Αυτοί είναι οι επικρατέστεροι για το βραβείο Νόμπελ Ειρήνης

Αυτοί είναι οι επικρατέστεροι για το βραβείο Νόμπελ Ειρήνης

Γράφει ο Παναγιώτης Βελισσάρης - Λυμπερίδης

Στη μακρά ιστορία των Νόμπελ, το βραβείο που παραδοσιακά συγκέντρωνε τα φώτα της δημοσιότητας πάνω του ήταν αυτό της Ειρήνης.

Μία βαρυσήμαντη διάκριση που επιδίδεται κάθε χρόνο «στο πρόσωπο που είχε τη μεγαλύτερη συνεισφορά στην αδελφοποίηση των εθνών, στην κατάργηση ή τη μείωση των στρατιωτικών δυνάμεων και στη διεξαγωγή και προώθηση ειρηνευτικών διαδικασιών».

Και σε έναν κόσμο που σπαράσσεται εδώ και αιώνες από συγκρούσεις και πολέμους, το μόνο σίγουρο είναι ότι η επιλογή το προσώπου ή του οργανισμού που θα λάβει το βραβείο, δημιουργεί αρκετούς «πονοκεφάλους» στα μέλη της Επιτροπής. Δεν είναι λίγες οι φορές εξάλλου που οι αποφάσεις οδηγούσαν σε έντονη κατακραυγή από τη διεθνή κοινότητα.

Ενδεικτικά, κάτοχοι του Νόμπελ Ειρήνης έχουν υπάρξει υπουργοί Εξωτερικών όπως ο Χένρι Κίσινγκερ, διαβόητος για την ανάμειξή του σε πολλά αιματηρά πραξικοπήματα στη Λατινική Αμερική ή ο πρώην πρόεδρος της Αιγύπτου Αντουάρ Σαντάτ, ο οποίος έδωσε το πράσινο φως για τον πόλεμο της χώρας του με το Ισραήλ, ή αλλιώς ο πόλεμος του «Γιομ Κιπούρ» που στοίχισε τη ζωή σε χιλιάδες στρατιώτες.

Πρόσφατο παράδειγμα, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Μπαράκ Ομπάμα, ο οποίος έλαβε το βραβείο το 2009 «για το όραμα του για έναν κόσμο χωρίς πυρηνικά», μία απόφαση που δημιούργησε πολλά ερωτηματικά, μίας και το απονεμήθηκε το βραβείο κατά το πρώτο έτος της προεδρίας του, και όλα αυτά δίχως καν να έχει προλάβει να δείξει τα πρώτα δείγματα γραφής της πολιτικής που θα ακολουθούσε.

Και οι εξελίξεις επιβεβαίωσαν τους σκεπτικιστές, αφού στα χρόνια της προεδρίας του οι επιθέσεις με Μη Επανδρωμένα Αεροσκάφη πολλαπλασιάστηκαν και μαζί τους, εκατοντάδες άμαχοι έχασαν τη ζωή τους. Σε άλλες περιπτώσεις, το βραβείο απονεμήθηκε σε διεθνής οργανισμούς – πολυνίκης του θεσμού είναι ο ΟΗΕ με 10 απονομές- με τις αποφάσεις της επιτροπής και πάλι πολλές φορές να δημιουργούν απορία.

Μόλις πέρυσι το Νόμπελ απονεμήθηκε στην Ευρωπαϊκή Ένωση για «την προώθηση της δημοκρατίας και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων». Και όλα αυτά τη στιγμή που χώρες όπως η Ελλάδα, η Ιταλία ή η Πορτογαλία βρίσκονται υπό τη μέγγενη της λιτότητας και οι πολίτες τους βλέπουν το βιωτικό τους επίπεδο να χειροτερεύει δραματικά και την ΕΕ στην καλύτερη περίπτωση να περιορίζεται λεκτικούς αφορισμούς, αλλά κυρίως να νουθετεί τις χώρες αυτές να εφαρμόσουν τη «θεραπεία». Και φέτος η απόφαση της επιτροπής δεν προμηνύεται εύκολη.

Ο γραμματέας της επιτροπής δεν ανακοίνωσε πως οι υποψηφιότητες είναι περισσότερες από ποτέ – 259 στον αριθμό. Μπορεί τα ονόματα να μην ανακοινώθηκαν, ωστόσο διέρρευσαν λίγες ώρες αργότερα στο διαδίκτυο, και η λίστα με τους επικρατέστερους, αν μη τι άλλο παρουσιάζει ενδιαφέρον.

Ανάμεσα τους βρίσκονται αρχηγοί κρατών, πρώην μυστικοί πράκτορες, μέχρι και... παλαίμαχοι μπασκετμπολίστες!

Μπράντλι (ή Τσέλσι) Μάνινγκ

Έχοντας βασικό ρόλο στη πρωτοφανή μαζική διαρροή στο WikiLeaks του Τζούλιαν Ασάνζ εκατομμυρίων διαβαθμισμένων εγγράφων μυστικών υπηρεσιών, υπουργείων και πρεσβειών των ΗΠΑ ο πρώην αναλυτής των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών Μπράντλι Μάνινγκ βρέθηκε ενώπιον του στρατοδικείου σε μία δίκη που έχει προκαλέσει σάλο στη χώρα.

Μάλιστα, αντιμετωπίζει ποινές φυλάκισης έως και 90 ετών για την απόφασή του να υποκλέψει τα δεδομένα αυτά, με αρκετούς στην απέναντι πλευρά του Ατλαντικού να τον θεωρούν ήρωα. Περισσότεροι από 100.000 άνθρωποι υπέγραψαν την έκκληση για να απονεμηθεί στον Μάνινγκ το βαρυσήμαντο βραβείο:

«Παραμένοντας στη φυλακή και αντιμετωπίζοντας αμείλικτες διώξεις από το αμερικανικό κράτος, κανένας δεν χρειάζεται περισσότερο το Νόμπελ Ειρήνης», είναι το μήνυμα των υπογραφόντων.

Έντουαρντ Σνόουντεν

Ακόμη ένα μέλος της κοινότητας των μυστικών υπηρεσιών στις ΗΠΑ, ο πράκτορας της NSA Έντουαρντ Σνόουντεν βρίσκεται στη λίστα με τους υποψήφιους για το Νόμπελ Ειρήνης.

Με βάση τις πληροφορίες που διέρρευσε στον Guardian και τους New York Times πριν αυτομολήσει στη Ρωσία, αποκαλύφθηκε ένα απόρρητο σχέδιο των αμερικανικών και βρετανικών μυστικών υπηρεσιών που περιελάμβανε παρακολουθήσεις των προσωπικών λογαριασμών σε emails και κοινωνικά δίκτυα εκατομμυρίων πολιτών των δύο χωρών. Μάλιστα, εξαιτίας του πρώην πράκτορα της NSA ΗΠΑ και Ρωσία βρέθηκαν στα πρόθυρα ενός θερμού διπλωματικού επεισοδίου.

Η πρόταση για τη βράβευση έγινε από έναν Σουηδό καθηγητή κοινωνιολογίας ο οποίος την υπογράμμιζε «την ηρωική προσπάθεια του Σνόουντεν η οποία περιλάμβανε μεγάλο προσωπικό ρίσκο», ενώ σημείωσε ότι οι πράξεις του έδειξαν ότι οι «άνθρωποι μπορούν να υπερασπιστούν τα δομικά τους δικαιώματα και ελευθερίες»

Μαλάλα Γιουσουφζάι

Την Τετάρτη που μας πέρασε συμπληρώθηκε ακριβώς ένας χρόνος από τη δολοφονική επίθεση εναντία στη Μαλάλα Γιουσουφζάι.

Την ώρα που κατέβαινε από το σχολικό λεωφορείο, ένας ένοπλος φανατικός ισλαμιστής πυροβόλησε τη 15χρονη μαθήτρια από το Πακιστάν στο κεφάλι, η οποία λίγο έλειψε να σταθεί η αιτία θανάτου της.

Από θαύμα επέζησε και μετατράπηκε σε σύμβολο όλων των κοριτσιών της χώρας που αγωνίζονται για το δικαίωμα στην εκπαίδευση. Ένα χρόνο μετά, και αφού οι απειλές των Ταλιμπάν ώθησαν τη Μαλάλα να μεταναστεύσει στην Ταϊβάν και έπειτα στη Μεγάλη Βρετανία, η 15χρονη είναι γνωστή σε όλη την ανθρωπότητα.

Τον περασμένο Ιούλιο μάλιστα απευθύνθηκε ενώπιον των Ηνωμένων Εθνών σε μία ιστορική ομιλία, με τους φονταμενταλιστές να συνεχίζουν – και μάλιστα να κλιμακώνουν τις απειλές τους.

Βλαντιμίρ Πούτιν 

Μπορεί να μη χαρακτηρίζεται ως ο πιο φιλειρηνιστής άνθρωπος στον κόσμο, ωστόσο ο πρόεδρος της Ρωσίας Βλαντιμίρ Πούτιν έπαιξε ηγετικό ρόλο στην εκτόνωση της έντασης στη Συρία μετά τη φερόμενη χρήση χημικών από το καθεστώς Άσαντ εναντίον των ανταρτών, όπου και αποφεύχθηκε την τελευταία στιγμή η στρατιωτική εμπλοκή των δυτικών στον εμφύλιο πόλεμο, και μαζί της οι απρόβλεπτες συνέπειες που θα προέκυπταν από ενδεχόμενη απάντηση της Ρωσίας.

Σε μία σύγκρουση βγαλμένη από τις εποχές του Ψυχρού Πολέμου, ο Πούτιν συγκρούστηκε σε διπλωματικό επίπεδο με έναν κάτοχο του Νόμπελ, τον Μπαράκ Ομπάμα, ο οποίος δεν φάνηκε να τιμά το βραβείο που του απονεμήθηκε, αφού αυτός ήταν που εμφανίστηκε στη θέση του επιτιθέμενου.

Δείχνοντας αποφασιστικότητα και πολλές φορές σηκώνοντας στα ύψη τον τόνο της αντιπαράθεσης ο Ρώσος πρόεδρος έκανε ότι περνούσε από το χέρι του ώστε το ζήτημα των χημικών όπλων της Συρίας να λυθεί σε πολιτικό επίπεδο.

Χασάν Ροχανί

Βρίσκεται στον προεδρικό θώκο του Ιράν λίγους μόλις μήνες. Διαδέχθηκε τον σκληροπυρηνικό και παντοδύναμο Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ, και έχει διαρκώς να τον ελέγχει το παντοδύναμο ιερατείο της χώρας. Ωστόσο ο μετριοπαθής Χασάν Ροχανί κατάφερε σε λίγο μόλις καιρό να κάνει αδιανόητα μέχρι πριν λίγο καιρό ανοίγματα προς τη δύση, με κινήσεις καλής θέλησης όπως η δέσμευση του ότι το πυρηνικό πρόγραμμα της χώρας δεν θα χρησιμοποιηθεί για στρατιωτικούς σκοπούς.

Στο εσωτερικό της χώρας του προωθεί μία στροφή προς το κοσμικό στοιχείο, καλώντας την αστυνομία να είναι πιο ανεκτική απέναντι στον ενδυματολογικό κώδικα ενώ μόλις πρόσφατα προχώρησε σε χαλάρωση της – πανταχού παρούσας- λογοκρισίας που είχε επιβληθεί από το θεοκρατικό καθεστώς.

Παράλληλα επέτρεψε εκ νέου στους πολίτες του Ιράν τη χρήση των social media, όπως το twitter, ενώ και ο ίδιος φαίνεται πως είναι φανατικός χρήστης των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, «τιτιβίζοντας» συχνά – πυκνά... Την πρόταση για το βραβείο έκαναν οι αναγνώστες της βρετανικής εφημερίδας Guardian οι οποίοι θεώρησαν τον Ροχανί ως τον καταλληλότερο για να λάβει το συγκεκριμένο βραβείο.

Ντένις Μουκβέγκε

Μπορεί να μην είναι τόσο γνωστός όσο οι άλλοι συνυποψήφιοί του, ωστόσο το έργο του γιατρού από το Κονγκό είναι πραγματικά αξιέπαινο, αφού είναι ειδικός στο να βοηθά τα θύματα ομαδικού βιασμού να ξεπερνούν το ψυχολογικό σοκ της αποτρόπαιας πράξεις που υπέστησαν.

Στο διχασμένο από τον βίαιο εμφύλιο Κονγκό, οι γνώσεις του Μουκβέγκε βρίσκουν άμεση ανταπόκριση, αφού τα περιστατικά σεξουαλικής επίθεσης είναι εκατοντάδες χιλιάδες.

Οι γιατρός και η ομάδα του έχουν περιθάλψει περισσότερους από 30.000 ασθενείς τα τελευταία χρόνια ενώ οι απόψεις που κατά καιρούς, αλλά και οι εκκλήσεις για διεθνή επέμβαση ώστε να σταματήσει το αιματοκύλισμα τον έφεραν στο στόχαστρο ενόπλων ομάδων, αφού πέρυσι κατάφερε να διαφύγει από μία δολοφονική επίθεση, η οποία τον ανάγκασε να διαφύγει προσωρινά στην Ευρώπη.

Οι κάτοικοι της Λαμπεντούζα

Την περασμένοι εβδομάδα οι κάτοικοι του νησιού Λαμπεντούζα στην Ιταλία βίωσαν μία τραγωδία. Περισσότεροι από 270 μετανάστες βρέθηκαν νεκροί έπειτα από ναυάγιο στα ανοιχτά του νησιού. Οι 6.300 κάτοικοι έχουν δείξει παροιμιώδη ανεκτικότητα στους 26.000 μετανάστες που καταφθάνουν κάθε χρόνο στο νησί από διάφορες χώρες του πλανήτη για να περάσουν από κει στην ηπειρωτική Ευρώπη με το όνειρο μίας καλύτερης ζωής.

Την πρόταση για το Νόμπελ έκανε ο υπουργός Εσωτερικών Ανγκελίνο Αλφάνο κατά την πρόσφατη επίσκεψή του στον τόπο της τραγωδίας μία πρόταση η οποία θα είναι δίχως αντίκρισμα, εάν δεν γίνουν κινήσεις προς την επίλυση του προβλήματος. Και για να δείξουν την ενόχλησή τους, οι υποψήφιοι για το Νόμπελ γιούχαραν έναν από τους... κατόχους του βραβείου, τον πρόεδρο της Κομισιόν Ζοζέ Μανουέλ Μπαρόζο που βρέθηκε στο νησί μαζί με τον πρωθυπουργό της Ιταλίας Ενρίκο Λέτα για να αποσπάσουν μερικά «κλικς» των φωτογράφων ούτως ώστε να πείσουν την κοινή γνώμη ότι στέκονται πάνω από το πρόβλημα.

Πάντως οι κάτοικοι της Λαμπεντούζα δεν φάνηκαν να πείθονται ιδιαίτερα...

Κλαούντια Πας Υ Πας

Από τη θέση της Γενικής Εισαγγελέα στη Γουατεμάλα η Κλαούντια Πας Υ Πας προσπαθεί να βάλει σε τάξη μία από τις πιο βίαιες χώρες της Λατινικής Αμερικής, αφού έχει κυριολεκτικά κηρύξει τον πόλεμο στις συμμορίες του οργανωμένου εγκλήματος. Παράλληλα έχει εξαπολύσει μία εκτεταμένη εκστρατεία κατά της διαφθοράς που κατατρώει τα κυβερνητικά κλιμάκια της χώρας της σε όλες τους τις βαθμίδες.

Μάλιστα Χάρη στην Πας Υ Πας, όσοι είναι υπεύθυνοι για την καταπάτηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων που διεπράχθησαν από το δικτατορικό καθεστώς κατά τον εμφύλιο πόλεμο της Γουατεμάλας, θα βρεθούν αντιμέτωποι με τη δικαιοσύνη για πρώτη φορά

Ντένις Ρόντμαν

Μπορεί να φαίνεται (και να είναι) λιγάκι... αστείο, ωστόσο ο γνωστός για τα καμώματά του και ακόμη γνωστότερος για τις εκκεντρικότητές του παλαίμαχος σταρ του NBA ούτε λίγο, ούτε πολύ αυτοπροτάθηκε για το βραβείο Νόμπελ Ειρήνης!

Και ναι, δίχως ίχνος μετριοφροσύνης θεωρεί ότι για τις πρόσφατες επισκέψεις του στη Βόρεια Κορέα όπου συναντήθηκε με τον -στενό του όπως αρέσκεται να λέει- φίλο και ηγέτη της χώρας Κιμ Γιονγκ Ούν.

«Το γιατί ανατέθηκε σε εμένα να εξομαλύνω την κατάσταση, δεν το ξέρω. Ο Ντένις Ρόντμαν όλων των ανθρώπων. Το να διατηρώ την ασφάλεια της χώρας δεν είναι δική μου δουλεία, είναι δουλειά του προέδρου. Αλλά εάν δεν είμαι ανάμεσα στους τρεις επικρατέστερους για το Νόμπελ Ειρήνης φέτος, κάτι θα έχει πάει πολύ στραβά». Αυτό δήλωσε ο τρελό – Ντένις, αναφερόμενος στις συναντήσεις του με τον βορειοκορεάτη ηγέτη, και άφησε σύξυλους τους δημοσιογράφους...

Εγγραφείτε στο newsletter μας

Ενημερωθείτε πρώτοι για τα τελευταία νέα, αποκλειστικά ρεπορταζ και ειδήσεις απο όλο τον κόσμο