Η αποστολή του στο Τσερνόμπιλ για να συμμετάσχει στις εργασίες καθαρισμού της μολυσμένης ζώνης εξακολουθεί να σημαδεύει τον πρόεδρο της Λετονίας, Βάλντις Ζάτλερς, 25 χρόνια μετά.

Ωστόσο, ο γιατρός στο επάγγελμα Ζάτλερς, ο οποίος έγινε πολιτικός, συνεχίζει να υπερασπίζεται την πυρηνική ενέργεια παρά την πυρηνική καταστροφή στη Φουκουσίμα της Ιαπωνίας, υπογραμμίζοντας ότι πρόκειται για δύο τελείως διαφορετικά γεγονότα.

"Πρέπει να καταλάβουμε καλά ότι από τη μια πλευρά έχουμε μια τεχνική βλάβη που οφείλεται στην τεχνολογία (Τσερνόμπιλ) και από την άλλη μια φυσική καταστροφή στη Φουκουσίμα", εξηγεί σε δηλώσεις του στο Γαλλικό Πρακτορείο.

Ο 56χρονος Βάλντις Ζάτλερς ήταν μεταξύ των εκατοντάδων χιλιάδων ανθρώπων που επιστρατεύτηκαν από τους σοβιετικούς μετά την έκρηξη στον αντιδραστήρα 4 του πυρηνικού σταθμού του Τσερνόμπιλ στις 26 Απριλίου του 1986, για να σταματήσουν την επέκταση της μόλυνσης και για να καθαρίσουν την περιοχή.

Η Ουκρανία στην οποία βρίσκεται το Τσερνόμπιλ, αλλά και η Λετονία ήταν δημοκρατίες της ΕΣΣΔ.

"Ενα μάθημα 60 ημερών, το πιο σημαντικό που πήρα ποτέ", τόνισε ο Ζλάτερς. "Αποστολή μας ήταν να καθαρίσουμε μια ζώνη 30χλμ, κάτι που δεν ήταν ρεαλιστικό", υπογράμμισε και πρόσθεσε έπρεπε επίσης να καθαρίσουν την περιοχή από τα συντρίμμια και να προειδοποιήσουν τον κόσμο να μην καταναλώνει μολυσμένα τρόφιμα.

Πολλοί εμπειρογνώμονες και εργάτες που εστάλησαν στο Τσερνόμπιλ αντιμετώπισαν προβλήματα υγείας. Και εκατομμύρια άνθρωποι, σύμφωνα με τους γιατρούς, υποφέρουν ακόμα από προβλήματα υγείας που συνδέονται με την καταστροφή, αλλά όχι ο Βάλντις Ζάτλερς.

Το 2008, ένα χρόνο μετά την εκλογή του στην προεδρία της μικρής αυτής χώρας της βαλτικής των 2,2 εκατομμυρίων κατοίκων, ο Ζάτλερς επέστρεψε στον τόπο της καταστροφής.

"Το πιο εντυπωσιακό ήταν ότι έβλεπα τον τόπο αυτό 22 χρόνια μετά. Και η σουρεαλιστική εικόνα του πυρηνικού σταθμού. Ηταν στην ίδια κατάσταση με αυτήν πριν από μερικές δεκαετίες. Μια εγκαταλελειμμένη γη. Χωρίς σαφές μέλλον για τουλάχιστον 300 χρόνια", τόνισε.

Ωστόσο, ο λετονός πρόεδρος εξακολουθεί να πιστεύει στην πυρηνική ενέργεια. "Οι πυρηνικές καταστροφές όπως το Τσερνόμπιλ και η Φουκουσίμα έχουν επιπτώσεις σ΄ολόκληρο τον κόσμο λόγω της σοβαρότητας των ζημιών, αλλά και των μακροπρόθεσμων ζημιών στο περιβάλλον, ωστόσο νέοι πυρηνικοί σταθμοί θα κατασκευαστούν όταν θα έχει περάσει ο φόβος", διαβεβαίωσε.

Τρεις νέοι πυρηνικοί σταθμοί στην ευρύτερη περιοχή

Στη Βαλτική υπάρχουν σχέδια για τουλάχιστον τρεις νέους πυρηνικούς σταθμούς. Η Λετονία συμμετέχει σε ένα σχέδιο τεσσάρων χωρών της περιοχής που αφορά την κατασκευή ενός πυρηνικού σταθμού στη Λιθουανία, στη θέση ενός πυρηνικού σταθμού που χρονολογείται από τη δεκαετία του ΄80, ίδιου τύπου με αυτόν του Τσερνόμπιλ.

Η Λιθουανία έκλεισε το σταθμό αυτόν το 2009 στο πλαίσιο της εκπλήρωσης των όρων ένταξής της στην ΕΕ, αλλά ελπίζει να κατασκευάσει ένα νέο σταθμό ως το 2020, ένα σχέδιο στο οποίο συμμετέχουν επίσης η Εσθονία και η Πολωνία το οποίο όμως δεν προχωρεί.

Η γειτονική Λευκορωσία, πρώην σοβιετική δημοκρατία, η οποία επλήγη άμεσα από τη ραδιενέργεια του Τσερνόμπιλ, μελετά σχέδια για την κατασκευή του πρώτου πυρηνικού σταθμού στο έδαφός της στο διάστημα από το 2016 ως το 2020, πολύ κοντά στα σύνορα με τη Λετονία και τη Λιθουανία. Από την πλευρά της, η Ρωσία, προγραμματίζει την κατασκευή πυρηνικού σταθμού στο Καλίνινγκραντ.