El Pais: Η Σερβία προσπαθεί να ισορροπήσει ανάμεσα στη Ρωσία και τη Δύση

El Pais: Η Σερβία προσπαθεί να ισορροπήσει ανάμεσα στη Ρωσία και τη Δύση

Ο Νικόλαoς ο 2ος παρατηρεί αγέρωχος το Βελιγράδι από το κόκκινο μαρμάρινο άγαλμά του. Το μνημείο του τελευταίου τσάρου της Ρωσίας, που στήριξε τη Σερβία στη μάχη κατά της Αυστροουγγρικής Αυτοκρατορίας - η οποία κατέληξε στην έκρηξη του Α' Παγκοσμίου Πολέμου -, αποτελεί πρόσφατο δώρο της Μόσχας στην πόλη.

Σήμερα είναι πολύ μοναχικό, αλλά πριν από λίγες ημέρες, όταν το ευλόγησαν οι ορθόδοξοι πατριάρχες Ειρηναίος της Σερβίας και Κύριλλος της Ρωσίας, ήταν γεμάτο με λουλούδια. Οι πατριάρχες, απευθυνόμενοι σε μια πολυπληθή ρωσοσερβική αντιπροσωπεία με επικεφαλής τον πρόεδρο Τόμισλαβ Νίκολιτς, υπενθύμισαν τους ισχυρούς δεσμούς φιλίας που ενώνουν τις δύο χώρες.

Η Σερβία βρίσκεται σε μια πολύπλοκη θέση γράφει η ισπανική El Pais. Προσπαθεί να διατηρήσει τις καλές της σχέσεις με τον παραδοσιακό της σύμμαχο, χωρίς να πλήξει το καθεστώς της υποψήφιας χώρας για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Την ίδια ώρα, όμως, οι σχέσεις της Ρωσίας με τις Βρυξέλλες γίνονται όλο και πιο δύσκολες λόγω του Ουκρανικού.

Η σερβική κυβέρνηση είναι προς το παρόν ένας αποδεκτός ακροβάτης. Τόσο ο πρόεδρος Νίκολιτς όσο και η κυβέρνηση του Αλεξάντερ Βούτσιτς (Σερβικό Προοδευτικό Κόμμα) επιμένουν ότι η πρώτη προτεραιότητα της χώρας είναι η ένταξη στην ΕΕ. Και για τον σκοπό αυτό, λένε, έχουν ξεκινήσει μια σειρά διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων προκειμένου να εκπληρωθούν οι ευρωπαϊκές απαιτήσεις. Την ίδια στιγμή, έχουν ξεκαθαρίσει ότι δεν πρόκειται να συμφωνήσουν με τις Βρυξέλλες στο θέμα των οικονομικών κυρώσεων κατά της Μόσχας.

«Η Σερβία πρέπει να διατηρήσει την ουδετερότητά της», λέει ο 38χρονος Ντούσκο Τάνκοσιτς, που εργάζεται ως μηχανικός στις Τηλεπικοινωνίες. «Υποστηρίζω την ένταξη στην ΕΕ, αλλά δεν μπορούμε να χάσουμε τις εμπορικές μας σχέσεις με τη Ρωσία. Δεν μπορούν να μας ζητήσουν κάτι τέτοιο. Θα ήταν καταστροφή για τη χώρα». 

Η Σερβία των 7,2 εκατομμυρίων κατοίκων ζει σε μια μόνιμη οικονομική κρίση από τότε που διαλύθηκε η Γιουγκοσλαβία. Με έναν στους τέσσερις κατοίκους στην ανεργία και δημοσιονομικό έλλειμμα που ξεπερνά το 7% του ΑΕΠ, η χώρα δεν θέλει να χάσει καμιά πηγή εσόδων. Η Ρωσία δεν είναι ο πρώτος εμπορικός της εταίρος, αλλά ο όγδοος. Πρώτη είναι η ΕΕ, χώρες όπως η Ιταλία, η Γερμανία και η Αυστρία, που ευθύνονται για το 76% των ξένων επενδύσεων. Στον ενεργειακό τομέα, όμως, η Σερβία εξαρτάται κατά 70% από τη Μόσχα. Μεγάλη είναι η εξάρτησή της και σε ρευστό: μόνο το 2013, η Ρωσία χορήγησε με τη μορφή δανείου στο Βελιγράδι πάνω από 700 εκατομμύρια δολάρια.

«Ενδεχόμενη συμμετοχή της χώρας στην επιβολή κυρώσεων θα ήταν κάτι πολύ αρνητικό», λέει ο υφυπουργός Εμπορίου, Τουρισμού και Τηλεπικοινωνιών Στέβαν Νίκσεβιτς σε μια συνάντησή του με ξένους δημοσιογράφους. Τονίζοντας ότι η χώρα του περιμένει με ανυπομονησία την ένταξή της στην ΕΕ, ο Νίκσεβιτς δεν κρύβει ότι το Βελιγράδι προσπαθεί να αναπτύξει παράλληλα και τη συμφωνία ελευθέρου εμπορίου με τη Ρωσία.

Υποψήφια για την ΕΕ από το 2012, και σε εντατικές διαπραγματεύσεις από τον περασμένο Ιανουάριο, η Σερβία είναι μια χώρα γεωστρατηγικά σημαντική. Τόσο για την ΕΕ, όσο και για τη Ρωσία. Και το Κρεμλίνο δείχνει να έχει όλο και μεγαλύτερη επίγνωση αυτού του γεγονότος, επισημαίνει ο Ιβάν Κνέζεβιτς, αντιπρόεδρος της οργάνωσης European Movement. Καλύτερη απόδειξη, η επίσκεψη του προέδρου Πούτιν στο Βελιγράδι τον περασμένο Οκτώβριο, προκειμένου να παραστεί στις τελετές μνήμης για την απελευθέρωση του Βελιγραδίου από τη ναζιστική κατοχή.

Οι Βρυξέλλες παρακολουθούν προς το παρόν με προσοχή την «ουδετερότητα» της Σερβίας. Την περασμένη εβδομάδα, στη διάρκεια επίσκεψής του στο Βελιγράδι, ο ευρωπαίος επίτροπος για τη διεύρυνση Γιοχάνες Χαν διαμήνυσε στη σερβική κυβέρνηση ότι πρέπει να αρχίσει σταδιακά να συντονίζεται με την εξωτερική πολιτική της ΕΕ και την πολιτική της στον τομέα της ασφάλειας. Η κίνηση αυτή ερμηνεύτηκε ως άσκηση πίεσης από ορισμένα ρωσικά μέσα ενημέρωσης.

Η ΕΕ δεν κρύβει πάντως την ικανοποίησή της για την πρόοδο της Σερβίας στα θέματα της ενσωμάτωσης. Η χώρα έχει ξεκινήσει μεταρρυθμίσεις στον δικαστικό και τον οικονομικό τομέα - ιδιωτικοποιώντας, για παράδειγμα, περισσότερες από 500 δημόσιες επιχειρήσεις -, ενώ κάνει δειλά βήματα και στον διάλογο με το Κόσοβο. «Είμαστε σίγουροι ότι η Σερβία θα τα καταφέρει», λέει ο υπουργός Εσωτερικών Νέμποσα Στεφάνοβιτς. «Μέχρι το 2020, η χώρα θα είναι μέλος της ΕΕ».

Εγγραφείτε στο newsletter μας

Ενημερωθείτε πρώτοι για τα τελευταία νέα, αποκλειστικά ρεπορταζ και ειδήσεις απο όλο τον κόσμο