Το «πράσινο» για στρατιωτική επέμβαση στη Συρία και το «κόκκινο» της κοινής γνώμης

Το «πράσινο» για στρατιωτική επέμβαση στη Συρία και το «κόκκινο» της κοινής γνώμης

Γράφει ο Παναγιώτης Βελισσάρης - Λυμπερίδης 

Λίγες στιγμές μετά την «πολεμική» όπως χαρακτηρίστηκε ομιλία του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Τζον Κέρι για τις καταγγελίες περί χρήσης χημικών όπλων στη Συρία την περασμένη Δευτέρα, όλα έμοιαζαν να είχαν πάρει τον δρόμο τους, μόνο που όπως φάνηκε, οι επιτελείς στην Ουάσινγκτον, το Λονδίνο και το Παρίσι υπολόγιζαν δίχως να λαμβάνουν υπόψιν - τουλάχιστον όσο θα έπρεπε- έναν αστάθμητο παράγοντα: Τις εσωτερικές αντιδράσεις.

Οι δηλώσεις Κέρι για πολλούς ήταν το «ΟΚ» που έδινε η υπερδύναμη για μία επέμβαση στην χώρα της Μέσης Ανατολής· το αποκορύφωμα μίας συζήτησης που είχε ανοίξει σχεδόν ένα χρόνο τώρα, μετά την περίφημη «κόκκινη γραμμή» που είχε τραβήξει ο Μπαράκ Ομπάμα πριν έναν χρόνο, με τις ΗΠΑ να συντάσσονται ανοιχτά πλέον στο μπλοκ των χωρών που επιθυμούσαν μία αμεσότερη εμπλοκή στη συριακή σύγκρουση. 

Όλα ήταν έτοιμα για την επίθεση. Η φόρμουλα για να παρακαμφθεί ο «σκόπελος» της ισχυρής άρνησης των Ρώσων και των Κινέζων να συναινέσουν σε μία εμπλοκή είχε βρεθεί, μίας και τόσο οι Βρετανοί, όσο και οι Αμερικάνοι αξιωματούχοι άφηναν σε όλους τους τόνους να εννοηθεί ότι θα παρέκαμπταν τις όποιες αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ επικαλούμενοι το δόγμα «περί ανθρωπιστικής επέμβασης», γεγονός που επιβεβαίωσε ανοιχτά ο Κέρι και στη χθεσινοβραδινή ομιλία του. 

Η ήττα του Κάμερον ταράζει τα νερά

Όμως όσο περνούσαν οι ημέρες και τα σενάρια για την επέμβαση «έπαιζαν» όλο και πιο έντονα, οι αντιδράσεις στο εσωτερικό των χωρών που εμπλέκονται στις συζητήσεις πλήθαιναν, με το μπλοκ των «προθύμων» να  δέχεται την Πέμπτη ένα σοβαρό πλήγμα.

Ο βρετανός πρωθυπουργός Ντέιβιντ Κάμερον υπέστη μία βαριά πολιτική ήττα, αφού το κοινοβούλιο καταψήφισε την κυβερνητική πρόταση για εμπλοκή στη Συρία με 285 ψήφους κατά και 272 υπέρ.

Προηγήθηκε  μία θυελλώδης συνεδρίαση κατά την ο οποία ο Βρετανός πρωθυπουργός όχι μόνο δέχτηκε σφοδρά πυρά από την αντιπολίτευση, αλλά και υποχρεώθηκε να παραδεχθεί ότι δεν είναι «δεν υπάρχει 100% βεβαιότητα» για το ποιος βρίσκεται πίσω από την ειδεχθή πράξη που συνέβη στη Δαμασκό.

Μία απόφαση η οποία οδήγησε την κυβέρνηση να ανακοινώσει την απόφαση της να απέχει από κάθε στρατιωτική δράση στη Συρία, αφού δεν διαφωνούν μόνο οι βουλευτές αλλά και οι πολίτες:  Σε πρόσφατη δημοσκόπηση του ινστιτούτου YouGov μόλις το 25% τάχθηκε υπέρ μίας εμπλοκής, τη στιγμή που το 50% ήταν κατά.

Αντιδράσεις και στις ΗΠΑ

Αλλά και στις ΗΠΑ, ο Μπαράκ Ομπάμα ήρθε αντιμέτωπος με αντίστοιχες αντιδράσεις. Όσο περνούν οι ημέρες και τα σενάρια για εμπλοκή συζητιούνται, οι αντιδράσεις που γεννούνται στα κόμματα και την κοινωνία πληθαίνουν.

Μπορεί να απομένει μόνο το πράσινο «φως» για να ξεκινήσουν οι επιχειρήσεις, ωστόσο αυτή η απόφαση φαίνεται πως προβληματίζει ακόμα τον Αμερικανό πρόεδρο. Περισσότεροι από 100 γερουσιαστές και ρεπουμπλικάνοι ζήτησαν από τον Ομπάμα με επιστολή τους να συγκαλέσει το Κογκρέσο για να λάβει εξουσιοδότηση πριν από την ανάληψη στρατιωτικής δράσης, θέτοντας συνταγματικό ζήτημα, μια και δεν υφίσταται άμεση απειλή εναντίον των ΗΠΑ.

Ανάμεσα σε αυτούς που συνυπέγραψαν είναι ένθερμοι υποστηρικτές του Ομπάμα και στήριζαν μέχρι πρότινος όλες τις πολιτικές επιλογές του, ενώ και οι πολίτες φαίνεται να διαφωνούν με τα όσα σχεδιάζονται, με τις δημοσκοπήσεις των τελευταίων μηνών να εμφανίζουν την κοινή γνώμη διχασμένη απέναντι σε μία στρατιωτική επέμβαση: Μόνο τέσσερις στους 10 τάσσονται υπέρ μίας στρατιωτικής δράσης κατά της Συρίας, τη στιγμή που ακόμη και το ενδεχόμενο περιορισμένου χτυπήματος φαίνεται πως δεν αποσπά την πλήρη συναίνεση των πολιτών (Το 50% το συναινεί), ενώ το 79% ζητά οποιαδήποτε απόφαση να έχει την έγκριση του Κογκρέσου, όπως δείχνει πρόσφατη δημοσκόπηση του NBC.

Ο Μπαράκ Ομπάμα μέχρι στιγμής έχει δείξει διστακτικός. προσπαθώντας όσο μπορεί να ρίξει τους τόνους όσον αφορά το είδος της επέμβασης, και σε αυτό το μήκος κύματος ήταν και οι χθεσινοβραδινές του δηλώσεις, όπου έκανε λόγο «για ένα περιορισμένο χτύπημα», επαναλαμβάνοντας αυτή τη φράση αρκετές φορές.

Οι σκεπτικοί Γάλλοι

Αλλά και ο Φρανσουά Ολάντ, που αντιμετωπίζει ήδη αρκετά εσωτερικά προβλήματα βλέπει τους πολίτες της Γαλλίας να αντιμετωπίζουν με καλό μάτι την σκληρή ρητορική που υιοθέτησε η κυβέρνησή του όσον αφορά την επέμβαση στη Συρία. Ο υπουργός Εξωτερικών Λοράν Φαμπιούς ήταν από τους πρώτους αξιωματούχους που ζήτησαν ανάληψη στρατιωτικής δράσης, παρόμοια στάση υιοθέτησε και ο Γάλλος πρόεδρος, ο οποίος παρά τα «μπρος - πίσω» της τελευταίας εβδομάδας με αντικρουόμενες δηλώσεις, εν τέλει  αποφάσισε να προχωρήσει στο πλευρό των ΗΠΑ.

Μία απόφαση την οποία φαίνεται πως δεν εγκρίνουν οι Γάλλοι, αφού σύμφωνα με δημοσκόπηση της Le Figaro που δημοσιεύτηκε την Πέμπτη, σχεδόν 6 στους 10 (συγκεκριμένα το 59%), στέκονται απέναντι στο ενδεχόμενο ανάληψης στρατιωτικής δράσης.

Ο Ολάντ που έχει εμπλακεί ήδη στον πόλεμο στο Μάλι στις αρχές του έτους, αντιμετωπίζει και τις αντιδράσεις της Αριστεράς του Ζαν Λυκ Μελανσόν, ένα κόμμα το οποίο στήριξε τον Γάλλο πρόεδρο στην προσπάθεια εκλογής του το 2012 απέναντι στον Νικολά Σαρκοζί».

Δεν πείθουν

Είναι φανερό πλέον ότι ο Ντέιβιντ Κάμερον δεν κατάφερε να πείσει το κοινοβούλιο να συναινέσει σε ένα στρατιωτικό πλήγμα κατά της Συρίας, με τον Μπαράκ Ομπάμα να αντιμετωπίζει αντίστοιχα προβλήματα έστω και σε μικρότερο βαθμό.

Η θέση των δύο ηγετών – αλλά και του Φρανσουά Ολάντ- βασίστηκε στο έωλο επιχείρημα ότι η συριακή κυβέρνηση είχε προχωρήσει σε χρήση χημικών, με μοναδικά στοιχεία τα βίντεο και οι φωτογραφίες που ανέβασαν ανέβασαν στο διαδίκτυο οι αντάρτες, δίχως όμως να έχει επαληθευτεί η αυθεντικότητά τους, ενώ σε μία προσπάθεια να πειστεί η κοινή γνώμη, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ έδωσε στη δημοσιότητα και τα μη απόρρητα μέρη της έκθεσης των μυστικών υπηρεσιών για τα όσα συνέβησαν την Τετάρτη 21 Αυγούστου στα προάστια της Δαμασκού.

Όλα αυτά, τη στιγμή που οι επιθεωρητές του ΟΗΕ που εστάλησαν για να ερευνήσουν παλαιότερες (αλλά και τις πρόσφατες) καταγγελίες για χρήση χημικών όπλων δεν είχαν προλάβει καν να ολοκληρώσουν τις έρευνές τους και να καταλήξουν σε κάποιο επίσημο συμπέρασμα.

Και ας μην ξεχνάμε ότι ο Τζορτζ Μπους και ο Τόνι Μπλερ έσπρωξαν το 2003 τις χώρες τους σε έναν αιματηρό και μακροχρόνιο πόλεμο κατά του Ιράκ βασιζόμενοι σε ψευδή στοιχεία για τα διαβόητα «όπλα μαζικής καταστροφής» που είχε στη διάθεση του ο Σαντάμ Χουσείν, γεγονός που δεν έχουν ξεχάσει ούτε οι πολίτες των ΗΠΑ, ούτε της Βρετανίας.

Εγγραφείτε στο newsletter μας

Ενημερωθείτε πρώτοι για τα τελευταία νέα, αποκλειστικά ρεπορταζ και ειδήσεις απο όλο τον κόσμο