Τείχος του Βερολίνου: Η πτώση που άλλαξε την Ευρώπη και τον κόσμο (Βίντεο και φωτό)

Ρεπορτάζ: Βαγγέλης Βιτζηλαίος

Ήταν απόγευμα της 9ης Νοεμβρίου του 1989. Το Τείχος του Βερολίνου, το σύμβολο του Ψυχρού Πολέμου, έμελλε να πέσει 28 χρόνια μετά την ανέγερσή του, ανοίγοντας τον δρόμο για την επανένωση της Γερμανίας έναν χρόνο αργότερα, σε μία ιστορική εξέλιξη που σηματοδοτούσε μία νέα εποχή για τη χώρα αλλά και ολόκληρη την Ευρώπη.

Το «Τείχος της ντροπής» για τη Δύση ή το «αντιφασιστικό ανάχωμα» για την Ανατολή, μήκους άνω των 150 χιλιομέτρων δημιουργήθηκε το 1961 από τη Γερμανική Λαοκρατική Δημοκρατία με στόχο να μπλοκάρει την είσοδο στους δυτικούς «φασίστες» υπό τον φόβο μίας πιθανής εισβολής, αλλά κυρίως να ανακόψει τη μεταναστευτική ροή προς τη Δυτική Γερμανία.

Τις περίπου τρεις δεκαετίες που το οικοδόμημα χώριζε το Βερολίνο στα δύο, περίπου 5.000 άνθρωποι κατάφεραν να «αποδράσουν» προς τη δυτική πλευρά, ενώ πάνω από 100 έχασαν τη ζωή τους προσπαθώντας να το ξεπεράσουν. 

Έτσι, 28 χρόνια μετά, υπό την πίεση δεκάδων χιλιάδων ανατολικογερμανών διαδηλωτών, το Τείχος έπεσε και ο κόσμος ξεχύθηκε στην άλλη πλευρά. Ο Χάραλντ Γιέγκερ, πρώην ανατολικογερμανός αξιωματικός, ήταν επικεφαλής της συνοριακής φρουράς και είχε βάρδια το βράδυ της 9ης Νοεμβρίου 1989, μένοντας γνωστός ως «ο άνθρωπος που άνοιξε το Τείχος του Βερολίνου». Εν μέσω σύγχυσης, έδωσε την εντολή να σηκωθεί η μπάρα.

«Η έξοδος από τη Λαϊκή Δημοκρατία της Γερμανίας προς την Ομοσπονδία της Γερμανίας επιτρέπεται από όλους τους συνοριακούς σταθμούς κατά μήκους των συνόρων  και από το Βερολίνο» ανέφερε η ανακοίνωση του πολιτικού γραφείου της Λαϊκής Δημοκρατίας της Γερμανίας το απόγευμα της 9ης Νοεμβρίου, δρομολογώντας, ουσιαστικά τις εξελίξεις.

Η καταστροφή ολόκληρου του τείχους ολοκληρώθηκε το 1992, σύμφωνα με το BBC.

Φυσικά, στην εξέλιξη αυτή συνέβαλε κομβικά η «περεστρόικα» και το «γκλάσνοστ» (πολιτικές ανασυγκρότησης και διαφάνειας, αντίστοιχα) και του πρώην ηγέτη της Σοβιετικής Ένωσης, Μιχαήλ Γκορμπατσόφ που ενέπνευσαν τους πολίτες της Ανατολικής Γερμανίας στο να ζητήσουν περισσότερες ελευθερίες.

Τα κομμουνιστικά κόμματα, πάντως, κατηγορούν την τότε ηγεσία του Κόμματος της Λαϊκής Γερμανίας ότι μαζί με τον Γκορμπατσόφ παρέδωσαν το Τείχος του Βερολίνου στην αντεπανάσταση. Ο πρώην ηγέτης της ΕΣΣΔ ήταν αυτός που, ουσιαστικά, προλείανε το έδαφος για την ανατροπή του ηγέτη της Ανατολικής Γερμανίας, Έριχ Χόνεκερ.

(Ανατολικογερμανοί λαμβάνουν τα πρώτα τους μάρκα)

«Εικοσιπέντε χρόνια μετά την πτώση του Τείχους του Βερολίνου και μετά την λήξη του Ψυχρού Πολέμου, ο αθάνατος ποιητής μας Κωνσταντίνος Καβάφης προσφέρει πλούσια τροφή στη σκέψη» σχολιάζει στο newpost, o Θεόδωρος Κουλουμπής, ομότιμος καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών και μέλος Τιμητικού Συμβουλίου του ΕΛΙΑΜΕΠ. «Κλείνει το χιλιοδιαβασμένο ποίημά του (Περιμένοντας τους Βαρβάρους), με τους Ρωμαίους σε κατάσταση αποσύνθεσης να αναρωτιούνται ".. Και τώρα τι θα γένουμε χωρίς βαρβάρους./ Οι άνθρωποι αυτοί ήσαν μια κάποια λύσις". Στις δυο αράδες αυτές συμπυκνώνεται η διαχρονική "λογική" των διακρατικών σχέσεων. Δηλαδή, όπως υπαινίσσεται ο ποιητής, κράτη και ηγεσίες που βρίσκονται σε παρακμή δεν μπορούν να κρατήσουν τη συνοχή τους χωρίς την απειλή (υπαρκτή ή κατασκευασμένη) ενός εξωτερικού εχθρού» σημειώνει ακόμα, λέγοντας με νόημα:

«Ο Καβάφης σήμερα μάλλον θα μας καθησύχαζε γράφοντας ότι "ευτυχώς" υπάρχουν "νέοι βάρβαροι". Απλώς είναι οι λεγόμενοι τζιχαντιστές που τώρα καλύπτουν το κενό που άφησαν πίσω τους οι χρεοκοπημένοι κομμουνιστές.

Η πτώση του Τείχους, πάντως, άλλαξε τον πολιτικό χάρτη της Ευρώπης, αφού ήταν παρελθόν το τελευταίο απομεινάρι και σύμβολο της διαιρεμένης Γηραιάς Ηπείρου. Το ζήτημα σήμερα είναι το τι θα πράξει η Ε.Ε. υπό το φάσμα της απειλής ενός νέου Ψυχρού Πολέμου, την ώρα που οι σχέσεις με τη Μόσχα είναι στο κόκκινο...

Εγγραφείτε στο newsletter μας

Ενημερωθείτε πρώτοι για τα τελευταία νέα, αποκλειστικά ρεπορταζ και ειδήσεις απο όλο τον κόσμο