο των 8.000 ανθρώπων που μόλυνε.

«Όπως έχουν τώρα τα πράγματα, ο ιός MERS δεν είναι ικανός να ξεκινήσει μια επιδημία. Η ανησυχία μου είναι ότι οι άνθρωποι θα το διαβάσουν αυτό και θα πάψουν να ανησυχούν, όμως το αντίθετο είναι η αλήθεια. Αυτή ακριβώς είναι η κατάλληλη στιγμή να εντοπίσουμε το ζώο ξενιστή και να το σταματήσουμε», δήλωσε ο Φοντανέ.

«Ο κορονοϊός MERS δεν έχει εξαπλωθεί τόσο γρήγορα, ούτε τόσο ευρέως όσο ο SARS. H προσαρμογή του SARS στους ανθρώπους χρειάστηκε μερικούς μήνες, ενώ ο MERS ήδη κυκλοφορεί για πάνω από ένα χρόνο στους ανθρώπινους πληθυσμούς, χωρίς να έχει μεταλλαχτεί σε πανδημική μορφή», πρόσθεσε ο Γάλλος επιστήμονας. Επεσήμανε όμως ότι είναι πιθανό πως ορισμένα πιο ήπια περιστατικά λοίμωξης με τον MERS να έχουν περάσει απαρατήρητα, οπότε, σε αυτή την περίπτωση, ο δείκτης εξάπλωσης R0 είναι στην πραγματικότητα μεγαλύτερος.

Ο ιός MERS είναι συγγενικός με τον παλαιότερο ιό SARS («σοβαρό οξύ αναπνευστικό σύνδρομο»), καθώς ανήκουν στην ίδια οικογένεια των κορονοϊών. Ο MERS εμφανίζει στην αρχή τα συνήθη συμπτώματα (βήχα, πυρετό, πνευμονία) και έχει προακέσει μέχρι σήμερα 77 επιβεβαιωμένα περιστατικά μόλυνσης και 41 θανάτους, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας. Οι περισσότερες λοιμώξεις προέρχονται από κάποιο -μέχρι στιγμής άγνωστο- ζώο που μόλυνε τον ασθενή, αλλά επίσης έχουν αναφερθεί περιπτώσεις που ο ιός εξαπλώθηκε από άνθρωπο σε άνθρωπο.

Περιστατικά του MERS έχουν αναφερθεί σε Ιορδανία, Κατάρ, Σ.Αραβία, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία, Τυνησία και Βρετανία. Στις ευρωπαϊκές χώρες επρόκειτο για ταξιδιώτες στη Μέση Ανατολή που κόλλησαν εκεί τον ιό.

Σύμφωνα με τους ερευνητές του Ινστιτούτου Παστέρ, ο MERS, αν και έχει πολλές κλινικές, επιδημιολογικές και ιολογικές ομοιότητες με τον SARS, έχει αρκετά διαφορετική βιολογία. Μια βασική διαφορά τους είναι ότι χρησιμοποιούν διαφορετικούς υποδοχείς για να μολύνουν τα κύττταρα στους αεραγωγούς του ανθρώπου.

Για την πρωτότυπη επιστημονική εργασία (με συνδρομή) δείτε ΕΔΩ.