Με τη δυναμική της Τουρκίας να αυξάνεται συνεχώς, μπορεί πολύ σύντομα να βρεθούμε ενώπιον μιας αναγεννημένης Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, με βάση τις κινήσεις του Ταγίπ Ερντογάν, γράφει το περιοδικό Newsweek. O αμερικανός πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα και οι υποψήφιοι για το χρίσμα των Ρεπουμπλικανών συμφωνούν σε ένα πράγμα: Οι ΗΠΑ θα πρέπει να μειώσουν τη στρατιωτική τους παρουσία στην ευρύτερη Μέση Ανατολή. Ισχυρότερο επιχείρημα αποτελεί το ότι οι Αμερικανοί δεν έχουν την πολυτέλεια να συνεχίζουν τις στρατιωτικές επιχειρήσεις σε απομακρυσμένα σημεία, που απ' ότι φαίνεται δεν θα έχουν και ιδιαίτερο αντίκρυσμα.

Τι πρόκειται να συμβεί μετά την αποχώρηση των αμερικανικών δυνάμεων; Ο συντάκτης του άρθρου, Niall Ferguson επισημαίνει ότι υπάρχουν τρεις εκδοχές: Το αισιόδοξο, ότι οι χώρες της περιοχές θα γίνουν δημοκρατίες δυτικού τύπου, το απαισιόδοξο ότι θα υπάρξει πολεμική σύγκρουση ή ισλαμική επανάσταση, αλλά και μία τρίτη πιθανότητα, διαφορετική από τις άλλες. Η αναβίωση μιας Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.

Το δημοσίευμα κάνει μια αναδρομή στην πορεία της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και στον Σουλεϊμάν το Μεγαλοπρεπή. Μετά το τέλος της Οθωμανικής περιόδου και της διαμόρφωσης του τουρκικού κράτους, το πρόσφατο ερώτημα είναι το αν η Τουρκία μπορεί να ενταχθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με το ενδεχόμενο αυτό να αποτελεί στόχο του ιδρυτή της τουρκικής δημοκρατίας, Κεμάλ Ατατούρκ.

Τα δεδομένα αρχίζουν και γίνονται πιο ξεκάθαρα με την ανάληψη της εξουσίας από τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν το 2003. Ο ιδρυτής του ΑΚΡ αποτελεί μία «σαγηνευτική» φιγούρα. Για πολλούς αντιπροσωπεύει έναν μετριοπαθή ισλαμισμό, προεδρεύει κατά τη διάρκεια μια περιόδου πρωτοφανούς οικονομικής ανάπτυξης, ενώ προσπάθησε να μειώσει τη δύναμη και την επιρροή του στρατού στη χώρα.

Δεν είναι τυχαίο, συνεχίζει ο συντάκτης, ότι ένας από τους πρώτους προορισμούς του Μπαράκ Ομπάμα στο εξωτερικό ήταν η Κωνσταντινούπολη.

Τα σχέδια του Ερντογάν για την Τουρκία, πάντως, θα μπορούσαν να προκαλέσουν το θαυμασμό του Σουλεϊμάν του Μεγαλοπρεπούς. Στόχος του είναι να γυρίσει τη χώρα στην προ-Ατατούρκ περίοδο, όταν η Τουρκία δεν ήταν μόνο στρατιωτικά μουσουλμανική αλλά και υπερδύναμη της περιοχής.

Γι' αυτό και επιδιώκει την αλλαγή του συντάγματος, ώστε να αυξήσει την εξουσία του, εις βάρος του δικαστικού σώματος, του στρατού αλλά και του τύπου. Παράλληλα έτσι εξηγείται η δριμεία κριτική του για την «τρομοκρατία» του Ισραήλ στη Γάζα και τους ελιγμούς του στις εξελίξεις της αραβικής επανάστασης ώστε να εμφανιστεί ως πρότυπο της «επόμενης μέρας» για τις χώρες αυτές.

Το αν θα εμφανιστεί μια νέα μουσουλμανική αυτοκρατορία στη Μέση Ανατολή, ο χρόνος και οι εξελίξεις θα το δείξουν...

Βαγγέλης Βιτζηλαίος