Μια απόφαση που αναμένεται να προκαλέσει αλυσιδωτές αντιδράσεις στη Μέση Ανατολή, ανακοίνωσε ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, που αναγνώρισε την Ιερουσαλήμ ως πρωτεύουσα του Ισραήλ. Πρόκειται επί της ουσίας για την «κόκκινη» γραμμή όλων των αραβικών κυβερνήσεων ανεξαρτήτως των σχέσεων που διατηρούν με το Ισραήλ.

Κατά τον κ. Τραμπ, η συγκεκριμένη απόφαση έπρεπε να έχει ληφθεί «εδώ και καιρό». Ο κ. Τραμπ ανακοίνωσε επίσης την έναρξη των διαδικασιών μεταφοράς της πρεσβείας των ΗΠΑ από το Τελ Αβίβ στην Ιερουσαλήμ.

Όπως ανέφερε, το Ισραήλ έχει το δικαίωμα να καθορίσει από μόνο του την πρωτεύουσα του.

Από το 1948, οπότε και ιδρύθηκε το Κράτος του Ισραήλ, ουδεμία χώρα έχει αναγνωρίσει την Ιερουσαλήμ ως πρωτεύουσα του Ισραήλ και όλες διατηρούν τις πρεσβείες τους στο Τελ Αβίβ. Το Ισραήλ κατέλαβε από τους Παλαιστίνιους το ανατολικό τμήμα της Ιερουσαλήμ στον πόλεμο του 1967, ωστόσο οι τελευταίοι θεωρούν το τμήμα αυτό μελλοντική πρωτεύουσα του κράτους τους.

Το ζήτημα της Ιερουσαλήμ βρίσκεται στην καρδιά της διαμάχης Ισραηλινών και Παλαιστινίων για δεκαετίες, με τους δεύτερους να έχουν την υποστήριξη των Αράβων και ευρύτερα του ισλαμικού κόσμου.

Με βάση την ειρηνευτική συμφωνία του Όσλο του 1993 μεταξύ Γιτζάκ Ράμπιν και Γιάσερ Αραφάτ, ο τελικός συμβιβασμός γύρω από το καθεστώς της Ιερουσαλήμ θα αποφασιστεί στην τελευταία φάση των ειρηνευτικών συνομιλιών των δύο πλευρών.

Διεθνής κατακραυγή 

Οι δηλώσεις αυτές καταδεικνύουν την πρόθεση των ΗΠΑ να μην υπαναχωρήσουν από την απόφασή τους και αναμένεται να ρίξουν περισσότερο λάδι στη φωτιά της αντιπαράθεσης στη Μέση Ανατολή. Παλαιστίνη, αραβικές χώρες, Τουρκία, Ιράν, Κίνα και Ευρωπαϊκή Ένωση έχουν εκφράσει από κάθετη αντίθεση έως και εντονότατες επιφυλάξεις για την κίνηση του προέδρου των ΗΠΑ, η οποία θεωρείται ότι μπορεί να δημιουργήσει ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή. Ήδη ο Αραβικός Σύνδεσμος θα πραγματοποιήσει έκτακτη Σύνοδο Κορυφής το Σάββατο. Οι Παλαιστίνιοι και η Ιορδανία έχουν ζητήσει η σύνοδος να συγκληθεί στις 3 μ.μ., δήλωσε τηλεφωνικώς στο πρακτορείο Reuters ο πρεσβευτής Ντιάμπ αλ-Λουχ.

Από την πλευρά του ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες, ανέφερε πως το θέμα της Ιερουσαλήμ και του οριστικού καθεστώτος της θα πρέπει να επιλυθεί μέσω άμεσων διαπραγματεύσεων. «Έχω μιλήσει με συνέπεια κατά των μονομερών μέτρων που θα έθεταν σε κίνδυνο την προοπτική της ειρήνης για τους Ισραηλινούς και τους Παλαιστίνιους», είπε ο Γκουτέρες, αφού ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ αναγνώρισε την Ιερουσαλήμ ως πρωτεύουσα του Ισραήλ.

Ο πρόεδρος της Παλαιστινιακής Αρχής Μαχμούντ Αμπάς, τόνισε πως η Ιερουσαλήμ, είναι «η αιώνα πρωτεύουσα του κράτους της Παλαιστίνης». Η απόφαση του Τραμπ, συνέχισε, «ισοδυναμεί με παραίτηση των ΗΠΑ από το μεσολαβητικό, ειρηνευτικό ρόλο τους καθώς δεν μπορούν πλέον να διαδραματίζουν αυτόν τον ιστορικό ρόλο για την ειρήνευση με το Ισραήλ». Η Χαμάς από την πλευρά της ανέφερε πως ο Τραμπ άνοιξε τις «πύλες της κολάσεως» για τα αμερικανικά συμφέροντα.

Πάντως ο πρόεδρος των ΗΠΑ μετά το διάγγελμά του, υπέγραψε εντολή με την οποία αναβάλλεται η μεταφορά της πρεσβείας των ΗΠΑ στην Ιερουσαλήμ για έξι μήνες.

Στο μεταξύ, ο Ιρανός πρόεδρος Χασάν Ροχανί δήλωσε σήμερα πως η χώρα του δεν θα ανεχθεί την αναγνώριση από τις Ηνωμένες Πολιτείες της Ιερουσαλήμ ως πρωτεύουσας του Ισραήλ.

Σε τηλεφωνική επικοινωνία του με τον Τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ο Ροχανί εξέφρασε λύπη για μια «παράνομη, προκλητική και πολύ επικίνδυνη» αμερικανική απόφαση, σύμφωνα με τον ιστότοπο της κυβέρνησης.  Το υπουργείο Εξωτερικών της Τουρκίας έκανε λόγο για «ανεύθυνη ενέργεια», ενώ αρκετές εκατοντάδες διαδηλωτές συγκεντρώθηκαν έξω από το προξενείο των ΗΠΑ στην Κωνσταντινούπολη.

Την αντίθεση του με την απόφαση του Αμερικανού προέδρου, εξέφρασε ο Γάλλος ομόλογός του Εμανουέλ Μακρόν , χαρακτηρίζοντας την «λυπηρή».

Όπως επισήμανε ο Μακρόν, το καθεστώς της Ιερουσαλήμ πρέπει να καθοριστεί από τους Ισραηλινούς και τους Παλαιστινίους μέσω διαπραγμάτευσης. Ο Γάλλος πρόεδρος απηύθυνε έκκληση προς όλες τις πλευρές για ηρεμία κι αποφυγή της βίας.

Την ίδια στιγμή, η Βολιβία ζητεί τη σύγκληση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ για να συζητηθεί εκεί το θέμα. 

Η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Φεντερίκα Μογκερίνι εξέφρασε σήμερα, εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τη "σοβαρή ανησυχία της" μετά την απόφαση του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ να αναγνωρίσει την Ιερουσαλήμ ως πρωτεύουσα του Ισραήλ.

"Η Ευρωπαϊκή Ένωση εκφράζει τη σοβαρή ανησυχία της σχετικά με τη σημερινή ανακοίνωση του προέδρου των ΗΠΑ Τραμπ για την Ιερουσαλήμ και τις επιπτώσεις που μπορεί να έχει κάτι τέτοιο στην προοπτική της ειρήνευσης", τόνισε.

"Οι προσδοκίες και των δύο πλευρών θα πρέπει να εκπληρωθούν και να βρεθεί ένας τρόπος, μέσω διαπραγματεύσεων, για να επιλυθεί το καθεστώς της Ιερουσαλήμ ως μελλοντικής πρωτεύουσας και των δύο κρατών", πρόσθεσε η Μογκερίνι στην ανακοίνωση που εξέδωσε.

Με τη σειρά της η Βρετανίδα Πρωθυπουργός Τερέζα Μέι διαφώνησε με την απόφαση του Αμερικανού προέδρου εκτιμώντας ότι μια τέτοια απόφαση δεν εξυπηρετεί, όσον αφορά την προοπτική για την ειρήνευση στην περιοχή.

Για πρόκληση νέας  «νέας Ιντιφάντα» (σ.σ παλαιστινιακής εξέγερσης) προειδοποίησε το Ιράν ενώ καταδίκασε την ενέργεια του Ντόναλντ Τραμπ να αναγνωρίσει τα Ιεροσόλυμα ως πρωτεύουσα του Ισραήλ.

Το υπουργείο Εξωτερικών του Ιράν, σε ανακοίνωσή του, έκανε λόγο για «πρόκληση και για μια παράλογη απόφαση εκ μέρους των Ηνωμένων Πολιτειών (...) που θα προκαλέσει μια νέα Ιντιφάντα και θα ωθήσει προς πιο ριζοσπαστικές συμπεριφορές και περισσότερη οργή και βία».

Η απόφαση του Τραμπ συνιστά μια «σαφή παραβίαση των διεθνών ψηφισμάτων", προσθέτει το υπουργείο, εκτιμώντας ότι η Ιερουσαλήμ συνιστά "αναπόσπαστο τμήμα της Παλαιστίνης».

Και η Αίγυπτος, παραδοσιακή σύμμαχος των ΗΠΑ, αλλά και του Ισραήλ, απορρίπτει την απόφαση των ΗΠΑ.

Και κυβέρνηση της Ιορδανίας κατήγγειλε ότι η ανακοίνωση του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ συνιστά «παραβίαση του διεθνούς δικαίου». «Η απόφαση του Αμερικανού προέδρου να αναγνωρίσει την Ιερουσαλήμ ως πρωτεύουσα του Ισραήλ και η μεταφορά της αμερικανικής πρεσβείας σε αυτήν την πόλη συνιστά παραβίαση των αποφάσεων του διεθνούς δικαίου και του Καταστατικού Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών» δήλωσε ο εκπρόσωπος τύπου της κυβέρνησης, Μοχάμεντ Μουμενί.

«Το μέλλον της Ιερουσαλήμ δεν καθορίζεται από ένα κράτος ή έναν πρόεδρο, αλλά καθορίζεται από την ιστορία του και τη βούληση και αποφασιστικότητα (που επιδεικνύουμε) στον αγώνα των Παλαιστινίων» τονίζεται σε ανακοίνωση του προέδρου της Συρίας Μπασάρ αλ Άσαντ που αναρτήθηκε σε ιστότοπους κοινωνικής δικτύωσης.