Επιμέλεια: Βαγγέλης Βιτζηλαίος

Η σχέση του Ισλάμ με το αραβικό ντόμινο εξεγέρσεων τίθεται στο επίκεντρο της ανάλυσης του "Economist", σύμφωνα με την οποία, τα θετικά μηνύματα για τη Δύση είναι πολύ περισσότερα από τα αρνητικά, αφού η ελπίδα για "άνοιγμα" στη δημοκρατία υπερισχύουν του φόβου της Τζιχάντ.

H εικόνα των διεφθαρμένων, παλαιού τύπου, Αράβων τυρράνων, που σφυροκοπούνται από μια νέα γενιά νεαρών ιδεαλιστών, εμπνευσμένων από τη δημοκρατία, οι οποίοι έχουν ενωθεί απ΄το Facebook και εξιτάρονται από την ιδέα ενός πιο "ανοιχτού" κόσμο, έχουν προκαλέσει το ενδιαφέρον των αναλυτών διεθνώς.

Οι εξελίξεις διαφέρουν κατά πολύ από χώρα σε χώρα, αφού στην Αίγυπτο και την Τυνησία, οι εξεγέρσεις στέφθηκαν από επιτυχία, πετυχαίνοντας την αποχώρηση των Μουμπάρακ και Μπεν Άλι αντίστοιχα, ενώ στη Λιβύη, τη Συρία και την Υεμένη, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, οι αυταρχικοί ηγέτες παραμένουν στον θώκο τους. Στην ίδια μοίρα και οι ηγεμόνες του Κόλπου όπου προσπαθούν να κατευνάσουν τη λαϊκή δυσαρέσκεια με κοινωνικές παροχές και μετριοπαθείς πολιτικές μεταρρυθμίσεις.

Μέχρι τώρα, πάντως, οι εξεγέρσεις αυτές φαίνονται να έχουν κοσμικό χαρακτήρα, με τη Δύση να είναι "ανακουφισμένη" από το γεγονός αυτό, αφού μετά από τα γεγονότα της 11ης Σεπτεμβρίου του 2001, υπάρχει διάχυτος φόβος για το Ισλάμ και κυρίως από την πλευρά των ΗΠΑ και της Βρετανίας, αναφέρει το δημοσίευμα.

Παρ' όλα αυτά, τώρα υπάρχουν ενδείξεις ότι το ισλαμιστικό κίνημα ενισχύεται στις εξεγέρσεις του Αραβικού κόσμου, προκαλώντας σύγχυση σε Άραβες και Δυτικούς. Οι δυτικές χώρες φοβούνται ότι η επανάσταση θα διαβρωθεί από τους Ισλαμιστές, οι οποίοι απορρίπτουν την πλουραλιστική έκδοση της δημοκρατίας, καταπιέζουν το γυναικείο φύλο και κυματίζουν τη σημαία της Τζιχάντ κατά των Χριστιανών και των Εβραίων. Ανησυχούν ότι το φονικό στρατιωτικό κύμα που έχει σκοτώσει πάνω από 30.000 ανθρώπους στο Πακιστάν τα τελευταία τέσσερα χρόνια μπορεί να επεκταθεί και προς τον Αραβικό κόσμο.

Παράλληλα, οι Αμερικανοί, δεν βλέπουν με καλό μάτι τη συμμετοχή παραγόντων της Αλ Κάιντα στους κόλπους των αντικαθεστωτικών στη Λιβύη. Και η οργάνωση των Αδελφών Μουσουλμάνων κέρδισε έδαφος στην Αίγυπτο και στη Λιβύη. Εξάλλου έχουν υποφέρει αρκετά στα χέρια δυτικόφιλων καθεστώτων όπως του Χόσνι Μουμπάρακ, αλλά και αντιδυτικών όπως του Μπασάρ αλ Άσαντ στη Συρία. Η Αδελφότητα προσπαθεί τη δεδομένη στιγμή να πείσει τη Δύση ότι δεν θα χρησιμοποιήσει βία για να προωθήσει τα αιτήματά της, ότι πιστεύει στη δημοκρατία, στα δικαιώματα των γυναικών.

Πάρα ταύτα η Μουσουλμανική Αδελφότητα προκαλεί ανησυχία, αφού δεν απέχει και πολύ ιδεολογικά, από τους εκφραστές της Τζιχάντ, πολλοί εκ των οποίων βγήκαν από τους κόλπους της.

Το Ισλάμ πάντως, είναι υποχρεωμένο να διαδραματίσει σημαντικότερο ρόλο στη διακυβέρνηση των αραβικών κρατών. Οι περισσότεροι Μουσουλμάνοι δεν πιστεύουν στο διαχωρισμό κράτους-εκκλησίας και ρέπουν περισσότερο προς τη θρησκεία.

Μουσουλμανικές δημοκρατίες όπως η Τουρκία, η Μαλαισία και η Ινδονησία έχουν μεγάλα ισλαμικά κόμματα. Ισλαμικός όμως δε σημαίνει ισλαμιστικός. Η Αλ Κάιντα έχει χάσει έδαφος τα τελευταία χρόνια στο μυαλό και στην καρδιά των Αράβων. Εξάλλου υπάρχει έντονη διαμάχη ανάμεσα στους εξτρεμιστές και στους μετριοπαθείς. Την ίδια ώρα, πολλές ισλαμικές χώρες έχουν πάρει το δρόμο του εκδημοκρατισμού. Παράλληλα, έξω από τον αραβικό κόσμο, στην Τουρκία, τη Μαλαισία και την Ινδονησία, το Ισλάμ και η δημοκρατία συγκατοικούν.

Ακόμα πάντως, οι μουσουλμανικές χώρες προχωρούν σε κινήσεις με τις οποίες η Δύση είναι αντίθετη. Το σίγουρο είναι πάντως ότι το Ισλάμ δεν πρόκειται να υπάρξει αρμονικά με τον μοντέρνο δημοκρατικό κόσμο, μέχρι την ώρα που οι Μουσουλμάνοι θα πάρουν τη ζωή τους στα χέρια τους. Εκατομμύρια άνθρωποι έχουν αυτή τη στιγμή την ευκαιρία να το κάνουν πραγματικότητα. Οι εξεγέρσεις στον αραβικό κόσμο είναι ευτύχημα και όχι ανησυχία.