«Βαθιά ανησυχία» για την τουρκική επιχείρηση εναντίον των Κούρδων ανταρτών στη Συρία, η οποία οδηγεί στη μαζική φυγή προσφύγων, εξέφρασε τη Δευτέρα η αμερικανική κυβέρνηση, λίγο μετά τις δηλώσεις του Τούρκου προέδρου Ταγίπ Ερντογάν για νέες επιχειρήσεις σε Συρία και Ιράκ. Στο μεταξύ, ανταποκριτές και παρατηρητές καταγγέλλουν πλιάτσικο των τουρκικών δυνάμεων στη μαρτυρική Αφρίν.

«Έχουμε κατ' επανάληψη εκφράσει τη βαθιά ανησυχία μας στις τουρκικές αρχές για την κατάσταση στην Αφρίν» σημειώνει η εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ Χέδερ Νόιερτ σε ανακοίνωσή της. «Ανησυχούμε επίσης για τις πληροφορίες περί λεηλασιών» συνέχισε.

«Οι Ηνωμένες Πολιτείες καλούν όλες τις πλευρές που δρουν στη βορειοδυτική [Συρία], συμπεριλαμβανομένης της Τουρκίας, της Ρωσίας και του συριακού καθεστώτος, να παράσχουν πρόσβαση στους διεθνείς ανθρωπιστικούς οργανισμούς» πρόσθεσε.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση, «οι ΗΠΑ δεν δρουν στην περιοχή της βορειοδυτικής Συρίας όπου βρίσκεται η Αφρίν».

Η Ουάσινγκτον εκφράζει επίσης τη «δέσμευσή της» στη σύμμαχο της στο ΝΑΤΟ Τουρκία αλλά ταυτόχρονα και τη δέσμευσή της στους εταίρους της, τις Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις (SDF) της ανατολικής Συρίας, βασική συνιστώσα των οποίων αποτελούν οι κουρδικές Μονάδες Προστασίας του Λαού (YPG) που βρίσκονται στο στόχαστρο της Άγκυρας.

 Επισημαίνει επίσης ότι λόγω των μαχών στη δυτική Συρία τους τελευταίους δύο μήνες, συμπεριλαμβανομένης και εκείνης στην Αφρίν, έχει μπει σε δεύτερο πλάνο ο πόλεμος εναντίον του Ισλαμικού Κράτους, δίνοντας έτσι τη δυνατότητα στους τζιχαντιστές να ανασυγκροτηθούν σε ορισμένες περιοχές. «Είναι μια σοβαρή και εντεινόμενη ανησυχία» καταλήγει η εκπρόσωπος.

Στη δημοσιότητα ήρθαν στο μεταξύ φωτογραφίες που δείχνουν την τουρκική σημαία και τη σημαία του ISIS​ να κυματίζουν δίπλα - δίπλα στην Αφρίν.

Λίγες ώρες πριν από την ανακοίνωση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, ο Ταγίπ Ερντογάν προανήγγειλε νέες επιχειρήσεις εναντίον των Κούρδων ανταρτών σε Συρία και Ιράκ.

Στόχος, είπε, είναι να εκκαθαριστούν από «εξτρεμιστές» διάφορες πόλεις  κατά μήκος των συνόρων της Τουρκίας με τις δύο χώρες. Μιλώντας στην Άγκυρα o Τούρκος πρόεδρος ανακοίνωσε ότι, μετά την Αφρίν, προπύργιο των κουρδικών Μονάδων Προστασίας του Λαού (YPG), σειρά θα έχουν άλλοι κουρδικοί θύλακες της Συρίας, όπως η Μανμπίτζ, η Καμισλί, η Άιν αλ-Αράμπ, ευρύτερα γνωστή ως Κομπάνι, και η Ρας αλ-Αίν.

Ο Τούρκος πρόεδρος τόνισε επίσης ότι η Άγκυρα σκοπεύει να διευρύνει τις επιχειρήσεις της και στο βόρειο Ιράκ, υπογραμμίζοντας ότι θα εκκαθαρίσει εκείνος την περιοχή από τους Κούρδους εξτρεμιστές, αν δεν το πράξει πρώτη η Βαγδάτη.

Ο ΟΗΕ εκτίμησε την Κυριακή ότι μόλις 100.000 από τους 323.000 ανθρώπους που ζούσαν στην περιοχή της Αφρίν το Νοέμβριο παραμένουν σήμερα στην πόλη.

Σύμφωνα με το Συριακό Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, τουλάχιστον 289 άμαχοι έχουν σκοτωθεί στη μάχη για την Αφρίν, παρόλο που ο τουρκικός στρατός αρνείται ότι βάζει πολίτες στο στόχαστρο.

Καταδικάζει η Δαμασκός

Επίσης την Παρασκευή, η συριακή κυβέρνηση καταδίκασε  την «τουρκική εισβολή» στην Αφρίν, αξιώνοντας την «άμεση απόσυρση» των στρατευμάτων. 
«Η ανακοίνωση του προέδρου της Τουρκίας ότι οι τουρκικές δυνάμεις εισβολής ελέγχουν πλέον την Αφρίν είναι παράνομη» τονίζεται από το ΥΠΕΞ, σε επιστολές που εστάλησαν στον ΟΗΕ.

«Η Συρία αξιώνει οι δυνάμεις εισβολής να αποσυρθούν αμέσως από τα συριακά εδάφη που κατέλαβαν».

Το χρονικό των τουρκικών επιχειρήσεων στην Τουρκία

Η πρώτη εισβολή των Τούρκων έγινε το 2016 στη βορειοδυτική Συρίαδυτικά του Ευφράτη σε συνεργασία με αντάρτικες ομάδες Τουρκμένων και με μονάδες που «υπάγονται» στον Ελεύθερο Συριακό Στρατό (FSA). Η επιχείρηση αυτή ονομάστηκε «Ασπίδα του Ευφράτη».

Οι Τούρκοι αρχικά είχαν τονίσει πως ο στόχος τους ήταν η καταπολέμηση τηςοργάνωσης Ισλαμικό Κράτος (ISIS), παρόλα αυτά στους στόχους τους προστέθηκαν οι Κούρδοι της βόρειας Συρίας, δηλαδή οι Μονάδες Προστασίας του Λαού και οι Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις (SDF), που μάχονται ενάντια στους τζιχαντιστές με την υποστήριξη του Διεθνούς Συνασπισμού.

Αφού προχώρησαν στην κατάληψη της πόλης Αλ Μπαμπ της βορειοδυτικής Συρίας, στις 23 Φεβρουαρίου 2017, οι Τούρκοι και οι σύμμαχοί τους στην περιοχή, δεν κατάφεραν να προχωρήσουν επειδή επενέβη ο στρατός της Συρίας.

Αργότερα, προσπάθησαν να επιτεθούν στην πόλη Μανμπίτζ, που βρίσκεται στα ανατολικά και ελέγχεται από τους Κούρδους και τους συμμάχους τους. Αρκετά γρήγορα, συγκεντρώθηκαν στη περιοχή, αμερικανικές δυνάμεις που τους εμπόδισαν την προέλαση.

Στη συνέχεια έκαναν μια απόπειρα να κινηθούν δυτικά, προς την επίσης υπό κουρδικό έλεγχο Αφρίν, αλλά αναπτύχθηκαν Ρώσοι στο πλευρό των Κούρδων.

Έχοντας έρθει αντιμέτωποι με τον στρατό της Συρίας, τους Κούρδους της Συρίας, τους Αμερικανούς και τους Ρώσους οι Τούρκοι δεν είχαν καμία άλλη «επιλογή» από το να παραδεχθούν ότι η εξάπλωσή τους στη Συρία, είχε τελειώσει.

Ο Τούρκος πρωθυπουργός Μπιναλί Γιλντιρίμ, ανακοίνωσε ότι η επιχείρηση «Ασπίδα του Ευφράτη», που εξαπέλυσαν οι ένοπλες δυνάμεις της Τουρκίας στη βορειοδυτική Συρία στις 24 Αυγούστου 2016, ολοκληρώθηκε.

Κατά τη διάρκεια συνέντευξης που είχε παραχωρήσει στο τηλεοπτικό δίκτυο NTV, ο Γιλντιρίμ χαρακτήρισε «επιτυχή» την επιχείρηση και πρόσθεσε ότι εάν υπάρξει οποιαδήποτε περαιτέρω δράση του τουρκικού στρατού στη Συρία, αυτή δεν θα εντάσσεται στη συγκεκριμένη επιχείρηση.

Έναρξη της επιχείρησης «Κλάδος Ελιάς»

Στις 20 Ιανουαρίου του 2018, οι Τουρκία ξεκίνησε την επιχείρηση «Κλάδος Ελιάς», στέλνοντας μαχητικά για να βομβαρδίσουν τις θέσεις των Κούρδων στη Συρία. Παράλληλα, αντάρτες του Ελεύθερου Συριακού Στρατού μπήκαν στην Αφρίν για να στηρίξουν τις τουρκικές δυνάμεις.

Ο Χεβί Μουσταφά, υψηλόβαθμο στέλεχος της πολιτικής διοίκησης που κυβερνά την Αφρίν, δήλωσε ότι τα νοσοκομεία της περιοχής είναι γεμάτα με τραυματίες, ενώ ο κόσμος προσπαθούσε να κρυφτεί στα σπίτια του και σε καταφύγια, την ώρα που τα τουρκικά μαχητικά βομβάρδιζαν κατοικημένες περιοχές.

Αναλαμβάνοντας τη στρατιωτική αυτή δράση, οι τουρκικές δυνάμεις άνοιξαν νέο μέτωπο στον πόλεμο της Συρίας. Επιπλέον, η Τουρκία βρέθηκε απέναντι από τις ΗΠΑ (σύμμαχος των Κούρδων), σε μια περίοδο που οι σχέσεις μεταξύ Άγκυρας και Ουάσινγκτον διανύουν μια περίοδο έντασης.

Ρώσοι στρατιώτες και μέλη της στρατιωτικής αστυνομίας που βρίσκονταν στην Αφρίν της Συρίας, αποχώρησαν από την περιοχή, μετά την έναρξη των στρατιωτικών επιχειρήσεων της Τουρκίας εναντίον των Κούρδων.

Η Μόσχα εξέφρασε ανησυχίες για την εμπλοκή της Άγκυρας στη Συρία και κάλεσε όλες τις πλευρές να επιδείξουν αυτοσυγκράτηση. Το υπουργείο Εξωτερικών, σε μια ανακοίνωση που εξέδωσε, ανέφερε ότι η Ρωσία εμμένει στη σταθερή θέση της για την εξεύρεση μιας λύσης στο πρόβλημα της συριακής κρίσης που θα βασίζεται στη διασφάλιση της εδαφικής ακεραιότητας και της εθνικής κυριαρχίας της χώρας.

«Η Επιχείρηση Κλάδος Ελιάς είναι μια ειρηνευτική επιχείρηση. Μια δικαιολογημένη επιχείρηση κατά της τρομοκρατίας. Μια επιχείρηση για την ασφάλεια των συνόρων μας και για την προστασία της ζωής και της περιουσίας των πολιτών μας», είχε δηλώσει ο Πρωθυπουργός της Τουρκίας Μπιναλί Γιλντιρίμ, σε ομιλία του στο συνέδριο της τοπικής οργάνωσης του Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης.

«Η επιχείρηση θα μπορούσε να ολοκληρωθεί πιο σύντομα αλλά εργαζόμαστε επιδεικνύοντας μεγάλη προσοχή για να μην βλαφθούν άμαχοι πολίτες. Θα ήθελα να υπογραμμίσω ιδιαίτερα αυτήν την πραγματικότητα», συμπλήρωσε ο Πρωθυπουργός.