Η διαδικασία της δίκης δύο επιχειρηματιών του τομέα του πετρελαίου οι οποίοι βρίσκονται στη φυλακή, του Μιχαήλ Χοντορκόφσκι και του Πλάτωνα Λεμπέντεφ, κρίθηκε «άδικη» σήμερα από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΕΔΑΔ) του Συμβουλίου της Ευρώπης.

Οι δικαστές στο Στρασβούργο έκριναν ότι οι κατηγορίες βάσει των οποίων διώχθηκαν οι δύο επιχειρηματίες «ήταν βάσιμες», αλλά η διαδικασία σε βάρος τους ήταν «άδικη», ενώ η «φυλάκισή τους σε απομακρυσμένα σωφρονιστικά καταστήματα δεν είναι δικαιολογημένη».

Σε ένα πρώτο σχόλιο προς το Γαλλικό Πρακτορείο από το Λονδίνο μία δικηγόρος του Χοντορκόφσκι, η Καρίνα Μοσκαλένκο, δήλωσε «πολύ ικανοποιημένη για το γεγονός ότι το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων αναγνώρισε τον άδικο χαρακτήρα της δίκης».

Σε μια μακροσκελή και περίπλοκη απόφαση, οι δικαστές αναφέρονται σε παραβιάσεις από μέρους της Ρωσίας της ευρωπαϊκής συνθήκης για τα ανθρώπινα δικαιώματα, πρωτίστως αυτά του «δικαιώματος σε μια δίκαιη δίκη», του δικαιώματος στον «εμπιστευτικό χαρακτήρα της σχέσης δικηγόρου/πελάτη», κ.ά. Πάντως δεν διαπίστωσαν κάποια παραβίαση από μέρους της ρωσικής δικαιοσύνης όσον αφορά την αμεροληψία του δικαστή.

Οι Χοντορκόφσκι και Λεμπέντεφ, που είχαν συλληφθεί το 2003, καταδικάστηκαν σε ποινές οι οποίες τελικά, μετά τις εφέσεις που ασκήθηκαν, έφθασαν τα 13 χρόνια κάθειρξη για φορολογική απάτη και κατάχρηση σε μεγάλη κλίμακα. Δεν αναμένεται να απελευθερωθούν πριν από το 2016.

Όπως και σε μια προηγούμενη απόφασή του, το 2011, το ΕΔΑΔ δεν έκανε λόγο περί πολιτικού κινήτρου των καταδικών αυτών, όπως ζητούσαν οι ενάγοντες.

Το δικαστήριο καταδίκασε τη Ρωσία να καταβάλει 10.000 ευρώ στον Χοντορκόφσκι για ηθική βλάβη, αλλά απέρριψε το αίτημα του Λεμπέντεφ να του καταβληθεί αποζημίωση για υλική ζημία.