Το φλερτ της Μόσχας με τους Κούρδους προκαλεί ανατριχίλα στην Άγκυρα

Το φλερτ της Μόσχας με τους Κούρδους προκαλεί ανατριχίλα στην Άγκυρα

Οι σχέσεις Τουρκίας – Ρωσίας περνούν τη χειρότερη φάση τους εδώ και πολλά χρόνια. Απότοκο του ανταγωνισμού τους ως προς τον έλεγχο της κατάστασης στη Συρία, η ένταση ξέσπασε όταν η Μόσχα άρχισε τη στενότερη στήριξη το καθεστώς Άσαντ μέσω εναέριων βομβαρδισμών κατά ανταρτών και μετατράπηκε σε «ψυχρό» πόλεμο από την κατάρριψη του ρωσικού Su-24 και έπειτα. Η νέα φάση της αντιπαράθεσης, η προσέγγιση δηλαδή με τους κούρδους της Συρίας και της Τουρκίας έχει αρχίσει και προκαλεί ήδη τις έξαλλες αντιδράσεις της Άγκυρας.

Εάν φημίζεται για κάτι η ρωσική στρατηγική σκέψη, είναι ο εντοπισμός και εκμετάλλευση των γεωπολιτικών αδυναμιών του αντιπάλου. Και το μαλακό υπογάστριο της Τουρκίας εν προκειμένω δεν είναι άλλο από τους Κούρδους, τόσο εντός της επικράτειάς της, όσο και στις γειτονικές χώρες: Σε αυτό το πλαίσιο, η προσέγγιση των κούρδων με τη Μόσχα όπως παρατήρησε προ λίγων ημερών η γερμανική εφημερίδα Der Tagesspiegel, θα μπορούσε να εξελιχθεί στον «απόλυτο εφιάλτη» για τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ο οποίος κινδυνεύει να βρεθεί σε έναν πόλεμο δύο μετώπων.

Προχτές, ο ηγέτης του φιλοκουρδικού τουρκικού Κόμματος της Δημοκρατίας των Λαών Σαλαχεντίν Ντεμιρτάς είχε μία συνάντηση σημαίνουσας σημασίας στη Μόσχα με τον υπουργό Εξωτερικών της Ρωσίας Σεργκέι Λαβρόφ, παρά τις αντιδράσεις στο εσωτερικό της Τουρκίας. Σε δηλώσεις του μετά τη συνάντηση, ο Ρώσος ΥΠΕΞ διαμήνυσε πως η Μόσχα είναι έτοιμη να παράσχει βοήθεια στους κούρδους αντάρτες της Συρίας οι οποίοι μάχονται το Ισλαμικό Κράτος, είναι όμως θανάσιμος εχθρός της Άγκυρας διότι έχουν στενές σχέσεις με το PKK.

Πέραν της επίδειξης δύναμης και προθέσεων της Ρωσίας, ο Ντεμιρτάς έστειλε ένα πολιτικό μήνυμα στον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και τον Αχμέτ Νταβούτογλου. Έδειξε δηλαδή ότι οι κούρδοι δεν είναι μία πολιτική δύναμη που μπορούν να τσακιστούν στον δρόμο ή με «αλχημείες», ή ακόμα – ακόμα με στρατιωτικές επιχειρήσεις, όπως προσπαθεί να κάνει το τουρκικό κράτος τις τελευταίες δεκαετίες. Ακόμη ένα σημαντικό στοιχείο: Η συνάντηση αυτή, είναι η υψηλότερου επιπέδου επαφή μεταξύ της Τουρκίας και της Ρωσίας μετά την απότομη κλιμάκωση των σχέσεων των δύο χωρών τον περασμένο μήνα.

Το κυριότερο όμως, η στήριξη που έδωσαν οι ρώσοι στους HDP αποτελεί φυσική συνέχεια των ιστορικά καλών σχέσεων της Μόσχας με το PKK. Μόνο που σε αντίθεση με το PKK, το Κόμμα Δημοκρατίας των Λαών δεν χαρακτηρίζεται ως «τρομοκρατική» οργάνωση και είναι νόμιμη κοινοβουλευτική δύναμη.

Σε τελική ανάλυση, σημειώνει η δεξαμενή σκέψης Stratfor, η διαμάχη της Ρωσίας με την Τουρκία πηγαίνει πολύ μακρύτερα από την κατάρριψη του βομβαρδιστικού. Η Μόσχα θέλει ως γνωστόν να αυξήσει την παρουσία της στη Μέση Ανατολή καλύπτοντας το κενό της αποχώρησης των ΗΠΑ από τα τεκταινόμενα στην περιοχή, μία στρατηγική επιλογή που εκ των πραγμάτων προσκρούει στις επιθυμίες και τα σχέδια της Άγκυρας. Αυτό έγινε εμφανές από την πρώτη στιγμή των ρωσικών βομβαρδισμών στη Συρία και τις αντιδράσεις των Τούρκων που κορυφώθηκαν με το «θερμό» επεισόδιο της 24ης Νοεμβρίου. Και οι ρώσοι γνωρίζουν πάρα πολύ καλά πως με τη στήριξη στους Κούρδους αποδυναμώνουν και φέρνουν σε ακόμη δυσκολότερη θέση την Τουρκία…

Ο ρόλος των Κούρδων της Συρίας

Πρόσφατα η Μόσχα προχώρησε σε ένα βήμα που ερέθισε την Άγκυρα. Το ΥΠΕΞ διαμήνυσε πως διαφωνεί με τον αποκλεισμό των Κούρδων ανταρτών της Συρίας, του Κόμματος Δημοκρατικής Ένωσης (PYD) δηλαδή, από τις ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις. Το PYD βεβαίως αρνείται πως υπάρχει στήριξη από τη Μόσχα – για λόγους τακτικής καθώς οι Κούρδοι δέχονται γενναία βοήθεια στον αγώνα τους κατά του Ισλαμικού Κράτους και από τις ΗΠΑ- ωστόσο οι ρώσοι πιλότοι βομβαρδιστικών επιλέγουν επιμελώς να αποφύγουν τα χτυπήματα στις γραμμές ανεφοδιασμού της συγκεκριμένης οργάνωσης, την ώρα που σφυροκοπούν αδιακρίτως τόσο τζιχαντιστές, όσο και άλλες αντάρτικες ομάδες.

Και σε περίπτωση οι κούρδοι της Συρίας καθίσουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων ως ισότιμος εταίρος, στην επόμενη φάση θα μπορούσαν να κερδίσουν ακόμα και την αυτονομία των βορείων περιοχών της χώρας, οι οποίες σημειωτέον συνορεύουν με την Τουρκία. Ένα σενάριο δηλαδή που προκαλεί ανατριχίλα στους τούρκους επιτελείς, καθώς το νέο κράτος θα μπορούσε άνετα να μετατραπεί σε ασφαλές ορμητήριο του PKK οι αντάρτες του οποίου σταθμεύουν σε γειτονικές περιοχές.  

Το ρωσοκουρδικό φλερτ έρχεται τη στιγμή που η Άγκυρα έχει εξαπολύσει μία σειρά από επιθέσεις κατά των ανταρτών τόσο εντός της επικράτειάς της, όσο και στις γειτονικές χώρες οι οποίες βρίσκονται στην πραγματικότητα σε εξέλιξη ήδη από τον περασμένο Ιούλιο. Ενώ προσφάτως κινητοποιήθηκαν περί τους 10.000 στρατιώτες και μέλη της στρατοχωροφυλακής σε αιματηρές επιθέσεις κατά των ανταρτών του PKK, οι οποίες συνοδεύτηκαν από τις ανάλογες αεροπορικές επιδρομές στο Ιρακινό Κουρδιστάν.

Η νέα σχέση που οικοδομεί η Ρωσία με τους Κούρδους σίγουρα θα αλλάξει τους συσχετισμούς καθώς θα φέρει την τουρκική κυβέρνηση ενώπιον σημαντικών διλημμάτων, σύμφωνα με το Stratfor: Από τη μία, ένα ισχυρότερο φιλοκουρδικό κόμμα εντός της Τουρκίας θα έδινε νέα ώθηση στο αυτονομιστικό κίνημα. Από την άλλη, εάν τα εδάφη της βόρειας Συρίας πέσουν στον έλεγχο των εκεί κούρδων, το PKK θα έχει τη δυνατότητα να δρα ανενόχλητο.

Με άλλα λόγια, η Μόσχα «χτυπάει» την Άγκυρα στο αδύνατο σημείο της και περιμένει τα αποτελέσματα, σε συνέχεια των οικονομικών και εμπορικών κυρώσεων που επέβαλε στις διμερείς σχέσεις. Όπως υποδηλώνει και μία ρωσική παροιμία που χρησιμοποίησε πρόσφατα τούρκος δημοσιογράφος της εφημερίδας Radikal:

Εάν προσκαλέσεις μία αρκούδα για να χορέψετε, δεν αποφασίζεις εσύ πότε θα τελειώσει ο χορός, αλλά η αρκούδα…

Εγγραφείτε στο newsletter μας

Ενημερωθείτε πρώτοι για τα τελευταία νέα, αποκλειστικά ρεπορταζ και ειδήσεις απο όλο τον κόσμο