ΔΙΕΘΝΗ

Ανάλυση: Γιατί το Ισλαμικό Κράτος επιτίθεται στην Ευρώπη

Δημοσίευση 14 Ιανουαρίου 2017, 10:01 / Ανανεώθηκε 14 Ιανουαρίου 2017, 09:39
Ανάλυση: Γιατί το Ισλαμικό Κράτος επιτίθεται στην Ευρώπη
Facebook Twitter Whatsapp

Η ομάδα των τζιχαντιστών βιάζεται να εξαργυρώσει τους καρπούς της προπαγάνδας και αυτό αποτελεί ένδειξη του πόσο σημαντικό ήταν και παραμένει για το ΙΚ να χτυπήσει στη Γερμανία – ειδικά ύστερα από μια σειρά ακυρωμένων ή αποτραπέντων ενεργειών. Η Γερμανία βρίσκεται στον πυρήνα της στρατηγικής του ΙΚ για την Ευρώπη. Είναι σημαντικό να καταλάβουμε γιατί, ώστε να μπορούμε να σκεφτούμε πιο καθαρά πιθανή θεραπεία.

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

Το αποκαλούμενο Ισλαμικό Κράτος έσπευσε να αναλάβει την επίθεση της 19ης/12/2016 στη χριστουγεννιάτική αγορά του Βερολίνου, ενόσω ο (ακόμα φερόμενος ως) τρομοκράτης Ανίς Αμρί διέφευγε. Λίγες μέρες αργότερα, ο 24χρονος Τυνήσιος σκοτώθηκε σε ανταλλαγή πυρών με την αστυνομία στο Μιλάνο.

Η ομάδα των τζιχαντιστών βιάζεται να εξαργυρώσει τους καρπούς της προπαγάνδας και αυτό αποτελεί ένδειξη του πόσο σημαντικό ήταν και παραμένει για το ΙΚ να χτυπήσει στη Γερμανία – ειδικά ύστερα από μια σειρά ακυρωμένων ή αποτραπέντων ενεργειών. Η Γερμανία βρίσκεται στον πυρήνα της στρατηγικής του ΙΚ για την Ευρώπη. Είναι σημαντικό να καταλάβουμε γιατί, ώστε να μπορούμε να σκεφτούμε πιο καθαρά πιθανή θεραπεία, γράφει στο POLITICO ο καθηγητής μεσανατολικών σπουδών στο PSIA και συγγραφέας πολλών βιβλίων για τον αραβικό κόσμο, Jean-Pierre Filiu.

Διττός στόχος

Η εκστρατεία του τρόμου άρχισε στην Ευρώπη στις 24 Μαΐου 2014, όταν ο Μεχντί Νεμούς επιτέθηκε στο Εβραϊκό Μουσείο στις Βρυξέλλες, σκοτώνοντας 4 ανθρώπους. Η επίθεση έλαβε χώρα πάνω από έναν χρόνο μετά τη διακήρυξη του Ισλαμικού Κράτους στο Ιράκ και το Λεβάντε στη Ράκκα της Συρίας και έναν μήνα αφού ο Αμπού Μπακρ αλ-Μαγκνταντί, αρχηγός του ΙΚ, αυτοανακηρύχθηκε «χαλίφης». Ακόμα πιο σημαντικό, το συμβάν στις Βρυξέλλες έλαβε χώρα πολύ πριν κάποια συμμαχία των ΗΠΑ ξεκινήσει να βομβαρδίζει τις θέσεις του ΙΚ στο Ιράκ, τον Αύγουστο του 2014 και, τον επόμενο μήνα, στη Συρία.

Αξίζει να σταθούμε εδώ για διάφορους λόγους. Γιατί, όσο το ΙΚ διακηρύσσει ότι η τρομοκρατία του είναι «αντίποινα» για τις δυτικές αεροπορικές επιδρομές εναντίον του και όσο οι άνθρωποι το πιστεύουν, τόσο περισσότερο λειτουργεί η τζιχαντιστική προπαγάνδα. Σημειωτέον ότι οι Βρυξέλλες χτυπήθηκαν από τους τρομοκράτες τον περασμένο Μάρτιο – αφήνοντας 32 νεκρούς – σε μια περίοδο που το Βέλγιο δεν ήταν με κανέναν τρόπο εμπλεκόμενο στον συνασπισμό κατά του ΙΚ. Επιπλέον, αυτή η οπτική παραλείπει το κλειδί της δυναμικής της τρομοκρατικής δράσης στην Ευρώπη. Υπάρχουν σημαντικότεροι λόγοι γιατί το ΙΚ εστιάζει στην Ευρώπη που πηγαίνουν πέρα από την ρηχή ερμηνεία των βομβιστικών επιθέσεων και επιθέσεων με φορτηγά (είχε προηγηθεί η Νίκαια τον Ιούλιο του 16) ως απάντηση στις δυτικές επιθέσεις στη Συρία και το Ιράκ.

Για το ΙΚ, η Ευρώπη είναι τόσο μια θελκτική δεξαμενή απ’ όπου μπορεί να στρατολογήσει, όσο και ένα επικίνδυνο μοντέλο ανεκτικής συνύπαρξης. Οι τρομοκρατικές επιθέσεις στην Ευρώπη αποσκοπούν στη δημιουργία εσωτερικής τριβής και κοινωνικής έντασης με την ελπίδα να ενθαρρυνθούν περισσότεροι νεαροί μουσουλμάνοι (και όχι λιγότερες νεαρές μουσουλμάνες) να συνταχθούν με τους τζιχαντιστές στη Συρία και το Ιράκ. Και, εξίσου σημαντικό, να καταδείξουν και να επιταχύνουν την αποτυχία του δημοκρατικής, ευρωπαϊκής εναλλακτικής στο χαλιφάτο των τζιχαντιστών.

Οι δύο κύριοι στόχοι για το ΙΚ είναι η Γαλλία και η Γερμανία. Η Γαλλία γιατί είναι το μέρος όπου βρίσκονται οι μεγαλύτεροι εβραϊκοί και μουσουλμανικοί πληθυσμοί. Παρά τα προβλήματα δείχνει πώς μπορούν οι κοινότητες να συνυπάρχουν. Η Γερμανία, γιατί άνοιξε την πόρτα της στους πρόσφυγες από τη Συρία και το Ιράκ. Η προπαγάνδα του ΙΚ είναι σφόδρα κατά των προσφύγων, κατηγορώντας τους ότι προδίδουν τον «αληθινό μονοπάτι» του χαλιφάτου.

Γερμανοί τζιχαντιστές

Ενώ οι επιθέσεις του προηγούμενο έτους στο Παρίσι έφεραν στην επιφάνεια τις ρίζες που έχει το ΙΚ στη Γαλλία, η τρομοκρατική οργάνωση προσπάθησε επίσης να διεισδύσει και στη Γερμανία. Τουλάχιστον 800 άνθρωποι συντάχθηκαν με το ΙΚ από τη Γερμανία. Μερικοί ανελίχθηκαν σε σημαντικές θέσεις, όπως ο Ρεντά Σεγιάμ, που διορίστηκε «υπουργός εκπαίδευσης» πριν τον θάνατό του στο Ιράκ τον Δεκέμβριο του 2014. Ο ηγέτης των Γερμανών (και γερμανόφωνων) νεοσύλλεκτων πιστεύεται ότι ήταν ο Μοχάμεντ Μαχμούντ, γεννημένος στην Αυστρία, «βετεράνος» της τζιχαντιστικής προπαγάνδας, που είχε στο παρελθόν υπηρετήσει  στις εκστρατείες της Αλ-Κάιντα στα κοινωνικά δίκτυα. Περίπου 140 τζιχαντιστές γερμανικής καταγωγής έχει σημειωθεί ότι σκοτώθηκαν στη Συρία και το Ιράκ, με τουλάχιστον 14 σε επιθέσεις αυτοκτονίας.

Στις 8 Νοεμβρίου, μια μεγάλη αστυνομική επιχείρηση στη γερμανική πόλη Χίλντεσχαϊμ οδήγησε στη σύλληψη του ριζοσπάστη ιεροκήρυκα με το ψευδώνυμο Αμπού Γουαλά. Κατηγορείται για οργάνωση, στρατολόγηση και μεταφορά ακτιβιστών στο ΙΚ. Η γερμανική ασφάλεια δήλωσε αργότερα ότι ήταν σε επαφή με τον Αμρί, τον δράστη της επίθεσης στη χριστουγεννιάτικη αγορά. Άλλη αστυνομική επιχείρηση διεξήχθη μία εβδομάδα μετά την επιχείρηση στο Χίλντεσχαϊμ σε αντίστοιχο δίκτυο στη Γερμανία. «Βετεράνοι» τζιχαντιστές. Πίσω στην πατρίδα πλέον, έχουν αρχίσει να δικάζονται και να καταδικάζονται από τη γερμανική δικαιοσύνη (όπως έγινε στο Ντύσελντορφ τον Οκτώβριο).

Στη Γαλλία και το Βέλγιο το ΙΚ χρησιμοποίησε επαναπατρισμένους τζιχαντιστές από τη Συρία και το Ιράκ σε τρομοκρατικές επιθέσεις. Στη Γερμανία, η οργάνωση επανειλημμένα χρησιμοποίησε μετανάστες έναντι βετεράνων για να διεξάγουν τις επιχειρήσεις – χωρίς μεγάλη επιτυχία. Είχε νόημα να δοκιμάσουν, καθώς η στρατηγική του ΙΚ στη Γερμανία είναι να υπονομεύσουν τη φιλελεύθερη πολιτική της Άνγκελας Μέρκελ στο προσφυγικό μέσω του τρόμου. Πιθανή σοβαρή επίθεση από τρεις ομάδες τζιχαντιστών που προσποιούνταν τους πρόσφυγες στην παλιά πόλη του Ντύσελντορφ απετράπη μετά την παράδοση και ομολογία Σύρου στρατιωτικού στη Γαλλία, τον Φεβρουάριο του 2016. Δύο αιτούντες άσυλο, ένας 17χρονος Αφγανός σε ένα τρένο στο Βίρτσμπουργκ και ένας 27χρονος Σύρος σε μουσικό φεστιβάλ στο Άνμπας σκοτώθηκαν σε επιθέσεις αυτοκτονίας (χωρίς – ευτυχώς – άλλα θύματα) υπό την καθοδήγηση του ΙΚ στη Συρία.

Οι δυτικές υπηρεσίες πληροφοριών έχουν προειδοποιήσει για τη δραστηριότητα της ομάδας «Εμνί», ή αλλιώς του «κλάδου ασφαλείας» του ΙΚ, που είναι τώρα υπεύθυνη για «εξωτερικές επιχειρήσεις» (δηλαδή τρομοκρατικές επιθέσεις στο εξωτερικό). Ο Χάρυ Σάρφο από τη Βρέμη μπήκε στο ΙΚ τον Απρίλιο του 2015 και γρήγορα στρατολογήθηκε από την Εμνί, που τον έστειλε πίσω στο σπίτι μετά μόλις τρεις μήνες στα πεδία των μαχών. Αυτή η απόφαση, όπως και η ομολογία του στο δικαστήριο παρείχαν ζωντανές αποδείξεις της αυξανόμενης έντασης που υπήρχε στις τάξεις του ΙΚ εξαιτίας της αδυναμίας του να χτυπήσει τη Γερμανία. Παρά την επικέντρωσή του στη χώρα, το ΙΚ είχε αποτύχει να οργανώσει μια τόσο πολύνεκρη επίθεση όσο στη Γαλλία.

Η μεγαλύτερη ήττα για το ΙΚ επήλθε τον Οκτώβριο, όταν ο Σύρος τζιχαντιστής Τζαμπέρ αλ-Μπακρ – καταζητούμενος ύστερα από μια σχεδιασμένη επίθεση σε αεροδρόμιο, κατά πάσα πιθανότητα του Βερολίνου – συνελήφθη και  παραδόθηκε στην αστυνομία από τρεις Σύρους πρόσφυγες. Εκθειάζοντας τους τρεις «ανώνυμους ήρωες» οι γερμανικές Αρχές προσπάθησαν να προωθήσουν ένα θετικό αφήγημα για να υποστηρίξουν την πολιτική τους στο άσυλο. Αλλά ο Μπακρ αυτοκτόνησε ενώ κρατείτο στη Λειψία, υπονομεύοντας τη δυνατότητα των γερμανικών Αρχών να παρουσιάσουν τη σύλληψή του ως επιτυχία.

Οι ακροδεξιοί λαϊκιστές επικριτές της πολιτικής της Μέρκελ για το άσυλο δυνάμωσαν τις φωνές τους και την κριτική τους μετά το μακελειό στο Βερολίνο. Επιτέλους, το ΙΚ είχε π[ετύχει τον στόχο του στη Γερμανία, μολονότι είχε χρειαστεί να καταφύγει σε έναν Τυνήσιο με ποινικό μητρώο στην Ευρώπη, του οποίου η αίτηση για άσυλο είχε απορριφθεί (ωστόσο η Γερμανία δεν είχε κατορθώσει να τον απελάσει).

* * *

Στην ευρύτερη εικόνα, η επίθεση του Βερολίνου είναι μέρος ενός νέου κύματος παγκόσμιου τρόμου που πρόκειται να ακολουθήσει την πρόσφατη πτώση του Χαλεπίου που βρισκόταν στα χέρια των ανταρτών.

Το ΙΚ είναι ο μεγάλος νικητής αυτής της κρίσιμης καμπής στον πόλεμο στη Συρία για τουλάχιστον τρεις λόγους: Το καθεστώς Μπασάρ αλ-Άσαντ με την ουσιαστική ανάμειξη της Ρωσίας και του Ιράν, ισοπέδωσε αυτές τις ίδιες δυνάμεις που είχαν απομακρύνει από το Χαλέπι το ΙΚ τον Ιανουάριο του 2014. Ο Άσαντ και οι σύμμαχοί του ήταν τόσο προσηλωμένοι στην κατάκτηση της πόλης που αφήσαν το ΙΚ να επανακαταλάβει την Παλμύρα, η «απελευθέρωση» της οποίας είχε δεόντως πανηγυριστεί στη Δαμασκό και τη Μόσχα τον περασμένο Μάρτιο. Και η διεθνής παθητικότητα κατά την πολιορκία του Χαλεπίου τροφοδότησε την προπαγάνδα των τζιχαντιστών περί διεθνούς «συνομωσίας» εναντίον των μουσουλμάνων και την ανάγκη να συνταχθούν με το ΙΚ για να τους «προστατεύσει».

Την παραμονή της επίθεσης στο Βερολίνο, το ΙΚ κατόρθωσε να επιτεθεί στην πόλη Καράκ της Ιορδανίας, όπου οι συγκρούσεις με τζιχαντιστές κομάντο άφησαν πίσω τους δέκα νεκρούς. Πιο σημαντικό από τον φόρο του αίματος είναι το γεγονός ότι το Καράκ είναι ο τόπος καταγωγής της βασιλικής οικογένειας της Ιορδανίας. Ένας Ιορδανός πιλότος που το ΙΚ βασάνισε μέχρι θανάτου τον Φεβρουάριο του 2015 είχε καταγωγή από το Καράκ. Η κυβέρνηση του Βασιλιά Αμπντουλάχ του 2ου είχε ξεκινήσει τις εθνικής εμβέλειας κινητοποιήσεις κατά του ΙΚ από εκεί. Τα τάγματα θανάτου του Αμπού Μπακρ αλ-Μπαγκνταντί είχαν από καιρό προετοιμάσει ένα σημαντικό χτύπημα κατά της Ιορδανίας, με τον ίδιο τρόπο που είχαν προετοιμάσει την αιματηρή επίθεση στη Γερμανία. Το δυσοίωνο γεγονός είναι ότι μπόρεσαν να επιτεθούν και στις δύο χώρες μέσα λιγότερο από 48 ώρες.

Η τραγωδία στο Βερολίνο εγείρει ερωτήματα σχετικά με το δίκτυο υποστήριξης του Αμρί και την ικανότητά του να μετακινείται στην Ευρώπη για τρεις μέρες μετά την επίθεση. Όλα αυτά τα ερωτήματα είναι σοβαρά και πρέπει να απαντηθούν με συνέπεια. Αλλά, όπως έγραψα μετά τις επιθέσεις στο Παρίσι στις 13 Νοεμβρίου 2015, «οτιδήποτε λιγότερο από την κατάληψη των βασικών προπυργίων των τζιχαντιστών στη Συρία θα αφήσει την πρωτοβουλία στα χέρια του ΙΚ και την Ευρώπη ευάλωτη σε επαναλαμβανόμενες επιθέσεις.» Αυτό ήταν πριν τα λουτρά αίματος που συγκλόνισαν τις Βρυξέλλες, τη Νίκαια και το Βερολίνο.

οτιδήποτε λιγότερο από την κατάληψη των βασικών προπυργίων των τζιχαντιστών στη Συρία θα αφήσει την πρωτοβουλία στα χέρια του ΙΚ και την Ευρώπη ευάλωτη σε επαναλαμβανόμενες επιθέσεις.

Όσο η Ράκκα παραμένει το επιχειρησιακό κέντρο των τρομοκρατικών επιθέσεων του ISIS, η Ευρώπη θα δέχεται χτυπήματα ξανά και ξανά. Και με τις ΗΠΑ κολλημένες στη Μοσούλη και τη Ρωσία «να σκουπίζει» το Χαλέπι, φαίνεται ότι το ΙΚ θα κάθεται για καιρό ανενόχλητο στη Ράκκα. Πολύ κακό για τη Ευρώπη, πολύ θλιβερό για τη Γερμανία.