Πέρυσι, περίπου 100.000 μετανάστες εισήλθαν στην Υεμένη, μια χώρα που μαστίζεται από τον εμφύλιο και την χειρότερη ανθρωπιστική κρίση σε παγκόσμιο επίπεδο.Αυτό σημαίνει 2000 μετανάστες στην εμπόλεμη ζώνη κάθε εβδομάδα, περίπου 300 την ημέρα.

Οι περισσότεροι ξεκινούν από την Αιθιοπία και κάποιοι από τη Σομαλία, και συνήθως κατευθύνονται στον 3Περσικό Κόλπο ψάχνοντας για δουλειά, με κορυφαίο προορισμό τη Σαουδική Αραβία. Αν και οι περισσότεροι είναι συνήθως κάτω των 25, υπάρχουν και πολλά παιδιά.

Όπως σημειώνει ο Mohammed Abdiker, επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού για τη Μετανάστευση στην περιοχή, οι ιστορίες που ακούμε από αυτούς είναι παρόμοιες. Ξέρουν κάποιον που πήγε και τα κατάφερε. Κάποιον που έστειλε αρκετά χρήματα στην οικογένειά του για να χτίσουν οι γονείς του ένα σπίτι, να πάει ο αδερφός του στο σχολείο, να ανανεώσουν την οικογενειακή φάρμα που επηρεάστηκε από την πολυετή ξηρασία. Οι μετανάστες συχνά αναφέρουν τέτοια παραδείγματα σαν απόδειξη ότι όταν φτάσουν στον προορισμό τους θα τα καταφέρουν και θα βγάλουν τα αγαπημένα τους πρόσωπα από τη φτώχεια.

Αυτή την απελπισία και αφέλεια εκμεταλλεύονται αδίστακτα οι λαθρέμποροι.

Κακοποίηση, βασανιστήρια και απαγωγές

Είναι σχεδόν αδύνατο να ακολουθήσει κανείς αυτό τον δρόμο (Αιθιοπία – Τζιμπουτί – Υεμένη – Περσικός Κόλπος) χωρίς να συναντήσει κάποιον λαθρέμπορο σε κάποιο σημείο, και αν κάποιος μετανάστης προσπαθήσει να προχωρήσει μόνος του, θέτει τον εαυτό του σε μεγαλύτερο κίνδυνο επειδή «κάνει κακό στην επιχείρηση» των τεράστιων δικτύων του λαθρεμπορίου. Πολλοί μετανάστες, περιλαμβανομένων και νεαρών ανθρώπων, υπόκεινται σε απεχθή μεταχείριση (σωματική και σεξουαλική κακοποίηση, βασανιστήρια, απαγωγές ακόμα κι αν οι οικογένειές τους αδυνατούν να πληρώσουν, αυθαίρετη κράτηση για μεγάλες περιόδους, καταναγκαστική εργασία, δουλεμπόριο ή ακόμα και θάνατο) από σκληρούς λαθρέμπορους και άλλους εγκληματίες.

Στην Υεμένη, οι μετανάστες εμπλέκονται συχνά στον εμφύλιο, τραυματίζονται ή μερικές φορές πεθαίνουν, και κάποιοι φυλακίζονται.

Κανείς μετανάστης δεν θα έπρεπε να φυλακιστεί, ειδικά τα παιδιά, και ο Διεθνής Οργανισμός Μετανάστευσης υποστηρίζει πως οι φυλακές πρέπει να κλείσουν και προσφέρει βοήθεια στις Αρχές ώστε να βελτιώσουν τις συνθήκες. Στην Υεμένη έχουμε αυτή τη στιγμή πρόσβαση σε δύο μόνο φυλακές από τις άγνωστο πόσες.

Σε μια πρόσφατη επίσκεψη στην Υεμένη, λέει ο Abdiker, πήγε σε ένα κέντρο κράτησης μεταναστών στην πρωτεύουσα Σαναά, όπου δυστυχώς συνάντησε απελπισμένους εφήβους. Σε μια αίθουσα όπου βρίσκονταν πάνω από 200 μετανάστες, κυρίως νεαροί, ρώτησε το εξής: αν μπορούσε να τους βάλει όλους σε ένα λεωφορείο ή αεροπλάνο και να τους μεταφέρει σπίτι αμέσως, θα ήθελαν να πάνε;

Σήκωσαν όλοι τα χέρια τους, δείχνοντας πόσο απελπισμένα ήθελαν να φύγουν.

Πόσοι όμως μεταφέρονται λαθραία;

Πρόκειται για ανησυχητικές ομοιότητες με την τρομακτική κακοποίηση που δέχονται οι μετανάστες στη διαδρομή της Κεντρικής Μεσογείου από τη Δυτική Αφρική μέσω Λιβύης στην Ευρώπη. Όμως, οι μετανάστες στην Υεμένη λαμβάνουν μόνο ένα ελάχιστο μέρος της παγκόσμιας προσοχής και απαίτησης για προστασία και υποστήριξη. Για να μη μιλήσουμε για την έλλειψη χρηματοδότησης από τη διεθνή κοινότητα. Για παράδειγμα, γνωρίζατε ότι χιλιάδες μετανάστες αποκλείστηκαν στα σύνορα ή εκεί κοντά λόγω στρατιωτικής επίθεσης στο πολυσύχναστο λιμάνι Χοντάιντα της Υεμένης;

Εξάλλου δεν γνωρίζουμε το πραγματικό μέγεθος του προβλήματος, εξαιτίας της κατάστασης ασφάλειας στη χώρα και τον κίνδυνο που θα αντιμετώπιζε το προσωπικό αν επρόκειτο να εκτεθεί σε αυτά τα βίαια δίκτυα λαθρομετανάστευσης. Δεν γνωρίζουμε πόσοι μετανάστες είναι στην Υεμένη, πόσοι μένουν εκεί για δουλειά ή πόσοι καταφέρνουν να φτάσουν στον Κόλπο. Δεν γνωρίζουμε πόσοι πιάνονται αιχμάλωτοι από τους λαθρεμπόρους ή είναι σε φυλακές. Δεν γνωρίζουμε πόσοι πέφτουν θύματα εμπορίας.

Παρόλα αυτά, πέρυσι καταφέραμε να εντοπίσουμε 87.000 μετανάστες στη χώρα χάριν στις ομάδες που παρακολουθούν τις μετατοπίσεις (Displacement Tracking teams) και παρέχουν ανθρωπιστική βοήθεια σε πάνω από 33.000 μετανάστες.

Η ιστορία ενός μετανάστη

Ένα 14-χρονο αγόρι που έσωσε η ομάδα μας λεγόταν Μοχάμεντ. Ήθελε να πάει από την Αιθιοπία στη Σαουδική Αραβία να βρει δουλειά ελπίζοντας να μαζέψει κάποια χρήματα. Μαζί με κάποιους φίλους άφησε το σπίτι του χωρίς να ενημερώσει τους συγγενείς. Περπάτησαν μερικές εκατοντάδες χιλιόμετρα, ενώ πεινούσαν και διψούσαν.

Με τον κίνδυνο να πνιγούν στη θάλασσα, πέρασαν από το Τζιμπουτί στην Υεμένη. Όταν έφτασαν στην Υεμένη, ο Μοχάμεντ είπε ότι αυτός και οι φίλοι του έπεσαν θύματα απαγωγής από τους διακινητές λαθρομεταναστών σε μια περιοχή με συνεχείς συγκρούσεις. Οι διακινητές τον κακοποίησαν σωματικά και τον άφησαν μόνο όταν πήραν όλα τα λεφτά από τις οικογένειές τους.

Στην προσπάθειά τους μετά να διασχίσουν τη χώρα μέχρι τα σύνορα, τραυματίστηκαν σοβαρά από μια έκρηξη. Ένα ασθενοφόρο τους μετέφερε μαζί με άλλους πέντε σε ένα νοσοκομείο. Σύμφωνα με τον Μοχάμεντ, δύο μετανάστριες πέθαναν και οι άλλοι μετανάστες αυτής της ομάδας δεν βρέθηκαν ποτέ. Ο Μοχάμεντ μεταφέρθηκε σε φυλακή στη Χοντάιντα, όπου τον βρήκε ο Διεθνής Οργανισμός Μετανάστευσης (ΔΟΜ) και τον βοήθησε.

Μετά από αυτή την τρομακτική εμπειρία όπου παραλίγο να χάσει τη ζωή του σε τόσο νεαρή ηλικία, ο Μοχάμεντ μας ζήτησε να τον βοηθήσουμε να επιστρέψει σπίτι του στην Αιθιοπία, το οποίο και κάναμε στις αρχές του έτους.

Μοναδική οδός

Η συντριπτική πλειοψηφία των μεταναστών που έρχονται στα κέντρα μας να ζητήσουν βοήθεια είναι άντρες. Αλλά όταν μιλάμε μαζί τους μας λένε ότι υπάρχουν και πολλές γυναίκες. Ανησυχώ που προσεγγίζουμε ελάχιστες από αυτές.

Καθώς χιλιάδες μετανάστες μπαίνουν στην Υεμένη, ο ΔΟΜ βοηθάει πολλούς να φτάσουν σπίτι τους προσφέροντας ένα ασφαλές και αξιοπρεπές πέρασμα χρηματοδοτούμενο από τις χώρες Σαουδική Αραβία, Γερμανία, Τσεχία και ΗΠΑ. Όμως η κατάσταση που αντιμετωπίζουν στη χώρα τους όταν επιστρέφουν είναι κάθε άλλο παρά ιδανική.

Όσο αφορά τους Αιθίοπες που επαναπατρίζονται μπορούμε να βοηθήσουμε μόνο μερικές ευάλωτες ομάδες. Ξεκινώντας ξανά τη ζωή τους χωρίς υποστήριξη, δεν είναι σε καλύτερη θέση από αυτή όταν έφυγαν (στην πραγματικότητα, είναι σε χειρότερη θέση αφού πλήρωσαν 200-1000 δολάρια στους λαθρεμπόρους) και είναι πιθανόν να προσπαθήσουν ξανά να φύγουν. Απλά δεν υπάρχει εναλλακτική οδός.

Έτσι, δεν πρέπει απλά να υπάρχει περισσότερη υποστήριξη από τις χώρες που παρέχουν βοήθεια, αλλά πρέπει επίσης και οι χώρες καταγωγής, περάσματος, και προορισμού να εντατικοποιήσουν τις προσπάθειες ανάπτυξης νόμιμων και ασφαλών μεταναστευτικών διαύλων στην περιοχή.

Οι χώρες του περάσματος, Τζιμπουτί, Σομαλία, Αιθιοπία και Σαουδική Αραβία, προσπαθούν ήδη αρκετά. Θα ήθελα να τους ευχαριστήσω και να τους ενθαρρύνω να συνεχίσουν να εργάζονται μαζί μας και μεταξύ τους, σημειώνει ο Mohammed Abdiker. Πρέπει να τιμωρηθούν σοβαρά όσοι βρίσκονται στην κορυφή αυτών των παράνομων δικτύων μετακίνησης ανθρώπων και πρέπει να γίνουν προσπάθειες από τις εμπλεκόμενες χώρες να τους υποστηρίξουν ώστε να μην εμπλακούν σε παράνομα δίκτυα.

Δεν πρόκειται για έναν νέο δρόμο και ο αριθμός των παράνομων μεταναστών που φεύγει από το Κέρας της Αφρικής στην Υεμένη και τον Κόλπο είναι πολύ μεγαλύτερος από τον αριθμό των μεταναστών που κατευθύνεται προς την Ευρώπη, αλλά συζητείται πολύ λιγότερο.

Θέλουμε να το αλλάξουμε και να στρέψουμε την προσοχή εκεί που πρέπει, ελπίζοντας πως θα υπάρξει περισσότερη υποστήριξη και στους μετανάστες αυτής της περιοχής.

Πηγή: CNN

Επιμέλεια: Ειρήνη Βλασακάκη