ΔΙΕΘΝΗ

Τουρκία: Η αντιπολίτευση κατέθεσε το αίτημα ακύρωσης του δημοψηφίσματος

της Φράνσις Γιατζόγλου - Δημοσίευση 18 Απριλίου 2017, 09:13 / Ανανεώθηκε 18 Απριλίου 2017, 15:42
Facebook Twitter Whatsapp

Οι εκλογικές ατασθαλίες που παρατηρήθηκαν στο τουρκικό δημοψήφισμα θα μπορούσαν να έχουν μεταβάλει το αποτέλεσμα της ψηφοφορίας.

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

Ο Τούρκος πρωθυπουργός Μπιναλί Γιλντιρίμ δήλωσε την Τρίτη ότι οι φήμες για παρατυπίες στο δημοψήφισμα δεν είναι παρά μια μάταιη προσπάθεια αμφισβήτησης του αποτελέσματος.

«Η βούληση του λαού αποτυπώθηκε στην κάλπη και η συζήτηση έχει τελειώσει», ανέφερε ο Τούρκος πρωθυπουργός απευθυνόμενος στο κύριο κόμμα της αντιπολίτευσης το οποίο κατέθεσε επίσημο αίτημα ακύρωσης του δημοψηφίσματος στο Ανώτατο Εκλογικό Συμβούλιο.

«Όλοι θα πρέπει να σεβαστούν το αποτέλεσμα, ειδικά η αντιπολίτευση», πρόσθεσε.

Είχε προηγηθεί η ανακοίνωση της Ενωσης Δικηγορικών Συλλόγων, η οποία έκανε λόγο για παραβίαση του νόμου, με αφορμή την καταμέτρηση ψηφοδελτίων χωρίς σφραγίδα.

Πρόσθεσε μάλιστα ότι αναμένει από το Ανώτατο Εκλογικό Συμβούλιο να αναλάβει τις θεσμικές του ευθύνες λαμβάνοντας υπόψη τις σχετικές προσφυγές. Κατηγορεί παράλληλα το Συμβούλιο ότι με την απόφασή αυτή να θεωρήσει ως έγκυρα ψηφοδέλτια χωρίς σφραγίδα, οδήγησε σε παρατυπίες παρεμποδίζοντας την ορθή καταγραφή των αρχείων.

Σημείωσε δε ότι η παραβίαση αυτή του νόμου ενδεχομένως να επηρέασε το αποτέλεσμα.

Νωρίτερα, ο Αυστριακός βουλευτής και μέλος της αποστολής Ευρωπαίων παρατηρητών, Αλέβ Κορούν, δήλωσε και εκείνος πως οι παρατυπίες στο τουρκικό δημοψήφισμα ενδεχομένως να επηρέασαν το αποτέλεσμα της ψήφου.

«Υπάρχει η υποψία πως σχεδόν 2,5 εκατ. ψήφοι μπορεί να παραποιήθηκαν», ανέφερε ο κ. Κορούν  στο ραδιοφωνικό δίκτυο ORF.

«Το συμπέρασμα αυτό εξάγεται από το γεγονός πως ο νόμος επιτρέπει την καταμέτρηση μόνο των επισήμων φακέλων ψηφοφορίας. Όμως το Ανώτατο Εκλογικό Συμβούλιο απεφάνθη πως παρότι οι φάκελοι χωρίς επίσημη σφραγίδα είναι παράνομοι, πρέπει να καταμετρηθούν κανονικά και να προσμετρηθούν στο αποτέλεσμα», προσέθεσε ο Αυσρτιακός βουλευτής.

Οι Τούρκοι ενέκριναν χθες με ποσοστό μόλις 51,4% την αναθεώρηση του Συντάγματος που αποδίδει στον πρόεδρο Ταγίπ Ερντογάν σαρωτικές νέες εξουσίες.

Η αντιπολίτευση κατέθεσε την προσφυγή για ακύρωση του δημοψηφίσματος 

Το μεγαλύτερο κόμμα της αντιπολίτευσης έχει ζητήσει την ακύρωση του δημοψηφίσματος, υποστηρίζοντας πως η ψηφοφορία σημαδεύτηκε από παρατυπίες, όμως ο Τούρκος πρόεδρος αρνείται κατηγορηματικά τις κατηγορίες.

Το Λαϊκό Ρεπουμπλικανικό Κόμμα (CHP), το μεγαλύτερο αντιπολιτευτικό κόμμα της Τουρκίας, ανακοίνωσε ότι κατέθεσε την προσφυγή για ακύρωση του αποτελέσματος του δημοψηφίσματος στο Ανώτατο Εκλογικό Συμβούλιο.

Το CHP ζήτησε χθες την ακύρωση του δημοψηφίσματος, ανακοινώνοντας ότι θα προσφύγει στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων εάν κριθεί αναγκαίο, μετά την απόφαση που έλαβε την τελευταία στιγμή το Ανώτατο Εκλογικό Συμβούλιο να επιτρέψει την αποδοχή ασφράγιστων ψηφοδελτίων.

Ευρωπαϊκή έκθεση - κόλαφος για το τουρκικό δημοψήφισμα

Την ίδια ώρα καταπέλτης για το τουρκικό δημοψήφισμα, λίγες ώρες μετά τα πρώτα αποτελέσματα είναι μια έκθεση των παρατηρητών του ευρωπαϊκού οργανισμού ανθρωπίνων δικαιωμάτων, καθώς, σύμφωνα με αυτήν ''το δημοψήφισμα στην Τουρκία δεν ανταποκρίθηκε στα κριτήρια που έχει ορίσει το Συμβούλιο της Ευρώπης, καθώς έγινε σε ανεπαρκές νομικό πλαίσιο και αλλαγές της τελευταίας στιγμής στην καταμέτρηση των ψηφοδελτίων''.

Μεταξύ άλλων, η έκθεση σημειώνει πως η ψηφοφορία έλαβε χώρα σε ένα «άνισο» περιβάλλον, καθώς τα δύο στρατόπεδα δεν είχαν «ίσες ευκαιρίες». Κατά την προεκλογική περίοδο, αναφέρουν οι παρατηρητές, οι πολίτες δεν ενημερώθηκαν αμερόληπτα για ζητήματα-κλειδιά. Παράλληλα, οι περιορισμοί που επιβλήθηκαν σε θεμελιώδεις ελευθερίες, οι συλλήψεις δημοσιογράφων και το κλείσιμο μέσων ενημέρωσης είχαν αρνητικές επιπτώσεις στην πλουραλιστική ενημέρωση των πολιτών.

«Σε γενικές γραμμές, το δημοψήφισμα δεν στάθηκε επάξια στα στάνταρ του Συμβουλίου της Ευρώπης. Το νομικό πλαίσιο ήταν ανεπαρκές για μία αυθεντικά δημοκρατική διαδικασία», είπε ο επικεφαλής της αποστολής, Σέζαρ Φλορίν Πρέδα.

Αρνείται τη νοθεία ο Ερντογάν και κατηγορεί την Ευρώπη για προκατάληψη

Στη ρητορική της ξενοφοβίας και της οπισθοδρομικής εσωστρέφειας κατέφυγε ο πρόεδρος της Τουρκίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν προκειμένου να αποκρούσει τις διεθνείς επικρίσεις που αμφισβητούν ως αναξιόπιστο το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος της Κυριακής.

«Να μιλήσετε στο χέρι που ψήφισε και να μάθετε τα όριά σας» ήταν η πιο χαρακτηριστική αποστροφή του Ερντογάν καθώς σχολίαζε τις αναφορές ξένων παρατηρητών. «Σε αυτή τη χώρα έγιναν οι πλέον δημοκρατικές εκλογές, τέτοιες που κανείς δεν θα πουθενά στη Δύση» συνέχισε ο Τούρκος πρόεδρος. Και κατέληξε λέγοντας ότι «η νοοτροπία του σταυροφόρου της Δύσης και των εδώ υπηρετών της μάς έχουν επιτεθεί. Αλλά εμείς ούτε βλέπουμε, ούτε ακούμε, ούτε αναγνωρίζουμε τις πολιτικές αναφορές που ετοιμάζετε. Εμείς θα συνεχίσουμε το δρόμο μας».

Για «εκλογικές ατασθαλίες» που θα μπορούσαν να έχουν μεταβάλει το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος στην Τουρκία, έκανε λόγο ο Άλεφ Κόρουν, Αυστριακός βουλευτής και μέλος της αποστολής παρατηρητών του Συμβουλίου της Ευρώπης, μιλώντας στο ραδιοφωνικό δίκτυο ORF.

«Υπάρχουν υποψίες ότι περισσότερες από 2,5 εκατομμύρια ψήφοι χειραγωγήθηκαν. Πρόκειται για το γεγονός ότι ο (εκλογικός) νόμος επιτρέπει μόνο επίσημους φακέλους. Ωστόσο, το Ανώτατο Εκλογικό Συμβούλιο αποφάσισε, αντίθετα από τον νόμο, ότι φάκελοι χωρίς επίσημη σφαγίδα θα γίνουν δεκτοί», εξήγησε ο Κόρουν.

Τουρκικό ΥΠΕΞ: Οι εκτιμήσεις στερούνται αμεροληψίας 

Το υπουργείο Εξωτερικών της Τουρκίας απέρριψε τις επικρίσεις των παρατηρητών του δημοψηφίσματος ότι η όλη διαδικασία δεν ανταποκρίθηκε στις διεθνείς προδιαγραφές κι απάντησε ότι οι εκτιμήσεις τους στερούνται αντικειμενικότητας και αμεροληψίας.

Η αποστολή των παρατηρητών από το 47μελές Συμβούλιο της Ευρώπης επισήμανε ότι το δημοψήφισμα ήταν μια άνιση εκλογική αναμέτρηση.

«Το να λένε ότι το δημοψήφισμα υπολείπεται των διεθνών προδιαγραφών είναι απαράδεκτο» επισήμανε το υπουργείο σε μια ανακοίνωση, συμπληρώνοντας ότι τα «πολιτικά φορτισμένα» σχόλια των παρατηρητών του Οργανισμού για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη (ΟΑΣΕ) καταδεικνύουν ότι η αποστολή που εστάλη στην Τουρκία ήταν προκατειλημμένη και δεν έλαβε υπόψη της τις αρχές της αντικειμενικότητας και της αμεροληψίας.

Αμερικανικό ΥΠΕΞ: Κανένο σχόλιο μέχρι την ολοκλήρωση της πλήρους αξιολόγησης 

Το υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ επισήμανε ότι δίνει προσοχή στις ανησυχίες που διατύπωσαν Ευρωπαίοι παρατηρητές για το δημοψήφισμα στην Τουρκία και ανυπομονεί για την τελική έκθεσή τους, υπονοώντας ότι δεν θα προβεί σε κανένα σχόλιο μέχρι την ολοκλήρωση της πλήρους αξιολόγησης.

Σε μια πρώτη εκτίμηση, ο Οργανισμός για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη (OSCE ) αναφέρει ότι το δημοψήφισμα της 16ης Απριλίου δεν ανταποκρίθηκε στις δημοκρατικές νόρμες.

«Ανυπομονούμε για την τελική έκθεση του OSCE, η οποία, όπως καταλαβαίνουμε, θα χρειαστεί αρκετές εβδομάδες» να ολοκληρωθεί, δήλωσε ο εκπρόσωπος τύπου Μαρκ Τόνερ σε μια ανακοίνωση που εκδόθηκε.

Φερχόφστατ: Οι κατηγορίες «είναι πολύ σοβαρές» και αιτία για να διακοπούν οι ενταξιακές συνομιλίες

Οι κατηγορίες που διατύπωσε το Συμβούλιο της Ευρώπης για το (μη) αδιάβλητο του δημοψηφίσματος στην Τουρκία είναι «πολύ σοβαρές» και αποτελούν αιτία να διακοπούν οι ενταξιακές συνομιλίες της χώρας με την Ευρωπαϊκή Ενωση, δήλωσε ο επικεφαλής της ευρωομάδας των Φιλελευθέρων Γκι Φερχόφστατ στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

«Οι προταθείσες συνταγματικές αλλαγές δεν παρέχουν μόνον απολυταρχικές εξουσίες στον Ερντογάν, αλλά έχουν διαταράξει και τους δημοκρατικούς θεσμούς στην Τουρκία και το δημοψήφισμα στο οποίο στηρίχθηκαν δεν ανταποκρίνεται στα στάνταρ του Συμβουλίου της Ευρώπης», ανακοίνωσε ο κ. Φερχόφστατ.

«Η τουρκική κυβέρνηση εμπόδισε μια έντιμη εκστρατεία, καθώς εκφόβισε την πλευρά του "όχι" και φυλάκισε δεκάδες δημοσιογράφους. Ο Οργανισμός για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη (ΟΑΣΕ) επιβεβαιώνει ότι η τουρκική κυβέρνηση μποϊκοτάρησε τόσο τα ΜΜΕ όσο και τα κόμματα της αντιπολίτευσης, προκαταλαμβάνοντας το επίπεδο του παιγνιδιού μεταξύ του "ναι" και του "όχι"».

«Επιπλέον», λέει καταλήγοντας, «το αποτέλεσμα ήταν πολύ οριακό. Οι μεγάλες τουρκικές πόλεις, για παράδειγμα, ψήφισαν καθαρά εναντίον της αλλαγής του Συντάγματος. Το μόνο λογικό συμπέρασμα όλων αυτών είναι να σταματήσει η Ευρωπαϊκή Ένωση αμέσως τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις και να ξανασκεφτεί τις σχέσεις της με την Τουρκία».

Τι προβλέπει η συνταγματική μεταρρύθμιση

Διευρυμένες εξουσίες του προέδρου, κατάργηση του θώκου του πρωθυπουργού, περισσότεροι βουλευτές: Αυτά προβλέπει η συνταγματική μεταρρύθμιση που επιθυμεί να περάσει ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν με το δημοψήφισμα της 16ης Απριλίου.

Διευρυμένες εξουσίες προέδρου

Βάσει τις συνταγματικής μεταρρύθμισης, ο πρόεδρος Ερντογάν θα συγκεντρώνει τις περισσότερες εκτελεστικές εξουσίες, ορίζοντας ο ίδιος τους υπουργούς της κυβέρνησης, καθώς και έναν ή δύο αντιπροέδρους.

Ο θώκος του πρωθυπουργού καταργείται, ενώ βάσει των προβλέψεων του νομοσχεδίου, ο πρόεδρος θα μπορεί να επεμβαίνει άμεσα στον δικαστικό τομέα.

Ο πρόεδρος της Τουρκίας θα μπορεί να επιλέγει άμεσα ή έμμεσα έξι μέλη του Ανώτατου Συμβουλίου Δικαστών και Εισαγγελέων (HSYK), το οποίο είναι αρμόδιο για να διορίζει και να αποπέμπει τους δικαστικούς λειτουργούς. Το κοινοβούλιο θα επιλέγει τα υπόλοιπα επτά μέλη.

Τα στρατοδικεία, που έχουν στο παρελθόν καταδικάσει σε θάνατο πολλούς αξιωματούχους μεταξύ αυτών και ο πρώην πρωθυπουργός Αντνάν Μεντερές μετά το πραξικόπημα του 1960, θα απαγορευθούν πλην εξαιρέσεων.

Κατάσταση έκτακτης ανάγκης

Σύμφωνα με τη συνταγματική μεταρρύθμιση, η χώρα θα κηρύσσεται σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης μόνο σε περίπτωση «εξέγερσης ενάντια στην πατρίδα» ή όταν σημειώνονται «βίαιες ενέργειες που απειλούν το έθνος με διχασμό».

Ο πρόεδρος θα αποφασίζει αν θα κηρύξει ή όχι κατάσταση έκτακτης ανάγκης προτού θέσει σχετικό ερώτημα στο κοινοβούλιο. Στη συνέχεια το κοινοβούλιο θα μπορεί να την παρατείνει, να την αναστέλλει ή να περιορίζει τη διάρκειά της.

Η κατάσταση έκτακτης ανάγκης αρχικά θα μπορεί να τίθεται σε ισχύ για έξι μήνες, και στη συνέχεια θα μπορεί να παρατείνεται για ανώτατη περίοδο 4 μηνών κάθε φορά.

Κοινοβούλιο

Ο αριθμός των βουλευτών θα αυξηθεί από 550 σε 600, ενώ το όριο ηλικίας του εκλέγεσθαι θα μειωθεί από τα 25 έτη που είναι τώρα στα 18. Οι προεδρικές και οι βουλευτικές εκλογές θα διεξάγονται ταυτόχρονα κάθε πέντε χρόνια, έναντι τεσσάρων που ισχύει τώρα.

Το κοινοβούλιο θα εξακολουθήσει να μπορεί να καταρτίζει, να τροποποιεί και να καταργεί νόμους. Επίσης θα ελέγχει τις ενέργειες του προέδρου, όμως αυτός θα μπορεί να εκδίδει προεδρικά διατάγματα για τους τομείς που αφορούν τις διευρυμένες εκτελεστικές του εξουσίες. Αντίθετα, το νομοσχέδιο προβλέπει ότι ο πρόεδρος δεν θα μπορεί να εκδίδει διατάγματα για θέματα τα οποία ρυθμίζονται ξεκάθαρα από τους νόμους.

Αν ο πρόεδρος κατηγορηθεί ή θεωρηθεί ύποπτος ότι διέπραξε κάποιο αδίκημα, το κοινοβούλιο θα μπορεί να ζητεί να διενεργηθεί έρευνα, όμως η απόφαση θα πρέπει να ληφθεί με διευρυμένη πλειοψηφία τριών πέμπτων.

Πρόεδρος ως το 2029;

Το προσχέδιο της συνταγματικής μεταρρύθμισης ορίζει την 3η Νοεμβρίου 2019 ως ημερομηνία των επόμενων προεδρικών και βουλευτικών εκλογών.

Ο πρόεδρος εκλέγεται για μια πενταετή θητεία και για δύο φορές το ανώτατο. Πλέον δεν θα είναι υποχρεωμένος να παύει τις σχέσεις του με το κόμμα του.

Ο Ερντογάν, 63 ετών, εκλέχθηκε πρόεδρος τον Αύγουστο του 2014 αφού διετέλεσε πρωθυπουργός της Τουρκίας επί 12 χρόνια. Η τρέχουσα θητεία του ως πρόεδρος δεν θα προσμετράται όταν αλλάξει το σύστημα. Οπότε, ο Ερντογάν, που βρίσκεται στην εξουσία από το 2003, μπορεί θεωρητικά να παραμείνει στην προεδρία ως το 2029.

Πηγές: ΑΠΕ-ΜΠΕ, Reuters, AFP