Eπιμέλεια: Βαγγέλης Βιτζηλαίος

Την έντονη αντίθεση ανάμεσα στις "ρομαντικές" εξαγγελίες του διαδικτυακού ακτιβισμού και στις συνθήκες της σκληρής κοινωνικοπολιτικςή πραγματικότητας τονίζει η Έσθερ Ντάισον, η οποία αποτελεί έναν από τους στοχαστές στη βιομηχανία των ηλεκτρονικών υπολογιστών, σε άρθρο της στην ιστοσελίδα Project Syndicate.
Το Διαδίκτυο είναι ένα πανίσχυρο εργαλείο, το οποίο άλλαξε τους τρόπους εργασίας μας, το πώς ασκούμε πολιτική και το πώς αλλάζουμε τους πολιτικούς ηγέτες, τουλάχιστον μερικούς. Η ευκολία όμως, με την οποία, πλέον, επικοινωνούμε, καθώς και η εξασφαλισμένη αποτελεσματικότητα που μας δίνουν τα εργαλεία του κυβερνοχώρου, μας παρέχουν μια ψευδή αίσθηση παρακολούθησης των αλλαγών αυτών. Παρά την αναμφισβήτητη επιροοή των ιστοσελίδων δικτύωσης (Social Media) στην ενθάρρυνση και στην επιτυχία των επαναστάσεων στον αραβικό κόσμο, για παράδειγμα, η αλήθεια στον πραγματικό κόσμο είναι πολλές φορές διαφορετική.

Η συντάκτρια ανέφερε χαρακτηριστικά το παράδειγμα της Αιγύπτου, στην εξέγερση της οποίας έπαιξε σημαντικό ρόλο το Facebook, με τους πολίτες να είναι αισιόδοξοι για το μέλλον μετά από την αποχώρηση Μουμπάρακ. Το ζήτημα είναι όμως το τι γίνεται από εδώ και πέρα, αφού μία χώρα δεν μπορεί να διοικηθεί από ένα διαδικτυακό γκρουπ.

Γενικότερα, το Ίντερνετ είναι ένα εργαλείο για τους ανθρώπους με ήδη ικανοποιημένες τις βασικές τους ανάγκες. Το Διαδίκτυο δεν μπορεί ούτε να παράσχει τροφή, ούτε στέγη, ούτε ένδυση.

Τους προηγούμενους αιώνες, οι επαναστάτες ήταν γεωργοί, σιδηροποιοί ή έμποροι. Σήμερα είναι στελέχη της Google ή φίλοι στο Facebook. To Διαδίκτυο ενώνει τις διάφορες "ελίτ" στον κόσμο, αλλά αποκόβει παράλληλα τους πολίτες από την ιστορική συνείδηση και αυτήν του κοινού παρελθόντος.

Το θεμελιώδες ζήτημα κατά την Ντάισον είναι να καταλάβουν οι πολίτες πώς μπορεί να λειτουργήσει ο κόσμος που θέλουν. Να διαπιστώσουν τι ακριβώς έχουν να αντιμετωπίσουν. Μπορεί μέσω του Διαδικτύου να ζητουν, για παράδειγμα, έναν μη διαφθαρμένο σύστημα, όμως θα πρέπει να σχηματίσουν μια εικόνα του εναλλακτικού συστήματος.

Οι άνθρωποι στη Μέση Ανατολή και σε άλλες αναπτυσσόμενες χώρες έχουν αλλάξει από τις πρόσφατες εμπειρίες τους, όπως και οι προσδοκίες που πλέον έχουν. Πρέπει να καταλάβουν όμως τις δυσκολίες που θα συναντήσουν για να χτίσουν μια νέα κοινωνία.

Το Διαδίκτυο μπορεί να έκανε αυτή τη μετάβαση να φαίνεται ιδιαίτερα εύκολη. Η ύπαρξη συναίνεσης στις διαδικτυακές κοινότητες είναι σχετικά εύκολη. Η συμμετοχή είναι εθελοντική και σε όσους δεν αρέσουν οι κανόνες, απλά αποχωρούν, ενώ γι' αυτούς που τους παραβαίνουν απλά τους διώχνουν, χωρίς καν να χρειαστεί μία δίκαιη δίκη.

Παράλληλα, κάποιοι πόροι είναι ατέλειωτοι στο Διαδίκτυο. Οι άνθρωποι εκεί δεν παλεύουν για την επιβίωσή τους, να βρουν για δουλειά ή να εξασφαλίσουν στέγη στην οικογένειά τους. Κάνουν μόνο φιλίες και μοιράζονται μόνο, πληροφορίες και εμπειρίες.

Στη σκληρή πραγματικότητα τα πράγματα δεν είναι τόσο απλά. Υπάρχει διαφθορά και παρανομία στις ανθρώπινες κοινωνίες, που δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν με τον ίδιο τρόπο, που καταπολεμώνται οι κυβερνοεγκληματίες.

Κάθε κοινωνικοπολιτικό σύστημα έχει κάποιους κανόνες που έχει επικυρώσει η πλειοψηφία, τουλάχιστον θεωρητικά. Οι περισσότεροι εξ αυτών δεν έχουν επιλεχθεί άμεσα από τους πολίτες, αλλά αποτελούν προϊόν συμβιβασμών των εκλεγμένων αντιποροσώπων.

Εξάλλου, καταλήγει η συντάκτρια, στο Διαδίκτυο, εάν δεν σου αρέσουν οι κανόνες φεύγεις και δημιουργείς ή συμμετάσχεις ή μία νέα κοινότητα. Στην ανθρώπινη πραγματικότητα πρέπει να μείνεις και να και να παλέψεις για να αλλάξεις τους κανόνες για όλους, όσο δύσκολο κι αν είναι...
TAGS