Η μάχη Ρωσίας - Ευρωπαϊκής Ένωσης βάζει «φωτιά» στην Ουκρανία

Η μάχη Ρωσίας - Ευρωπαϊκής Ένωσης βάζει «φωτιά» στην Ουκρανία

Γράφει ο Βαγγέλης Βιτζηλαίος 

Ενέργεια και οικονομία. Αυτοί οι δύο τομείς-κλειδιά «κρύβονται» πίσω από την έκρηξη της βίας στην παγωμένη Ουκρανία, η οποία εμμέσως, βρίσκεται μεταξύ των διασταυρούμενων πυρών Ευρωπαϊκής Ένωσης και Ρωσίας. 

Η σύγκρουση της φιλορωσικής κυβέρνησης του Βίκτορ Γιανουκόβιτς με τα φιλοευρωπαϊκά κόμματα της αντιπολίτευσης και τους διαδηλωτές που τα υποστηρίζουν, έχει ξεφύγει πλέον, από κάθε έλεγχο, με τα πέντε θύματα της χθεσινής ημέρας και την ανταλλαγή απειλών και τελεσιγράφων από τις αντιμαχόμενες πλευρές να μην αφήνουν πολλά περιθώρια αισιοδοξίας για συμβιβασμό. Η σημερινή όμως χαοτική κατάσταση έχει παρασκήνιο μηνών, αλλά γενικότερα ετών που φτάνει μέχρι την Πορτοκαλί Επανάσταση του 2004. 

Η σπίθα της «φωτιάς» που κατακαίει την ηρεμία στο Κίεβο άναψε στις 21 Νοεμβρίου όταν ο Γιανουκόβιτς, έπειτα από συνομιλίες, γύρισε τελικά την πλάτη στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αρνούμενος τη σύναψη οικονομικών και εμπορικών συμφωνιών, ενώ τέσσερις μέρες αργότερα συμφώνησε με τη Μόσχα σε οικονομικό και ενεργειακό επίπεδο. Ο Πούτιν με τον ουκρανό ομόλογό του αποφάσισαν να μεταφερθεί από τη Ρωσία «ένεση» 15 δισ. δολαρίων, ενώ υπέγραψαν συμφωνία σημαντικής μείωσης (κατά 1/3) της τιμής του φυσικού αερίου.  

Φυσικά, στην περίπτωση που ο Γιανουκόβιτς είχε πει το «ναι» στην Ε.Ε. η αντίδραση του Κρεμλίνου θα ήταν έντονη, αφού θα έκλεινε τη στρόφιγγα του αερίου προς το πρώην σοβιετικό κράτος. Παράλληλα το Κίεβο θα βρισκόταν ενώπιον οικονομικού αδιεξόδου, αφού η Μόσχα θα μπλόκαρε τις εισαγωγές ουκρανικών προϊόντων (πχ κρέατος) δραστηριότητα ζωτικής σημασίας για την οικονομία της χώρας. 

Ο ουκρανός πρόεδρος υπολόγισε ότι εάν επέλεγε τις Βρυξέλλες, τα μέτρα που θα χρειαζόταν να πάρει, καθώς και οι απώλειες από την εμπορική σύνδεση με τη Ρωσία θα έφταναν σε κόστος τα 160 δισ. δολάρια για τρία χρόνια, σύμφωνα με το Reuters, ποσό που δεν θα μπορούσε να εγγυηθεί η Ε.Ε.  Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο είχε ήδη απορριφθεί, αφού το 2010 ενέκρινε ένα δάνειο περισσοτέρων από 15,5 δισεκατομμυρίων δολαρίων για την Ουκρανία, από τα οποία στη χώρα δόθηκαν μόνο τα 3,5 δισεκατομμύρια, καθώς το ΔΝΤ είχε θέσει ως προϋπόθεση για την καταβολή του υπόλοιπου ποσού τη λήψη από το Κίεβο αντιλαϊκών μέτρων.  

Πόσο μάλλον όταν ένας από τους όρους του ήταν η αποπληρωμή ενός δανείου που είχε συμφωνήσει η αντίπαλος και εχθρός του Γιανουκόβιτς, Γιούλια Τιμοσένκο το 2008. Ο ουκρανός πρόεδρος, σύμφωνα με συνεργάτες του και διπλωμάτες, ταυτόχρονα απεχθάνεται αλλά και φοβάται την άλλοτε πρωθυπουργό και νυν φυλακισμένη Τιμοσένκο, η οποία διαδραμάτισε βασικό ρόλο στην -κατά πολλούς χρηματοδοτούμενη και υποκινούμενη από τη Δύση- «Πορτοκαλί Επανάσταση» που τον ανέτρεψε κατά την πρώτη του θητεία. 

Σήμερα, οι φιλοευρωπαίοι (και αντιρώσοι επίσης) θέλουν να αναλάβουν ξανά τα ηνία της χώρας, με την αντιπολίτευση να «εκπροσωπείται» από τον πρώην πυγμάχο Βιτάλι Κλίτσκο του κόμματος της Ουκρανικής Δημοκρατικής Συμμαχίας για τη Μεταρρύθμιση (UDAR), τον πρώην υπουργό Οικονομίας και εκπρόσωπο του κόμματος «Μητέρα Πατρίδα» Αρσένι Γιατσενιούκ και τον ακροδεξιό εθνικιστή του ξενοφοβικού, αντιρωσικού κόμματος, Σβομπόντα, Ολέγ Τιαχνίμποκ. 

Η σημασία της χώρας των 45,5 εκατομμυρίων κατοίκων είναι ιδιαίτερα μεγάλη γεωπολιτικά, αφού ουσιαστικά ενώνει Ευρώπη και Ασία, αποτελώντας «γραμμή μεταφοράς» του φυσικού αερίου. Για τον λόγο αυτό ΗΠΑ, Ευρώπη (και Γερμανία συγκεκριμένα) εμφανίζονται τόσο «ευαίσθητες» για τις εξελίξεις και την τύχη των Ουκρανών. Από την άλλη πλευρά η Ρωσία δεν θα αφήσει τον παραδοσιακό της σύμμαχο να τεθεί υπό τον έλεγχο της Ευρώπης, αφού ο Βλαντίμιρ Πούτιν αποδεικνύει ότι υπερασπίζεται με κάθε τρόπο τις ενεργειακές επιδιώξεις τις Μόσχας. Όταν τα βουβάλια τσακώνονται, την πληρώνουν τα βατράχια, αναφέρει η γνωστή ρήση, με τους Ουκρανούς να είναι στη μέση και να βλέπουν άσπρη μέρα μόνο λόγω χιονιού...

Εγγραφείτε στο newsletter μας

Ενημερωθείτε πρώτοι για τα τελευταία νέα, αποκλειστικά ρεπορταζ και ειδήσεις απο όλο τον κόσμο