Όταν η αστυνομική αυθαιρεσία βγάζει τους αφροαμερικάνους στους δρόμους

Όταν η αστυνομική αυθαιρεσία βγάζει τους αφροαμερικάνους στους δρόμους

Τους τελευταίους μήνες, το προάστιο Φέργκιουσον της πόλης Σεντ Λούις στις ΗΠΑ βρίσκεται συνεχώς στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος. Η δολοφονία του αφροαμερικανού  Μάικλ Μπράουν από τον αστυνομικό Ντάρεν Ουίλσον, αλλά και η πρόσφατη σκανδαλώδης ετυμηγορία του ανώτατου δικαστηρίου της πολιτείας του Μιζούρι άνοιξαν τον ασκό του Αιόλου.

Το βράδυ της Δευτέρας προς Τρίτη οι ΗΠΑ έζησαν ενδεχομένως τις βιαιότερες ταραχές των τελευταίων ετών. Χιλιάδες εξοργισμένοι πολίτες ζητώντας δικαιοσύνη και ίσες ευκαιρίες βγήκαν στο δρόμο και απαίτησαν την επανεξέταση της υπόθεσης.

Έπειτα από μία νύχτα άγριων επεισοδίων, το Φέργκιουσον έμοιαζε με πεδίο μάχης χώρας της Μέσης Ανατολής. Κτίρια και αυτοκίνητα πυρπολήθηκαν επιχειρήσεις λεηλατήθηκαν, ενώ η αστυνομία απάντησε με δακρυγόνα και βομβίδες κρότου λάμψης. Τα μέλη της εθνοφρουράς, έφεδροι στρατιώτες δηλαδή, αρματωμένοι μέχρι τα δόντια κλήθηκαν να επιβάλουν την τάξη και οι διαδηλώσεις εξαπλώθηκαν από την ανατολική έως τη δυτική ακτή σε ολόκληρη τη χώρα.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Μπαράκ Ομπάμα, ο πρώτος αφραοαμερικάνος πρόεδρος της χώρας εξέπληξε πολλούς με τη στάση του και την παρέμβασή του. Στο διάγγελμά του ζήτησε σεβασμό της πρωτοφανούς απόφασης και κάλεσε σε αυτοσυγκράτηση τους διαδηλωτές, παίρνοντας με αυτό τον τρόπο το μέρος του αστυνομικού που πυροβόλησε τον άοπλο νεαρό.

Τα όσα δραματικά συνέβησαν την περασμένη εβδομάδα στις ΗΠΑ επιβεβαίωσαν με τον καλύτερο τρόπο πως παρά τις υποσχέσεις και τα ευχολόγια, οι φυλετικές διακρίσεις όπως και η κοινωνική ανισότητα ποτέ δεν εξαλείφτηκαν στη χώρα.

Παρότι η κατάσταση είναι πολύ διαφορετική σε σχέση με τη δεκαετία του 60’ οι μαύροι, οι λατίνοι, και οι ασιατές αμερικάνοι αντιμετωπίζονται εν πολλοίς ακόμα σαν πολίτες δεύτερης κατηγορίας, και σε αυτόν το διαχωρισμό εδράζεται και το βαθύτερο αίτιο του πρόσφατου ξεσπάσματος βίας. Ένα ξέσπασμα που μοιάζει με σταγόνα στον ωκεανό μπροστά σε αντίστοιχες ταραχές που βίωσαν οι Ηνωμένες Πολιτείες τις τελευταίες δεκαετίες.
Οι αφροαμερικανοί εξεγείρονται

Για να είμαστε ακριβείς, η σύγχρονη ιστορία της υπερδύναμης από τη δεκαετία του '60 έως και τις ημέρες μας είναι συνυφασμένη με τις φυλετικές διαμάχες που οδήγησαν σε άγριες ταραχές, τεράστιες οικονομικές ζημίες και είχαν ως αποτέλεσμα δεκάδες νεκρούς.

Τα πρώτα σοβαρά φυλετικά επεισόδια καταγράφηκαν το 1967, στο Νιούαρκ της Νέας Υόρκης. Η μεγάλη κοινότητα των αφροαμερικάνων της πόλης κυριολεκτικά ασφυκτιούσε και ζούσε σε άθλιες συνθήκες: Κακής ποιότητας εκπαίδευση, μισθοί πείνας, μεγάλα ποσοστά ανεργίας καθώς και η αυξανόμενη αστυνομική βιαιότητα, σχημάτισαν ένα εκρηκτικό μείγμα.

Οι φήμες για τη δολοφονία ενός μαύρου οδηγού ταξί από λευκό αστυνομικό στις 12 Ιουλίου, ήταν η σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι. Αμέσως ξέσπασαν μαζικές και βίαιες διαδηλώσεις, με τους αστυνομικούς να απαντούν ανάλογα. Στις πέντε ημέρες που διήρκεσαν τα επεισόδια, 26 άτομα σκοτώθηκαν – ανάμεσά τους ένα 10χρονο αγόρι- και ακόμα 1.000 τραυματίστηκαν.

Η δολοφονία του Μάρτιν Λούθερ Κίνγκ άνοιξε τον ασκό του Αιόλου

Γενικότερα, η δεκαετία του 60’ υπήρξε ταραγμένη για τις ΗΠΑ. Τα κινήματα χειραφέτησης των αφροαμερικάνων απέκτησαν ιδιαίτερη μαζικότητα, την ώρα που ο νότος επέμενε να βάζει διαχωριστικές γραμμές. Οι μαύροι πάνθηρες, η σημαντικότερη για πολλούς και πιο ριζοσπαστική οργάνωση γεννήθηκαν εκείνα τα ταραγμένα χρόνια, ενώ ιδιαίτερη απήχηση είχε και ο πάστορας Μάρτιν Λούθερ Κινγκ που εξαπέλυε «πύρινους» λόγους κατά της καταπίεσης των μαύρων, με αποτέλεσμα να μπει στη «μαύρη λίστα» των αμερικανικών αρχών, του FBI και ρατσιστικών οργανώσεων.

Η δολοφονία του στις 4 Απριλίου του 1968 ήταν η σπίθα που άναψε μία τεράστια πυρκαγιά. Στο άκουσμα της είδησης εκατοντάδες χιλιάδες αφροαμερικάνοι και υπέρμαχοι των ανθρωπίνων δικαιωμάτων κατακλύζουν τις μεγαλύτερες πόλεις των ΗΠΑ. Η Ουάσινγκτον, η Βαλτιμόρη, το Λούισβιλ και το Σικάγο παραλύουν για τέσσερις από τα μαχητικά συλλαλητήρια και τα επεισόδια ξεπέρασαν κάθε προηγούμενο, με την αστυνομία να περιορίζεται σε ρόλο παρατηρητή. Με την κατάσταση να ξεφεύγει από κάθε έλεγχο, ο πρόεδρος Λίντον Τζόνσον διέταξε την εθνοφρουρά και επίλεκτες μονάδες του στρατού να περιορίσουν τις διαδηλώσεις.

Τα αποτελέσματα ολέθρια: Μέσα σε τέσσερις ημέρες ειδικά ολόκληρα προάστια καταστράφηκαν, και δεκάδες αφροαμερικάνοι σκοτώθηκαν και χιλιάδες τραυματίστηκαν, σε ένα από τα μεγαλύτερα σοκ που βίωσε η αμερικανική κοινωνία τον περασμένο αιώνα.

Η απόφαση του δικαστηρίου έφερε το χάος

Σχεδόν δώδεκα χρόνια αργότερα, στις 21 Δεκεμβρίου του 1979 μία καταδίωξη στάθηκε η αφορμή για ακόμη ένα ξέσπασμα οργής της αφροαμερικανικής κοινότητας, το οποίο έχει τραγικές ομοιότητες με τα πρόσφατα γεγονότα στο Φέργκιουσον.

Η δολοφονία ενός μαύρου από τέσσερις αστυνομικούς στο Μαϊάμι, αλλά το κυριότερο, και ετυμηγορία του δικαστηρίου λίγες μήνες αργότερα η οποία αθώωνε τους δράστες έδωσαν την αφορμή για το ξέσπασμα  πρωτοφανών βιαιοτήτων στην πόλη. Στις 8 Μαΐου, οι περιοχές Όβερτον και Λίμπερι Σίτι, ήταν το επίκεντρο των άγριων συγκρούσεων και ο κυβερνήτης της πολιτείας επιστράτευσε πάνω από 1000 άνδρες της εθνοφρουράς για να επιβάλουν την τάξη. Τρεις ημέρες αργότερα, όταν η ηρεμία επέστρεφε στην πόλη, οι αρχές καταμετρούσαν 18 νεκρούς από τις ταραχές.

Το ματωμένο '92

Τον Μάιο του 1992 ήταν η σειρά του Λος Άντζελες να βιώσει φυλετικές ταραχές. Αφορμή στάθηκε μία… βιντεοκασέτα όπου αποθανατιζόταν ο άγριος ξυλοδαρμός δύο μαύρων από λευκούς αστυνομικούς. Κατά την πολύκροτη δίκη και την αθώωση των αστυνομικών εξαγριωμένα πλήθη διαδήλωναν στην πόλη.

Άγριες ταραχές ξέσπασαν ενώ σημειώθηκαν και ξυλοδαρμοί λευκών. Πέντε ημέρες φωτιάς και αίματος ακολούθησαν. Η πόλη κυριολεκτικά παρέλυσε από τις βιαιότητες σε σημείο να αναπτυχθούν πεζοναύτες ώστε να περιοριστούν τα επεισόδια. Πεντηνταοκτώ άτομα σκοτώθηκαν, περισσότεροι από 2.000 συνελήφθησαν με το κόστος στην τοπική οικονομία να ανέρχεται σε περισσότερα από 1,2 δισ. δολάρια. 

Εγγραφείτε στο newsletter μας

Ενημερωθείτε πρώτοι για τα τελευταία νέα, αποκλειστικά ρεπορταζ και ειδήσεις απο όλο τον κόσμο