Γιατί μια χερσαία εισβολή κατά των τζιχαντιστών στη Συρία είναι δύσκολη υπόθεση

Γιατί μια χερσαία εισβολή κατά των τζιχαντιστών στη Συρία είναι δύσκολη υπόθεση

Το αιματηρό χτύπημα των τζιχαντιστών του Ισλαμικού Κράτους στο Παρίσι την περασμένη εβδομάδα, σίγουρα υπήρξε καταλύτης γεωπολιτικών εξελίξεων. Αμέσως μόλις το αρχικό σοκ άρχισε να υποχωρεί, ο κόσμος έστρεψε τα βλέμματα του στον πόλεμο της Συρίας και διάφορα σενάρια για τον τρόπο αντιμετώπισης των ακραίων ισλαμικών στοιχείων που δραστηριοποιούνται στη σύγκρουση άρχισαν να συζητιούνται. Πιο έντονα απ΄ όλα αυτό της χερσαίας επέμβασης.

Μετά και το μακελειό στη γαλλική πρωτεύουσα, οι αυταπάτες τελείωσαν οριστικά. Η ρίζα της τρομοκρατικών επιθέσεων στην Ευρώπη, βρίσκεται στη Συρία και έχει ονοματεπώνυμο: Ισλαμικό Κράτος. Αφού στις πρώτες φάσεις του εμφυλίου, οι δυτικοί, οι μοναρχίες του Κόλπου και η Τουρκία με τη στάση τους έκαναν ότι μπορούσαν ώστε οι τζιχαντιστές να μετατραπούν σε έναν υπολογίσιμο αντάρτικο στρατό  με χιλιάδες μέλη και τους πολέμησαν ανεπαρκώς μόνο τον τελευταίο χρόνο με αεροπορικές επιδρομές, τώρα αντελήφθησαν πως οι τρομοκράτες πρέπει να εξαλειφτούν το συντομότερο δυνατό. Αυτό που παραμένει ανοιχτό, είναι ο τρόπος αντίδρασης.

Η Γαλλία στο σχέδιο ψηφίσματος που κατέθεσε στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, αφήνει ανοιχτές όλες τις επιλογές, παρότι δεν αναφέρεται ξεκάθαρα η χερσαία επέμβαση. Προβλέπει να ληφθούν «όλα τα  αναγκαία μέτρα στο έδαφος υπό τον έλεγχο του ΙΚ σε Συρία και Ιράκ» με έναν διπλωμάτη να εξηγεί ότι το εν λόγω κείμενο προσφέρει «πολιτική υποστήριξη στις επιχειρήσεις» που διεξάγονται ήδη ή σχεδιάζεται να γίνουν.

Κίνδυνοι και επιπλοκές

Από το περασμένο Σάββατο και έπειτα ως ένας από τα βασικά σενάρια αντίδρασης προβάλλεται η χερσαία επέμβαση στη Συρία. Παρότι ακούγεται εύηχο – ειδικά στους Γάλλους πολίτες – αφού η οργή από το αποτρόπαιο χτύπημα ξεχειλίζει, το ενδεχόμενο μίας χερσαίας εισβολής είναι εξόχως περίπλοκο και κρύβει τεράστιους κινδύνους.

Ακόμη και να δημιουργηθεί ένας συνασπισμός κρατών, πρόθυμος να προχωρήσει σε μία χερσαία εμπλοκή στη Συρία, οποιαδήποτε ενέργεια θα πρέπει να γίνει με την ανοχή, αν όχι τη συνεργασία του άλλου μεγάλου παίχτη στη συριακή κρίση, τη Ρωσία.

Ήδη υπάρχουν οι πρώτες συνομιλίες για στενότερο συντονισμό της Μόσχας με το Παρίσι ως προς τις εν εξελίξει αεροπορικές επιδρομές στα εδάφη που ελέγχουν οι τζιχαντιστές. Σε αυτό το σημείο αξίζει να σημειωθεί πως και οι ρώσοι αποφάσισαν να κλιμακώσουν περαιτέρω τα χτυπήματα που διενεργούν κατά των ακραίων τρομοκρατών επιστρατεύοντας τα στρατηγικά βομβαρδιστικά τους, αμέσως μόλις επιβεβαιώθηκε ότι η κατάρριψη του Airbus στον Σινά είναι έργο του ISIS. Διαμήνυσαν ταυτόχρονα, μέσω του υπουργού Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ ότι θα συνεργαστούν με τη Δύση υπό όρους.

Για να υλοποιηθεί μία ενδεχόμενη εκστρατεία όμως, Ρωσία και Δύση πρέπει να συμφωνήσουν σε μία σειρά από ζητήματα, να προχωρήσουν δηλαδή τη συζήτησή τους πολλά βήματα πιο πέρα. Το ένα έχει να κάνει με τους αντικειμενικούς σκοπούς της στρατιωτικής επιχείρησης, δηλαδή ποιος θεωρείται εχθρός, ποιες είναι οι βασικές προτεραιότητες, ποιο θα είναι το χρονοδιάγραμμα παραμονής των στρατευμάτων όταν και εφόσον  ηττηθούν οι τρομοκράτες. Το κυριότερο όμως είναι ότι θα πρέπει να υπάρξει λύση για το πολιτικό μέλλον του βασικού συμμάχου της Μόσχας, του σύρου προέδρου Μπασάρ αλ Άσαντ. Ως γνωστόν, ο Άσαντ για τις χώρες της Δύσης αποτελεί κόκκινο πανί, και ένας από τους λόγους που η κρίση πήρε τόσο μεγάλες διαστάσεις ήταν και η εμπλοκή ξένων δυνάμεων στον συριακό εμφύλιο.

Σε αυτό το σημείο η Δαμασκός διαβλέπει πως τα πρόσφατα χτυπήματα των τρομοκρατών στο Παρίσι, ενίσχυσαν τη θέση της στον πόλεμο. Με τις μετριοπαθείς αντάρτικες οργανώσεις να έχουν ισχνή, έως μηδαμινή, παρουσία στα πεδία των μαχών ο στρατός του Άσαντ εμφανίζεται ως ο μόνος πραγματικός αντίπαλος των τζιχαντιστών, αν και δεν μπόρεσε να εκμεταλλευτεί τους σαρωτικούς βομβαρδισμούς των ρωσικών αεροσκαφών για να αποκομίσει κέρδη στο πεδίο της μάχης.

Σε κάθε περίπτωση οποιοδήποτε σχέδιο χερσαίας εμπλοκής στη Συρία προϋποθέτει να υπάρξει συμφωνία για το τι μέλλει γενέσθαι με τον Άσαντ αλλά και να συνοδεύεται από ένα συνεκτικό σχέδιο πολιτικής μετάβασης στη χώρα. Γιατί όπως έχουν διαμορφωθεί οι συνθήκες στη χώρα, ακόμα και με νίκη των επί των τζιχαντιστών, το χάος παραμονεύει, δίχως βιώσιμη πολιτική λύση.

Ακόμη ένα πρόβλημα που δεν πρέπει να παραβλέπεται είναι και οι επιπτώσεις που θα έχει μία τέτοια επιχείρηση. Οι οικονομικοί πόροι που θα χρειαστούν για την κινητοποίηση χιλιάδων στρατιωτών, τεθωρακισμένων και αεροσκαφών είναι τεράστιοι, χώρια τα χρήματα που θα χρειαστούν για την αναπλήρωση υλικού κλπ. Ενδεικτικά, για την επέμβαση στο Ιράκ το 2003 οι ΗΠΑ χρειάστηκαν περί τα… 757 δισεκατομμύρια δολάρια, σύμφωνα με τα στοιχεία του Πενταγώνου.

Το πολιτικό κόστος μίας νέας σταυροφορίας

Δεν πρέπει επίσης να παραβλέπεται και το πολιτικό κόστος που θα έχει σε βάθος χρόνου μία ενδεχόμενη στρατιωτική επέμβαση για τους ηγέτες των χωρών που θα συμμετάσχουν.  Μπορεί πολλοί εκ των πολιτών στην αρχή να στηρίξουν τις προσπάθειες των στρατευμάτων, ωστόσο όσο ο καιρός περνάει και οι απώλειες εκ των πραγμάτων θα μεγαλώνουν, μαζί τους θα μεγαλώνει και η δυσαρέσκεια. Χαρακτηριστικό παράδειγμα οι δημοσκοπήσεις τόσο στις ΗΠΑ, όσο και στην Τουρκία δείχνουν πως η μεγάλη πλειονότητα των πολιτών τάσσεται κατά της χρήσης χερσαίων δυνάμεων στη χώρα.

Τέλος, δεν πρέπει να ξεχνάμε το πώς θα έβλεπε ο ισλαμικός κόσμος μία τέτοια επέμβαση στα συριακά εδάφη. Πολλοί θα εκλάμβαναν αυτή την κίνηση ως μία νέα «σταυροφορία» κατά των μουσουλμάνων, γεγονός που θα πυροδοτούσε ανεξέλεγκτες αντιδράσεις. Όπως χαρακτηριστικά το έθεσε μιλώντας στο CNN ο καθηγητής του πανεπιστημίου Duke David Schanzer, «μία εισβολή θα έδινε επιχειρήματα στο αφήγημα των τζιχαντιστών περί πολέμου του δυτικού πολιτισμού με τους Μουσουλμάνους και θα καθήλωνε τις στρατιωτικές δυνάμεις έναν βαθύ και άγριο πόλεμο. Και στο τέλος οι νικητές θα ήταν υπεύθυνοι για την ανοικοδόμηση της χώρας και την αποκατάσταση της τάξης σε μία περιοχή γεμάτη θρησκευτικές διαιρέσεις».

Εγγραφείτε στο newsletter μας

Ενημερωθείτε πρώτοι για τα τελευταία νέα, αποκλειστικά ρεπορταζ και ειδήσεις απο όλο τον κόσμο