Η ιδέα για το φτηνότερο αυτοκίνητο στον κόσμο γεννήθηκε στον Ρατάν Τάτα μια βροχερή ημέρα, όταν είδε μια τετραμελή οικογένεια πάνω σε ένα ποδήλατο.

«Με απασχολούσαν πολύ οι κίνδυνοι στους δρόμους», θυμάται ο Τάτα, πρώην πρόεδρος του ομώνυμου ομίλου, σε συνέντευξη του το Μάρτιο του 2011. «Αυτό που πραγματικά με ενέπνευσε ήταν το γεγονός ότι έβλεπα συνεχώς ολόκληρες οικογένειες Ινδών πάνω σε σκούτερ, τέσσερα ή πέντε άτομα, με το παιδί στρυμωγμένο ανάμεσα στην μητέρα και τον πατέρα… να διασχίζουν σκοτεινούς, ολισθηρούς δρόμους».

Σήμερα, μετά από εννιά χρόνια κυκλοφορίας, το Nano ετοιμάζεται για απόσυρση, με τους Τάτα να ανακοινώνουν νωρίτερα αυτό τον μήνα ότι το αυτοκίνητο θα παράγεται από εδώ και μπρος μόνο κατά παραγγελία.

Ήταν 2003 όταν ο Ρατάν Τάτα ξεκίνησε την προσπάθειά του να κατασκευάσει το οικονομικότερο αυτοκίνητο, που αργότερα ονομάστηκε Nano, χρησιμοποιώντας τους πόρους της αυτοκινητιστικής εταιρίας του ομίλου του, Tata Motors.

Το Nano δεν ξανάγραψε απλά την ιστορία των οικονομικών αυτοκινήτων, άλλαξε την πολιτική ιστορία 34 χρόνων του ινδικού κράτους της Δυτικής Βεγγάλης. Η εταιρία αποφάσισε το 2006 να ιδρύσει το εργοστάσιο της στην Σινγκούρ, που απέχει περί τα 50 χιλιόμετρα από την Καλκούτα, την πρωτεύουσα του κράτους. Η Tata Motors σκόπευε να επενδύσει 2000 crore ρούπιες και να μετατρέψει την Σινγκούρ σε βιομηχανική πόλη.

Για την κατασκευή του επεκτεινόμενου εργοστασίου, η τότε κυβέρνηση του Κομμουνιστικού κόμματος των Μαρξιστών της Ινδίας (CPIM) της Δυτικής Βεγγάλης απαίτησε τον έλεγχο περίπου 1000 στρεμμάτων γόνιμης αγροτικής γης, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις.

Εκτεταμένες διαδηλώσεις ξέσπασαν σε όλο το κράτος, που οδήγησαν στον εξοστρακισμό των κομμουνιστών, μετά από τριάντα χρόνια,  από την εξουσία. Σύντομα την διακυβέρνηση ανέλαβε για πρώτη φορά γυναίκα, η Μαμάτα Μπανερτζί, η οποία ήταν επικεφαλής των διαδηλώσεων για το Nano.

Οι πολιτικές αναταραχές στην Δυτική Βεγγάλη οδήγησαν τους Τάτας, τον Οκτώβριο του 2008, να μεταφέρουν το εργοστάσιο των Nano στην περιφέρεια του Γκουγιαράτ, όπου ο επικεφαλής Ναρέντα Μόντι φαίνεται να ενέκρινε το σχέδιο εγκατάστασης με ένα απλό sms.

Τελικά, το 2009, το αυτοκίνητο κυκλοφόρησε σε δύο παραλλαγές: ένα απλό μοντέλο με κόστος 1,12,735 ρούπιες και ένα πολυτελές μοντέλο με κόστος 1,70,335 ρούπιες. Τιμές, δηλαδή, περί τα 1.500 ευρώ.

Η κυκλοφορία ενός από τα μικρότερα αυτοκίνητα στον πλανήτη προκάλεσε πρωτόγνωρη ευφορία στη Ινδία και ενθουσιασμό σε όλο τον κόσμο.

Το 2010, πωλήθηκαν περίπου 9.000 Nano. Από τότε, όμως, τα πράγματα έχουν πάρει την κατηφόρα.

Μέχρι το 2011, η Tata Motors πωλούσε μόνο 500 κομμάτια το χρόνο. Αυτή η πτώση στις πωλήσεις μπορεί να αποδοθεί σε πολλούς λόγους, με τον κυριότερο να είναι η ασφάλεια. Το 2010, ένα Nano έπιασε φωτιά στο Μουμπάι και κατά τους επόμενους μήνες, αναφέρθηκαν αρκετά ανάλογα περιστατικά.

Επιπλέον, το στίγμα του «φτηνού αυτοκινήτου» αποδείχθηκε η καταστροφή του.

«Το αποκάλεσαν το φτηνότερο αυτοκίνητο σε όλον τον κόσμο και, δυστυχώς, το ίδιο κάναμε και εμείς, όχι εγώ προσωπικά, αλλά η εταιρία για την προώθησή του. Θεωρώ το γεγονός ατυχές», παραδέχτηκε αργότερα ο Τάτα.

Τον Ιούνιο του 2018, πωλήθηκαν μόνο τρία Nanos και μόνο ένα κατασκευάστηκε στην Σανάντ. Ίσως έχει φτάσει η ώρα να πέσει η αυλαία για μια μεγαλειώδη απόπειρα στον τομέα της ινδικής αυτοκινητοβιομηχανίας.

Μια ιδέα που γεννήθηκε μια βροχερή μέρα φαίνεται να κατάρρευσε ανεπανόρθωτα με τις βροχές του 2018.

Πηγή: QUARTZ