Σάλο και παγκόσμιες αντιδράσεις προκάλεσε η απόφαση του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ να αποσύρει τις Ηνωμένες Πολιτείες από τη συμφωνία του Παρισιού για το κλίμα. Πρόκειται για μια ιστορική συμφωνία η οποία είχε υπογραφεί έπειτα από πολύμηνες διαπραγματεύσεις, αλλά και υποχωρήσεις στα υψηλά στάνταρ που είχαν τεθεί η οποία τον Δεκέμβριο του 2015 είχε επικριθεί από το οικολογικό κίνημα παγκοσμίως. Η τραγική ειρωνεία; Τις μεγαλύτερες ενστάσεις στις διαπραγματεύσεις τότε είχε προβάλει η… Κίνα, η οποία τώρα πρωτοστατεί στην υπεράσπιση της συμφωνίας μαζί με την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Τι προβλέπει όμως η εν λόγω συμφωνία;

Ο μακροπρόθεσμος στόχος της είναι η συγκράτηση της αύξησης της μέσης θερμοκρασίας του πλανήτη αρκετά κάτω από τους 2 βαθμούς κελσίου, και η συνέχιση των προσπαθειών να περιοριστεί η εν λόγω αύξηση στον 1,5 βαθμό.

Παράλληλα ανά πέντε έτη οι κυβερνήσεις των χωρών που την υπέγραψαν θα γνωστοποιούν τη συνεισφορά τους ώστε να καθοριστούν πιο φιλόδοξοι στόχοι. Επίσης υπήρξε η συμφωνία στη γνωστοποίηση στους πολίτες των προόδων αναφορικά με την επίτευξη των στόχων που τίθενται.

Βασικό κομμάτι της συμφωνίας όμως ήταν και η συνέχιση της χρηματοδότησης από την Ευρωπαϊκή Ένωση και τις υπόλοιπες ανεπτυγμένες χώρες του πλανήτη ώστε να βοηθηθούν οι αναπτυσσόμενες χώρες στη μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα όσο και της θωράκισής τους απέναντι στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής. Χαρακτηριστικές είναι οι τεράστιες πλημμύρες που έχουν πλήξει κατά καιρούς το Μπαγκλαντές, οι οποίες έχουν οδηγήσει σε μαζικά κύματα μεταναστών προς την Ευρώπη.

Από την πλευρά του, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο έχει θέσει τέσσερις στόχους με ορίζοντα το 2030:

  • Να μειωθούν οι εκπομπές των αερίων του θερμοκηπίου κατά 40% έως το 2030 σε σύγκριση με το 1990 - στόχος δεσμευτικός σε επίπεδο Ένωσης.
  • Να προέρχεται από ανανεώσιμες πηγές τουλάχιστον το 27% της ενέργειας που θα καταναλώνεται το 2030.
  • Να βελτιωθεί η ενεργειακή απόδοση κατά 27 % σε σύγκριση με τις προβολές.
  • Να ολοκληρωθεί η εσωτερική αγορά ενέργειας με την επίτευξη ενός ελάχιστου στόχου 10% έως το 2020 όσον αφορά τις υφιστάμενες διασυνδέσεις ηλεκτρικής ενέργειας, τουλάχιστον για τις ενεργειακές νησίδες - ιδίως τα κράτη της Βαλτικής και την Ιβηρική Χερσόνησο.

Τι σημαίνει η αποχώρηση των ΗΠΑ από τη συμφωνία

Σε κάθε περίπτωση, η εν λόγω απόφαση δεν είναι τόσο εύκολο να υλοποιηθεί. Και αυτό γιατί θα χρειαστούν –σύμφωνα με τις εκτιμήσεις – τουλάχιστον τέσσερα χρόνια για την αποχώρηση των ΗΠΑ. Πάντως, όταν ολοκληρωθεί η διαδικασία, οι ΗΠΑ θα είναι ένα από τα τρία κράτη της Γης που δεν θα συμμετέχουν στη Συνθήκη του Παρισιού για το κλίμα. Τα άλλα δύο κράτη είναι η Συρία που βρίσκεται σε εμπόλεμη κατάσταση και η Νικαράγουα που θεωρεί πως η Συνθήκη δεν κάνει αρκετά για να αντιμετωπίσει τις κλιματικές αλλαγές.

Ο Τραμπ έχει επανειλημμένως απορρίψει τη θεωρία ότι η κλιματική αλλαγή προκαλείται από τον άνθρωπο και την έχει χαρακτηρίσει ανοησία. Επίσης, έχει υποστηρίξει ότι οι Κινέζοι έχουν εφεύρει αυτή τη θεωρία προκειμένου να δημιουργήσουν προβλήματα στην αμερικανική βιομηχανία. 

Πάντως η απόφαση του Αμερικανού προέδρου δεν είναι καλή για τον πλανήτη. Οι προοπτικές δεν ήταν ούτως ή άλλως ρόδινες και πριν την απόφαση Τραμπ. Οι πολιτικές μείωσης των ρύπων επί Ομπάμα ήταν ανεπαρκείς και δεν μπορούσαν να υλοποιήσουν τη Συνθήκη, όπως αναφέρει η ιστοσελίδα Politico. Ήδη, η κυβέρνηση Τραμπ έχει αρχίσει και περικόπτει αυτές τις πολιτικές. Ούτως ή άλλως, πολλοί επιστήμονες θεωρούσαν ότι η Συνθήκη του Παρισιού δεν μπορούσε να μειώσει αποτελεσματικά την υψηλή θερμοκρασία του πλανήτη μας, καθώς έπρεπε να προέβλεπε περισσότερες πολιτικές για τη μείωση των ρύπων.

Σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις του Παγκόσμιου Μετεωρολογικού Οργανισμού του ΟΗΕ, η αποχώρηση αυτή θα μπορούσε να έχει ως αποτέλεσμα την αύξηση κατά 0,3 βαθμούς Κελσίου της θερμοκρασίας της γης έως το τέλος του αιώνα με το χειρότερο σενάριο.

Πάντως, όσο κι αν έχει βαλθεί ο Τραμπ να επαναφέρει δυναμικά στο παιχνίδι της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας τον άνθρακα, δεν μπορεί να εμποδίσει τις εταιρείες να στραφούν σε καινοτόμους και λιγότερο ρυπογόνους τρόπους παραγωγής ηλεκτρισμού και τα διευθυντικά τους στελέχη είναι αρκετά έξυπνα για να καταλάβουν ότι δεν θα βγάλουν κέρδη αν επενδυθούν χρήματα σε εργοστάσια που πιθανώς θα κλείσει ο διάδοχος του Τραμπ.

Αντίθετα οι Πολιτείες και οι πόλεις στις ΗΠΑ θα συνεχίσουν να επενδύουν σ’ ένα πράσινο μέλλον που διασφαλίζει καθαρό αέρα, νερό και την υπόσχεση ενός σταθερού κλίματος για τους πολίτες τους.