Liberation: Η δολοφονία Νεμτσόφ σηματοδοτεί αλλαγές στη ρωσική εξουσία

Liberation: Η δολοφονία Νεμτσόφ σηματοδοτεί αλλαγές στη ρωσική εξουσία

Δεν γνωρίζουμε, και μάλλον δεν θα μάθουμε ποτέ, ποιος σκότωσε τον Μπόρις Νεμτσόφ. Γνωρίζουμε, αντίθετα, ότι οι δολοφόνοι του θα πρέπει να αισθάνονταν πολύ σίγουροι για τον εαυτό τους για να τον σκοτώσουν έξω από το Κρεμλίνο, στην πιο επιτηρούμενη περιοχή της Μόσχας. Γνωρίζουμε επίσης ότι η επιλογή αυτής της τοποθεσίας συνιστά μια πολύ σοβαρή προειδοποίηση για όλη την αντιπολίτευση. Όπως γνωρίζουμε, τέλος, ότι το Κρεμλίνο δεν ξεφορτώθηκε οποιονδήποτε αντίπαλό του.

Θαυμαστής της Μάργκαρετ Θάτσερ, ο Νεμτσόφ υπήρξε αντιπρόεδρος της κυβέρνησης και υπουργός Ενέργειας του Μπόρις Γιέλτσιν. Πολλοί τον θεωρούσαν μάλιστα τον πιθανότερο διάδοχό του αν ο Πούτιν δεν αναλάμβανε την εξουσία. Με άλλα λόγια, ο Νεμτσόφ βρισκόταν στην καρδιά της ιδιωτικοποίησης της ρωσικής οικονομίας, γνώριζε από πρώτο χέρι ποιος είχε δώσει τι σε ποιον για να αποσπάσει σε αντάλλαγμα τι από την άποψη της πολιτικής εξουσίας, του πλούτου, ή και των δύο. Όχι μόνο ο Νεμτσόφ ήξερε όλα τα οικογενειακά μυστικά της νέας Ρωσίας, αλλά ήταν πολύ κοντά στους ανθρώπους που κατέχουν σήμερα τις μεγαλύτερες περιουσίες της χώρας.

Ήταν, με λίγα λόγια, ένας άνθρωπος του νέου περιβάλλοντος της Ρωσίας, αλλά ένας άνθρωπος που βρισκόταν σε ρήξη με αυτό το περιβάλλον, καθώς ήταν ένας θατσερικός με εδραιωμένες πεποιθήσεις. Όπως υπήρχαν σοβιετικοί κομμουνιστές που πίστευαν στον κομμουνισμό, έτσι υπήρχαν - όχι πολλοί, αλλά υπήρχαν - και πραγματικοί φιλελεύθεροι στο περιβάλλον του Μπόρις Γιέλτσιν.

Ο Νεμτσόφ ήταν ένας από αυτούς, γράφει ο Μπερνάρ Γκετά στη γαλλική Liberation. Πίστευε ότι η ελευθερία της αγοράς είναι αναπόσπαστη από την ελευθερία εν γένει. Ότι η παρέμβαση της πολιτικής εξουσίας στη ζωή των επιχειρήσεων βλάπτει την οικονομική ανάπτυξη. Και ότι το Κράτος δεν είναι η λύση, αλλά το πρόβλημα. Πίστευε επίσης ότι η ρωσική δημοκρατία θα γεννιόταν από τη συσσώρευση του πλούτου την οποία συνδιοργάνωνε και από τη νέα κοινωνική διαστρωμάτωση που θα δημιουργούνταν. Κι όταν ήλθε η εποχή Πούτιν να διαψεύσει τις βεβαιότητές του και να καταστρέψει τις ελπίδες του, πέρασε με το ίδιο πάθος στην αντιπολίτευση.

Ο Νεμτσόφ καταδίκαζε δημοσίως τη διαφθορά, τη σπατάλη, την ανικανότητα. Στο όνομα του σεβασμού των διεθνών νόμων, είχε ταχθεί εδώ κι ένα χρόνο κατά της προσάρτησης της Κριμαίας και της επέμβασης των ρωσικών στρατευμάτων στην ανατολική Ουκρανία. Ήταν ένας καθαρός αντίπαλος του Πούτιν. Και στο πρόσωπό του, η αντιπολίτευση είχε βρει έναν άνθρωπο με εθνική εμβέλεια, που επιπλέον έχαιρε εκτίμησης στις διεθνείς πρωτεύουσες και τους διεθνείς οργανισμούς.

Όλα αυτά θα έφταναν για να τον κάνουν επικίνδυνο. Αλλά ο Μπόρις Νεμτσόφ δεν ήταν μόνο αυτά. Ήταν ο μοναδικός ηγέτης της αντιπολίτευσης που τον έπαιρναν σοβαρά οι ρώσοι πλούσιοι, οι οποίοι ανησυχούν όλο και περισσότερο για την περιπέτεια στην Ουκρανία. Οι πειρατές της δεκαετίας του '90 έχουν γίνει σήμερα τα μεγάλα ονόματα της τράπεζας και της βιομηχανίας. Το μόνο που θα ήθελαν πλέον είναι να αναγνωριστούν από τους ομοίους τους στην Ευρώπη και τις Ηνωμένες Πολιτείες, να εισέλθουν στον κόσμο τους και τα διοικητικά τους συμβούλια, να ενταχθούν σ' αυτή τη δυτική αριστοκρατία του χρήματος, και σίγουρα όχι να μετρούν τις ζημιές από τις δυτικές κυρώσεις, να ξαναγίνουν παρίες και να δουν τη Ρωσία να απομονώνεται ή να στρέφεται προς την Κίνα.

Υπάρχει σήμερα μία ρήξη ανάμεσα στον Πούτιν και σε αυτούς τους ανθρώπους, οι οποίοι αρχικά τον είχαν στηρίξει από κοινού με τους «σιλοβίκι», τους ανθρώπους των δυνάμεων ασφαλείας. Οι δεύτεροι εκτόπισαν όμως σιγά-σιγά τους πρώτους, για τους οποίους ο Νεμτσόφ θα μπορούσε να γίνει ο φυσικός εκπρόσωπος, ένας πραγματικός ήρωας. Γι' αυτό και κατέβηκαν στους δρόμους όταν δολοφονήθηκε και κατηγόρησαν τον Πούτιν ότι διέταξε τη δολοφονία του.

Η δολοφονία του Νεμτσόφ σηματοδοτεί μια αλλαγή συμμαχιών στην κορυφή της ρωσικής εξουσίας, καταλήγει ο γάλλος αρθρογράφος. Οι βασικοί σύμμαχοι δεν είναι πλέον οι δυνάμεις ασφαλείας και το χρήμα, αλλά οι δυνάμεις ασφαλείας και η Εκκλησία, ο στρατός και ο κλήρος, που συνεργάζονται για την αποκατάσταση όχι πια του σοβιετισμού, αλλά της Μεγάλης Ρωσίας, της παραδοσιακής τάξης και ηθικής. Αν το χρήμα ήθελε να ενταχθεί σε αυτό το σχέδιο, είναι ευπρόσδεκτο. Αλλά αν του περάσει από το μυαλό να στηρίξει την αντιπολίτευση και να συνταχθεί με τις μεσαίες τάξεις, το περιμένει η μοίρα του Μπόρις Νεμτσόφ.

Εγγραφείτε στο newsletter μας

Ενημερωθείτε πρώτοι για τα τελευταία νέα, αποκλειστικά ρεπορταζ και ειδήσεις απο όλο τον κόσμο