Ο Μπαράκ Ομπάμα, ο συνασπισμός των (α)προθύμων και το Ισλαμικό Κράτος

Ο Μπαράκ Ομπάμα, ο συνασπισμός των (α)προθύμων και το Ισλαμικό Κράτος

Ο Μπαράκ Ομπάμα, τα ξημερώματα της περασμένης Πέμπτης, προχώρησε στις πολυαναμενόμενες ανακοινώσεις του σχετικά με τη στρατηγική που θα ακολουθήσει η υπερδύναμη για την αντιμετώπιση του Ισλαμικού Κράτους που όσο περνά ο καιρός εδραιώνει όλο και περισσότερο την παρουσία του στο Ιράκ και τη Συρία.

Τα όσα ανακοίνωσε ο πρόεδρος των ΗΠΑ μπορούν να συμπυκνωθούν σε μία φράση: «Μπότες στρατιωτών δεν θα πατήσουν το έδαφος του Ιράκ (και της Συρίας κατ' επέκταση). Το μήνυμα του σαφές: Δεν συνεργαζόμαστε με το καθεστώς Άσαντ, προσφέρουμε βοήθεια στη μετριοπαθή αντιπολίτευση, ενώ στο Ιράκ στηρίζουμε υλικοτεχνικά με προηγμένο εξοπλισμό και ενισχύουμε με επιτελική τεχνογνωσία τις ένοπλες δυνάμεις και τους κούρδους στον αγώνα τους κατά των τζιχαντιστών.

Οι εν λόγω εξαγγελίες συνδυάζονται με τη διεθνή πρωτοβουλία για τη δημιουργία ενός διεθνούς «συνασπισμού κρατών» από χώρες που έχουν άμεσο ενδιαφέρον για την κατάσταση: Δέκα από τη Μέση Ανατολή -Σαουδική Αραβία, το Μπαχρέιν, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Κουβέιτ, το Κατάρ, το Ομάν, η Αίγυπτος, το Ιράκ, η Ιορδανία, και ο Λίβανος- την Τουρκία, τη Βρετανία, τη Γαλλία και τη Γερμανία – γενικώς την ΕΕ, τουλάχιστον σε επίπεδο Βρυξελλών. 

Η πρωτοβουλία της Ουάσινγκτον που έρχεται σε μία περίοδο που η κοινή γνώμη αρχίζει μετατοπίζεται όσον αφορά το εάν θα πρέπει να προχωρήσει σε μια νέα στρατιωτική εμπλοκή, έπειτα από την καταστροφική εισβολή στο Ιράκ, που για πολλούς ήταν μία από τις αιτίες της γέννησης του Ισλαμικού Κράτους.

Πρόσφατη δημοσκόπηση της Washington Post έδειξε πως εννέα στους δέκα αμερικάνους τάσσονται υπέρ των αεροπορικών χτυπημάτων και ακόμη ένα 65% θέλει επέκταση των επιχειρήσεων και στη Συρία.

Αν και οι πολίτες των ΗΠΑ δεν ζητούν χερσαία επέμβαση, τα παραπάνω δεδομένα δείχνουν μία σοβαρή στροφή της αμερικανικής κοινωνίας, που τα τελευταία χρόνια έμοιαζε αντίθετη σε οποιαδήποτε στρατιωτική εμπλοκή, με χαρακτηριστικότερο το παράδειγμα του χημικού οπλοστασίου του Άσαντ το 2012.

Τουλάχιστον 1.000 σύμβουλοι και ακόμη μερικές χιλιάδες τόνων πολεμικών εφοδίων και σύγχρονων όπλων θα καταλήξουν στη συριακή μετριοπαθή αντιπολίτευση, το Ιράκ και τους Κούρδους ώστε να αντιμετωπίσουν το Ισλαμικό Κράτος. 

Είναι όμως όλα αυτά αρκετά; 

Τις ανακοινώσεις Ομπάμα ακολούθησε μία ανακοίνωση της CIA σχετικά με τους τζιχαντιστές του ΙΚ που δραστηριοποιούνται μόνο στη Συρία. Από 20.000 έως και 31.500 μαχητές βρίσκονται υπό τα όπλα, την ώρα αν προστεθούν και όσοι μάχονται στο κύριο -μέχρι πρότινος θέατρο επιχειρήσεων- ο αριθμός αυτός ανέρχεται σε 100.000.

Με άλλα λόγια το Ισλαμικό Κράτος δεν είναι ακόμη μία τρομοκρατική οργάνωση τύπου αλ Κάιντα. Οι πόροι του είναι τεράστιοι, αυξάνονται διαρκώς από την εκμετάλλευση των περιοχών που έχει υπό έλεγχο, και στρατολογεί συνεχώς νέους μαχητές από τις ευρωπαϊκές χώρες, αλλά κυρίως από τις αραβικές, καθώς το κάλεσμα για τζιχάντ (ιερό πόλεμο) αρχίζει να απηχεί σε όλο και περισσότερους μουσουλμάνους παγκοσμίως.

Το ΙΚ είναι κάτι παραπάνω: Πρόκειται για ένα αντάρτικο που αξιοποιεί την εμπειρία ετών, καθώς κατά την αμερικανική κατοχή καθώς και τη διχαστική πολιτική που ακολούθησε ο πρωθυπουργός Νουρί αλ Μάλικι, σε συνδυασμό με την κτηνώδη βία που χρησιμοποίησε ο Άσαντ στη Συρία για να καταπνίξει τις διαδηλώσεις των δυσαρεστημένων σουνιτών, δημιούργησε πρόσφορο έδαφος για την ανάπτυξη των ακραίων ισλαμιστικών οργανώσεων.

Καθ' εικόνα και καθ' ομοίωση αλλά στο πιο ακραίο

Πέρα από το μέγεθος και φύση της οργάνωσης, οι ΗΠΑ αντιμετωπίζουν ακόμη ένα πρόβλημα. Η ίδια η συμμαχία που κοπιάζουν να δημιουργήσουν, έχει δομικά προβλήματα. Αρκετές χώρες από αυτές που απαρτίζουν τον συνασπισμό, νιώθουν να απειλούνται άμεσα από τη γιγάντωση του Ισλαμικού Κράτους. 

Οι μοναρχίες του Περσικού Κόλπου ειδικά βρίσκονται στην πιο δεινή θέση. Σε αντίθεση με τους δυτικούς που φοβούνται επιστροφή των τζιχαντιστών πολιτών τους, οι χώρες αυτές αισθάνονται να απειλούνται άμεσα από το ΙΚ. 

Η Σαουδική Αραβία που αυτή τη στιγμή είναι η άμεσα εκτεθειμένη, καθώς γειτνιάζει με το ασταθές Ιράκ, ετοιμάζει ένα τοίχος στα σύνορα, σε μία προσπάθεια να αυξήσει τα μέτρα ασφαλείας απέναντι στην τζιχαντιστική απειλή. Οι φράχτες όμως θα φέρουν την πραγματική λύση; Μάλλον όχι καθώς το πρόβλημα φαίνεται να προέρχεται από την ίδια τη φύση των καθεστώτων αυτών. Οι τζιχαντιστές δεν εφαρμόζουν τίποτα περισσότερο, απ' ότι και πολλές από τις μοναρχίες του Κόλπου.

Οι αποκεφαλισμοί του Φόλεϊ, του Σότλοφ αλλά και του βρετανού Ντέιβιντ Χέινς είναι πραγματικά αποκρουστικοί, αλλά τέτοιου είδους εκτελέσεις και μάλιστα σε δημόσια θέα είναι συχνό φαινόμενο στη Σαουδική Αραβία . Το Ισλαμικό Κράτος στις περιοχές που καταλαμβάνει, πρακτικά δημιουργεί ένα σύστημα νόμων που μοιάζει, με τα σουνιτικά καθεστώτα στον Κόλπο, απλά σε πιο ακραία μορφή.

Αυτό, σε συνδυασμό με το όραμα περί ενός αραβικού χαλιφάτου, φαίνεται πως εμπνέει αρκετούς κατοίκους σε χώρες όπως το Κατάρ, τα ΗΑΕ και η Σαουδική Αραβία.  Παρότι επισήμως διαψεύσθηκε, η χρηματοδότηση προς τους φανατικούς ισλαμιστές από αυτές τις χώρες υπήρξε γενναιόδωρη. Οι ιδιωτικές δωρεές είναι μία από τις πιο προσοδοφόρες πηγές χρηματοδότησης της οργάνωσης, γεγονός που σημαίνει πως και οι κυβερνήσεις έκαναν τα «στραβά» μάτια για τα δωράκια αυτά. 

Ο συνασπισμός των (α)προθύμων

Τώρα, όλες αυτές οι χώρες που με τον έναν ή τον άλλο τρόπο στήριξαν το Ισλαμικό Κράτος καλούνται να αντιμετωπίσουν το τέρας που δημιούργησαν. Και η διάθεση δεν φαίνεται να είναι η ανάλογη. 

Αυτό φαίνεται και στο στρατιωτικό σκέλος. Ακόμη και εάν γίνεται λόγος αυστηρά για αεροπορικές επιδρομές, οι Βρετανοί – παραδοσιακός σύμμαχος των ΗΠΑ στην περιοχή φαίνονται διστακτικοί στο να συνδράμουν. Αρκούνται στο επιμελητειακό  κομμάτι, παρέχοντας εφόδια και όπλα, μαζί με τους Γερμανούς, αλλά και τους Τούρκους. 

Η μόνη πρόθυμη χώρα μαζί με τους άραβες είναι η Γαλλία του Φρανσουά Ολάντ, ο οποίος δείχνει διάθεση να χρησιμοποιήσει στρατιωτικά μέσα για ακόμη μία φορά έπειτα από την πρόσφατη εμπλοκή στο Μάλι και την Κεντροαφρικανική Δημοκρατία.

Η συμμαχία αυτή λοιπόν φαίνεται να μην έχει πολλές ελπίδες. Όλοι φοβούνται το ΙΚ, αλλά οι όχι και τόσο άμεσα ενδιαφερόμενοι φοβούνται ακόμη περισσότερο την άμεση εμπλοκή στο μακελειό που λαμβάνει χώρα στη Συρία και το Ιράκ. Την ίδια ώρα ο Μπαράκ Ομπάμα δέχεται όλο και περισσότερες πιέσεις για να επέμβει ακόμη πιο ενεργά. 

Το μόνο σίγουρο είναι ότι τα χρονοδιαγράμματα που αρχίζουν και συζητούνται σχετικά με το πόσο θα χρειαστεί για να εξαλειφθεί το Ισλαμικό Κράτος, μάλλον σύντομα δεν θα είναι παρά μία ανάμνηση.

Εγγραφείτε στο newsletter μας

Ενημερωθείτε πρώτοι για τα τελευταία νέα, αποκλειστικά ρεπορταζ και ειδήσεις απο όλο τον κόσμο