ΔΙΕΘΝΗ

Πώς μπορεί να αποπεμφθεί ο Τραμπ – Τα σενάρια και το ιστορικό προηγούμενο

από Παναγιώτη Βελισσάρη - Δημοσίευση 17 Μαΐου 2017, 22:01 / Ανανεώθηκε 17 Μαΐου 2017, 22:01
Πώς μπορεί να αποπεμφθεί ο Τραμπ – Τα σενάρια και το ιστορικό προηγούμενο
Facebook Twitter Whatsapp

Καθώς αυξάνεται η κριτική που ασκείται στον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ από αρκετούς γερυσιαστές και ΜΜΕ τόσο για την απόλυση του διευθυντή του FBI, όσο και για τις αποκαλύψεις ότι μοιράστηκε απόρρητα μυστικά με τη Ρωσία κατά τη διάρκεια της συνάντησης με τον υπουργό Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ, πληθαίνουν και οι φωνές που ζητούν την αποπομπή του από το ανώτατο πολιτικό αξίωμα της χώρας.

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

Καθώς αυξάνεται η κριτική που ασκείται στον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ από αρκετούς γερυσιαστές και ΜΜΕ τόσο για την απόλυση του διευθυντή του FBI, όσο και για τις αποκαλύψεις ότι μοιράστηκε απόρρητα μυστικά με τη Ρωσία κατά τη διάρκεια της συνάντησης με τον υπουργό Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ, πληθαίνουν και οι φωνές που ζητούν την αποπομπή του από το ανώτατο πολιτικό αξίωμα της χώρας.

Ήδη, πριν κάνουν το γύρο του πλανήτη οι νέες αποκαλύψεις για τη Ρωσία [σ.σ. ο ίδιος ο Τραμπ παραδέχτηκε πως μοιράστηκε τις πληροφορίες με τον ρώσο ΥΠΕΞ], πολλά γραφεία στοιχημάτων άνοιξαν μια κατηγορία για την αποπομπή του Τραμπ. Και τώρα, αυτό που σιγοψιθυριζόταν στους διαδρόμους του κογκρέσου και των γραφείων των εφημερίδων στην αμερικανική πρωτεύουσα πλέον μετατρέπεται σε κραυγή: Ήδη η ιστορική εφημερίδα Washington Post με παρέμβασή της ζήτησε ευθύτατα την απομάκρυνση του Τραμπ από τον προεδρικό θώκο.

Πόσο εύκολο όμως είναι να φύγει ο Τραμπ; Σύμφωνα με τον Guardian, σχετικά με την αποκάλυψη των πληροφοριών, ορισμένοι νομικοί αναλυτές εκτιμούν πως ο Τραμπ έχει το δικαίωμα ως πρόεδρος να μοιράζεται πληροφορίες κατά το δοκούν και ότι δεν υπάρχει καμία ένδειξη πως παραβίασε το νόμο κατά τη διάρκεια της συνάντησης με τον Λαβρόφ.

Ο πρόεδρος ωστόσο, ενδεχομένως να παραβίασε τον όρκο του, σύμφωνα με την εξειδικευμένη ιστοσελίδα Lawfareblog. «Είναι πολύ δύσκολο να επιχειρηματολογήσει κάποιος ότι η απρόσεκτη αποκάλυψη ευαίσθητου υλικού σε εκπρόσωπο ξένης δύναμης συνιστά τήρηση των εξουσιών ως πρόεδρος», ανέφερε ένας αναλυτής.

Όπως παρατηρεί η ιστοσελίδα, οι ισχυρισμοί για παραβιάσεις του όρκου, έπαιξαν κεντρικό ρόλο σε κάθε περίπτωση αποπομπής στο παρελθόν. «Ας μην το υποτιμούμε, ο Κόμεϊ είναι μόνο η κορυφή του παγόβουνου. Όλα τα υπόλοιπα είναι στο τραπέζι. Είναι η πιο σοβαρή κατηγορία που απευθύνθηκε ποτέ σε πρόεδρο των ΗΠΑ», ανέφερε ο ερευνητής Άλαν Ντέρσοβιτς μιλώντας τη Δευτέρα στο CNN.

Οι κατηγορίες κατά του Τραμπ, για ορισμένους, ήδη είναι αρκετά ισχυρές. Μια εκστρατεία για την αποπομπή του λόγω φερόμενων παραβιάσεων του συντάγματος βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη. Αλλά και εάν αποδειχθεί πως η απόλυση του διευθυντή του FBI είχε σχέση με τις έρευνες της υπηρεσίας για τις επαφές στελεχών της καμπάνιας του Τραμπ με τους Ρώσους και ότι εμπλέκεται και ο ίδιος ο πρόεδρος, τότε θα υπάρχει σαφής λόγος για να κατατεθεί πρόταση μομφής. Ο Τραμπ την περασμένη εβδομάδα σε συνέντευξή του παραδέχτηκε πως όταν απέλυε τον διευθυντή του FBI είχε κατά νου την έρευνα που διεξήγαγε για τη Ρωσία.

Ιστορικό προηγούμενο

Παρότι κανένας πρόεδρος δεν έχει καθαιρεθεί στο παρελθόν, σε δύο περιπτώσεις η διαδικασία πρότασης μομφής είχε προχωρήσει, ενώ ακόμη μια φορά, δεν χρειάστηκε γιατί υπήρξε παραίτηση. Δύο πρόεδροι, ο Μπιλ Κλίντον το 1998 και ο Άντριου Τζόνσον το 1868 έφτασαν κοντά στην αποπομπή τους, αλλά τελικά κάτι τέτοιο δεν έγινε. Ορισμένα άρθρα συνταγματικά άρθρα για ενδεχόμενη καθαίρεση χρησιμοποιήθηκαν για τον πρόεδρο Ρίτσαρντ Νίξον ο οποίος είχε βρεθεί στη δίνη του σκανδάλου Watergate, ωστόσο τελικά παραιτήθηκε υπό το βάρος των σαρωτικών αποκαλύψεων και τελικά του απονεμήθηκε χάρη.

Η αποπομπή δεν σημαίνει κατ ανάγκη και απομάκρυνση από την άσκηση εξουσίας, αναφέρει η βρετανική εφημερίδα. Σύμφωνα με το αμερικανικό σύνταγμα, η αποπομπή λαμβάνει χώρα στη Βουλή των Αντιπροσώπων εάν η πλειοψηφία εγκρίνει τα σχετικά άρθρα. Τότε διεξάγεται ψηφοφορία στο Κογκρέσο και ο πρόεδρος καθαιρείται σε περίπτωση που η πρόταση συγκεντρώσει τα δύο τρίτα των ψήφων.

Οι κατηγορίες

Ένας πρόεδρος, σύμφωνα με το αμερικανικό σύνταγμα μπορεί να καθαιρεθεί, για «προδοσία, δωροδοκία ή άλλα σοβαρά εγκλήματα», ωστόσο η ερμηνεία αυτών των όρων είναι συζητήσιμη.

Ο πρόεδρος Τζονσον κατηγορήθηκε για την παράβαση του νόμου όταν απέλυσε τον υπουργό Πολεμικών Υποθέσεων στην επαύριο του εμφυλίου. Ο Κλίντον κατηγορήθηκε για παρεμπόδιση της απονομής δικαιοσύνης, για το γεγονός ότι είπε ψέματα στο δικαστήριο ενώ είχε ορκιστεί, σχετικά τη σχέση που διατηρούσε με τη Μόνικα Λεβίνσκι.

Εάν ο Νίξον δεν είχε παραιτηθεί ενδεχομένως να είχε καταδικαστεί για ένα από τα τρία αδικήματα: Παρεμπόδιση δικαιοσύνης, κατάχρηση εξουσίας, περιφρόνηση ενταλμάτων.

Πώς μπορεί να απομακρυνθεί ένας πρόεδρος

Θεωρητικά μπορεί να υπάρξει απομάκρυνση ενός προέδρου και χωρίς τη διαδικασία αποπομπής. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί με την 25η τροπολογία που ρύθμισε τη διαδικασία διαδοχής μετά τη δολοφονία του Τζον Κένεντι.

Η τροπολογία περιγράφει τη διαδικασία δια μέσω της οποίας ένας πρόεδρος μπορεί να παραχωρήσει τις εξουσίες του λόγω ανικανότητας να τις ασκήσει ή ακόμα και το πώς μπορεί να στερηθεί των εξουσιών του χωρίς τη θέλησή του.

Σε αυτό το ενδεχόμενο, ρόλους κλειδιά κατέχουν ο αντιπρόεδρος και τα 15 μέλη του υπουργικού συμβουλίου. Εάν αποφασίσουν ότι ο πρόεδρος «είναι ανίκανος να ασκήσει τις εξουσίες και τα καθήκοντά του», τότε παραδίδουν αυτή την απόφαση στον πρόεδρο της Βουλής και του Κογκρέσου και κάπως έτσι αναλαμβάνει τη θέση του προέδρου ο αντιπρόεδρος.

Ο πρόεδρος μπορεί να αμφισβητήσει τη διαδικασία. Εύλογα μπορεί να υποθέσει κανείς ότι σε ένα τέτοιο σενάριο ότι ο Τραμπ δεν θα δεχθεί ήρεμα ενδεχόμενη απόφαση.

Σε κάθε περίπτωση, για την όποια απόφαση, θα χρειαστούν και οι ψήφοι των Ρεπουμπλικάνων βουλευτών. Εάν πεισθούν ότι οι ψηφοφόροι έχουν στραφεί ενάντια στον πρόεδρο, ενδεχομένως να αποφασίσουν να συνταχθούν με το εκλογικό σώμα.

Και πάλι όμως, ο Μάικλ Πενς θα ήθελε να εμπλακεί σε αυτή τη διαδικασία. Σε αυτό το σενάριο, θα εξαπτόταν από τον αντιπρόεδρο η απονομή χάρης στον πρόεδρο. Ίσως ο Τραμπ, παρατηρεί ο Guardian, να δήλωνε την παραίτησή του [σαν τον Νίξον] για να αποφύγει τις διαδικασίες αποπομπής, εάν λάμβανε την διαβεβαίωση για την απονομή χάρης...