Επιμέλεια: Βαγγέλης Βιτζηλαίος

Πόσο δύσκολο είναι για μια χώρα όπως η Γαλλία να ξεχάσει το πλούσιο αποικιακό παρελθόν της, αναρωτιέται ο πρώην πρωθυπουργός της χώρας και πρώην ηγέτης των Σοσιαλιστών, Μισέλ Ροκάρ, σε άρθρο του στην ιστοσελίδα Project Syndicate, στην οποία αναλύει τους λόγους ανάμιξης της Γαλλίας στα γεγονότα των αραβικών χωρών και της Ακτής Ελεφαντοστού. Ο κ. Ροκάρ τονίζει ότι παρά το γεγονός ότι η Τυνησία είναι ανεξάρτητη εδώ και 55 χρόνια και η Ακτή Ελεφαντοστού για 51, η Γαλλία συνεχίζει να ασκεί επιρροή. Εξάλλου, πολλοί Αφρικανοί δεν πείθονται ότι το Παρίσι θέλει να σώσει τους πολίτες των χωρών αυτών, αλλά υποστηρίζουν ότι έχουν οικονομικούς και στρατηγικούς σκοπούς.

Η Ακτή Ελεφαντοστού, εκτός από την παραγωγή κακάο και την αγροτική παραγωγή γενικότερα, έχει να επιδείξει κοιτάσματα χρυσού, ασημιού και διαμαντιών. Η Τυνησία διαθέτει κοιτάσματα φωσφόρου, ενώ η Λιβύη είναι πετρελαιοπαραγωγός χώρα. Παρ' όλα αυτά καμία δεν αναπτύχθηκε οικονομικά. Για ποιό λόγο;

Ο Γάλλος ιστορικός και κοινωνιολόγος, Εμανουέλ Τοντ θεωρεί ότι παντού στον κόσμο η οικονομική ανάπτυξη έρχεται σε μια χώρα 60-70 χρόνια μετά από τη στιγμή που το 50% του πληθυσμού της θα γνωρίζει γραφή και ανάγνωση. Αυτό ενισχύεται επίσης και από το μέσο όρο ηλικίας γάμου των γυναικών. Όσο υψηλότερος είναι τόσο λιγότεροι είναι οι αναλφάβητοι στη χώρα αυτή. Στον αραβικό κόσμο ο μέσος όρος αυτός είναι μόλις τα 15 έτη, ενώ στη Γερμανία και στη Σκανδιναβία είναι τα 23. Η Τυνησία, η Αίγυπτος και η Λιβύη είναι τρία χαρακτηριστικά παραδείγματα όπου η οργή των πολιτών στράφηκε κατά των δικτατορικών καθεστώτων εξαιτίας της έλλειψης ανάπτυξης. Αντίθετα, η Ακτή Ελεφαντοστού είχε άλλου είδους ζητήματα, τοπικού, εθνοτικού και θρησκευτικού χαρακτήρα.

Ο Μισέλ Ροκάρ, εστιάζοντας στις περιπτώσεις της Ακτής Ελεφαντοστού και της Λιβύης, καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η Γαλλία παρενέβη, για να προστατεύσει τους πληθυσμούς από τη σφαγή των καθεστώτων, όπως κι έγινε. Οι λίβυοι αντικαθεστωτικοί είναι υπό διεθνή προστασία και ο εμφύλιος στην Ακτή Ελεφαντοστού τέλειωσε με την σύλληψη του Γκμπαγκμπό.

Ο πρώην γάλλος πρωθυπουργός θεωρεί ότι "είναι ανοησία" να πιστεύει κάποιος ότι η Γαλλία θυμήθηκε τις ιμπεριαλιστικές της τάσεις. Η αποικιοκρατία δε έχει πια νόημα, τονίζει. Τα σημερινά προβλήματα είναι πολύ διαφορετικά παγκοσμίως, σε σχέση με την εποχή των αποικιοκιακών πολιτικών. Αυτό που χρειάζεται πραγματικά, καταλήγει ο κ. Ροκάρ, είναι η παγκόσμια κοινή γνώμη να συνειδητοποιήσει ότι ότι υπάρχει ανάγκη μιας αποτελεσματικής διεθνούς εποπτείας που θα διαφυλάττει την ειρήνη και τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Αυτό πάντως που δεν διευκρίνησε ο πρώην γάλλος πρωθυπουργός είναι το εάν η Γαλλία θα συμμετάσχει στο μοίρασμα της "πίτας" που θα ακολουθήσει την πτώση των καθεστώτων. Το ερώτημα είναι ρητορικό...