Έπειτα από πυρετώδεις διαπραγματεύσεις, αλλά και μια αποτυχημένη προσπάθεια, τελικά άνοιξε, σήμερα, Παρασκευή, ο δρόμος για σχηματισμό κυβέρνησης στη Γερμανία. Άνγκελα ΜέρκελΧορστ Ζεεχόφερ και Μάρτιν Σουλτς, έδωσαν τα χέρια για μια προκαταρκτική συμφωνία για την επανάληψη του «Μεγάλου Συνασπισμού», ή όπως αναφέρουν πολλά γερμανικά ΜΜΕ, του «συνασπισμού των χαμένων», λόγω των κακών εκλογικών αποτελεσμάτων που κατέγραψαν τα κόμματα που συμμετείχαν στις συνομιλίες.

Αμέσως μετά τη συμφωνία, η επικεφαλής του CDU –και εκ νέου όπως όλα δείχνουν καγκελάριος – Άνγκελα Μέρκελ, δήλωσε πως το έγγραφο 28 σελίδων που αποτελεί τη βάση της συμφωνίας, αίρει σημαντικά εμπόδια για την γερμανική κοινωνία, «προκειμένου να ζούμε καλά και σε δέκα ή δεκαπέντε χρόνια από τώρα». Παράλληλα υποσχέθηκε μια «νέα εκκίνηση για την Ευρώπη», τονίζοντας πως «δεν περιμένει εμάς ο κόσμος (…) η  Γερμανία θα βρει λύσεις μαζί με τη Γαλλία»

Ικανοποιημένος εμφανίστηκε από την πλευρά του και ο πρόεδρος του SPD Μάρτιν Σουλτς, ο που μίλησε για ένα «εξαιρετικό αποτέλεσμα», το οποίο μπορεί να προτείνει στο κόμμα του να στηρίξει, ενώ ο Χορστ Ζεεχόφερ (CSU) δήλωσε «πολύ και εξαιρετικά ικανοποιημένος» από το αποτέλεσμα των συνομιλιών.

Σε κάθε περίπτωση, η εν λόγω ανακοίνωση προκάλεσε ανακούφιση σε Ευρωπαϊκές πρωτεύουσες – πρωτίστως στο Παρίσι, όπου ο Εμ. Μακρόν ποντάρει πολλά σε μια φιλοευρωπαϊκή γερμανική κυβέρνηση- αλλά και στους ευρωπαϊκούς θεσμούς. Ο Ζαν Κλοντ Γιουνκέρ, αφενός χαιρέτισε την ίδια τη συμφωνία, αφετέρου εμφανίστηκε εξαιρετικά ικανοποιημένος από το σκέλος της που αφορά το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης. «Είναι μια θετική, εποικοδομητική συμβολή προσανατολισμένη προς το μέλλον», υποστήριξε. Σε αντίστοιχο μήκος κύματος και ο Εμανουέλ Μακρόν, ο οποίος δήλωσε πως οι όροι της συμφωνίας είναι ευνοϊκότεροι για το ευρωπαϊκό εγχείρημα.

Εμπόδια

Βέβαια για να επικυρωθεί η συμφωνία και να ξεμπλοκάρουν οι διαδικασίες, θα πρέπει πρώτα να δοθεί το πράσινο φως από τα κόμματα που τη συνομολόγησαν. Βάσει του χρονοδιαγράμματος, εντός της Παρασκευής θα συνεδριάσουν τα ανώτατα όργανα των κομμάτων και οι Κοινοβουλευτικές Ομάδες τους, προκειμένου να αναλύσουν το αποτέλεσμα των διερευνητικών συζητήσεων και να αποφασίσουν εάν υπάρχει πράγματι έδαφος προκειμένου να ξεκινήσουν οι διαπραγματεύσεις για τον σχηματισμό κυβέρνησης και την κατάρτιση κυβερνητικού προγράμματος.

Το Χριστιανοδημοκρατικό Κόμμα (CDU) θα λάβει την σχετική απόφαση σε επίπεδο ηγετικής ομάδας, ενώ το SPD, όπως έχει ήδη γίνει γνωστό, σκοπεύει να διοργανώσει έκτακτο συνέδριο στις 21 Ιανουαρίου, στην Βόννη. Στην καλύτερη περίπτωση, η νέα κυβέρνηση δεν θα αναλάβει καθήκοντα πριν από τα τέλη Μαρτίου

Παρόλα αυτά, ο δρόμος για την τελική συγκρότηση της κυβέρνησης δεν είναι στρωμένος με… ροδοπέταλα.  Μπορεί η ηγεσία των Σοσιαλδημοκρατών να ενέκρινε την επί της αρχής συμφωνία, ωστόσο ο  Μάρτιν Σουλτς θα πρέπει να πείσει τα στελέχη του κόμματός του, κυρίως στην Βόρεια Ρηνανία-Βεστφαλία και στην Βαυαρία, αλλά και τη Νεολαία του SPD, να εγκαταλείψουν την άποψή τους για μη συμμετοχή στην κυβέρνηση και να δεχθούν την εισήγησή του. Ήδη, οι πρώτες αντιδράσεις έχουν κάνει την εμφάνισή τους, αφού ο βουλευτής του κόμματος Μάρκο Μπίλοου έκανε λόγο για «ντροπιαστικό αποτέλεσμα».

Ενδεικτικό μάλιστα του κλίματος που επικρατεί στο εσωτερικό των σοσιαλδημοκρατών είναι το γεγονός ότι έξι εκ των ηγετικών στελεχών που συμμετείχαν στην επιτροπή για τις διερευνητικές συζητήσεις, καταψήφισαν την επικύρωση της συμφωνίας.

Τι περιλαμβάνει η συμφωνία

Η εφ όλης της ύλης επί της αρχής συμφωνία που επετεύχθη περιγράφεται σε ένα έγγραφο 29 σελίδων και αφορά σε μια ευρύτατη γκάμα θεμάτων: Από το μέλλον της Ευρώπης και τη μετανάστευση, έως την αύξηση των δαπανών και το κλίμα.

Όπως μεταδίδει το Γαλλικό Πρακτορείο που έχει γνώση του εγγράφου, ως προς το ζήτημα των ευρω-μεταρρυθμίσεων, η μελλοντική κυβέρνησης της Γερμανίας δεσμεύεται να εργαστεί και να περάσει τις αλλαγές που απαιτούνται στην Ένωση και την ευρωζώνη. Ήταν ένα εκ των σημείων που το SPD επέμεινε πάρα πολύ.

Σε αυτό το πλαίσιο οι εταίροι βρήκαν κοινό έδαφος για τον μετασχηματισμό του τον μηχανισμό διάσωσης ESM σε ένα Ευρωπαϊκό Νομισματικό Ταμείο υπό κοινοβουλευτικό έλεγχο, αλλά και για την διάθεση συγκεκριμένων κονδυλίων του προϋπολογισμού για την οικονομική σταθεροποίηση, την κοινωνική σύγκλιση και τη στήριξη των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων στην ευρωζώνη.

Ως προς τη μεταναστευτική πολιτική, συμφωνήθηκε να περιοριστεί ο αριθμός των αιτούντων άσυλο σε 180.000 έως 200.000, με τους Σοσιαλδημοκράτες να υποχωρούν από τις αρχικές τους θέσεις.

Αρκετό ενδιαφέρον όμως παρουσιάζουν και οι πτυχές της συμφωνίας που αφορούν στα δημοσιονομικά και τις αυξήσεις δαπανών. Το SPD δεν κατάφερε να πετύχει τη δημιουργία της «ασφάλισης πολιτών», ένα είδος Κοινωνικής Ασφάλισης στην οποία να συμβάλλουν όλοι ώστε να μειωθούν οι ανισότητες στην υγεία ανάμεσα στους ευπόρους, που έχουν ιδιωτική ασφάλιση, και τους μισθωτούς με χαμηλότερα εισοδήματα, που έχουν δημόσια ασφάλιση. Η μόνη δέσμευση που απέσπασε ο Μάρτιν Σουλτς ήταν η αύξηση της χρηματοδότησης των δημόσιων ταμείων από τους εργοδότες.

Ο ηγέτης του SPD απέτυχε επίσης να πείσει τη Συντηρητική παράταξη ώστε να αυξήσει τους φόρους για τα υψηλότερα επιδόματα. Σε κάθε περίπτωση, ωστόσο η μελλοντική κυβέρνηση στη Γερμανία έχει την ευχέρεια να εφαρμόσει επεκτατικές πολιτικές, καθώς τα δημόσια ταμεία είναι… για πρώτη φορά από την επανένωση, ασφυκτικά γεμάτα. Με πλεόνασμα 38 δισ. ευρώ για το 2017 και τα περιθώρια στον προϋπολογισμό να φτάνουν μέχρι τα 45 δισ., υπάρχει άφθονος δημοσιονομικός χώρος τόσο αύξηση δαπανών, όσο και για μειώσεις φόρων. Μάλιστα, οι ομάδες εργασίες κατέληξαν ήδη από το πρωί της Πέμπτης σε συνολικό κόστος που φθάνει το διπλάσιο ποσό.